We betreden hier heilige grond. Het gaat over Gods soevereiniteit, over redding, over verantwoordelijkheid, over eeuwigheid. Het is daarom van groot belang dat wij niet beginnen bij een systeem, maar bij de Schrift zelf.
Niet wat Augustinus, Calvijn of Dordt hebben geconcludeerd, maar wat er geschreven staat.
Wat bedoelt men met uitverkiezing?
Met uitverkiezing bedoelt men dat God vóór de grondlegging der wereld mensen heeft uitverkoren tot zaligheid.
De klassieke hoofdtekst luidt:
“Efeze 1:4 — Gelijk Hij ons uitverkoren heeft in Hem vóór de grondlegging der wereld, opdat wij heilig en onberispelijk zouden zijn voor Hem in de liefde.” (STV)
Let nauwkeurig op wat er staat:
- De uitverkiezing is in Hem
- Het doel is heiligheid
- Het gaat om een positie in Christus
Er staat niet dat mensen los van Christus individueel geselecteerd zijn. De verkiezing is christocentrisch.
Wie in Christus is, deelt in wat God vóór de grondlegging der wereld heeft vastgesteld.
Wat is dubbele uitverkiezing?
Dubbele uitverkiezing leert dat:
- God sommigen actief heeft uitverkoren tot zaligheid
- God anderen actief heeft uitverkoren tot verwerping
Met andere woorden: sommigen zouden zijn bestemd om gered te worden, anderen zijn bestemd om verloren te gaan, nog vóór hun bestaan.
Maar leert de Schrift dit werkelijk?
Gods geopenbaarde wil
De Schrift spreekt opvallend helder over Gods verlangen:
“1 Timotheüs 2:4 — Welke wil dat alle mensen zalig worden en tot kennis der waarheid komen.” (STV)
“2 Petrus 3:9 — De Heere vertraagt de belofte niet (gelijk sommigen dat traagheid achten), maar is lankmoedig over ons, niet willende dat enigen verloren gaan, maar dat zij allen tot bekering komen.” (STV)
Deze teksten spreken niet over een verborgen wil, maar over Gods geopenbaarde hart.
God wil dat allen behouden worden.
Dát is geen randtekst.
Dát is conform de Schrift.
Het universele aanbod van het Evangelie
Het Evangelie wordt zonder beperking aangeboden:
“Johannes 3:16 — Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe.” (STV)
“De wereld.”
“Een ieder die gelooft.”
Er staat niet: een ieder die uitverkoren is.
De nadruk ligt op geloof.
Even verder:
“Johannes 3:18 — Die in Hem gelooft, wordt niet veroordeeld; maar die niet gelooft, is alrede veroordeeld, dewijl hij niet heeft geloofd in den Naam des eniggeboren Zoons van God.” (STV)
De grond van veroordeling is ongeloof.
Niet een gebrek aan verkiezing.
Romeinen 9: sleuteltekst of misbruikte tekst?
Vaak wordt Romeinen 9 naar voren geschoven als bewijs voor dubbele uitverkiezing.
“Romeinen 9:18 — Zo ontfermt Hij Zich dan diens Hij wil, en verhardt dien Hij wil.” (STV)
Maar wat is de context?
Paulus bespreekt hier Gods heilsweg met Israël en de volkeren. Het gaat over Gods recht om Zijn heilshistorisch plan te ontvouwen zoals Hij wil.
Farao wordt genoemd.
Maar lees zorgvuldig:
“Exodus 8:15 — Maar Farao ziende dat er verademing was, verzwaarde zijn hart…” (STV)
En later:
“Exodus 9:12 — Doch de HEERE verstokte het hart van Farao…” (STV)
Eerst verhardt Farao zichzelf.
Daarna bevestigt God die houding.
Dat is iets anders dan een vooraf vastgestelde verdoemenis zonder verantwoordelijkheid.
Romeinen 9 leert Gods soevereiniteit, maar het ontkent nergens menselijke verantwoordelijkheid.
Verkiezing in relatie tot Israël en de Gemeente
De Schrift spreekt ook over verkiezing op collectief niveau.
“Deuteronomium 7:6 — Want gij zijt een heilig volk den HEERE, uw God; u heeft de HEERE, uw God, verkoren…” (STV)
Israël is verkoren als volk.
Maar niet elke Israëliet was automatisch behouden. Verkiezing tot een positie in Gods plan is niet hetzelfde als individuele verantwoordelijkheid
Zo ook met de Gemeente: zij is uitverkoren in Christus. Het gaat om positie in Hem.
Gods soevereiniteit en menselijke verantwoordelijkheid
De Schrift houdt beide lijnen vast zonder ze te reduceren.
Aan de ene kant Gods voornemen:
“Romeinen 8:29 — Want die Hij tevoren gekend heeft, die heeft Hij ook tevoren verordineerd, den beelde Zijns Zoons gelijkvormig te zijn…” (STV)
Aan de andere kant de oproep:
“Handelingen 16:31 — En zij zeiden: Geloof in den Heere Jezus Christus, en gij zult zalig worden, gij en uw huis.” (STV)
De oproep is werkelijk.
De verantwoordelijkheid is werkelijk.
De keuze wordt werkelijk voorgehouden.
Geen mens kan later zeggen: ik wilde wel, maar God had mij niet uitverkoren.
Wat leert de Schrift níet?
Er staat nergens:
- Dat God mensen heeft geschapen om hen te verdoemen
- Dat Christus niet voor de wereld zou zijn gestorven
- Dat God iemand verhindert om tot geloof te komen
- Dat iemand verloren gaat omdat hij niet uitverkoren was
De verlorenheid wordt consequent verbonden aan ongeloof.
Maar:
De Schrift leert:
God is soeverein.
God heeft een heilsplan vóór de grondlegging der wereld.
De verkiezing is in Christus.
Het heil is universeel aangeboden.
De mens is verantwoordelijk om te geloven.
Dubbele uitverkiezing zoals systematisch uitgewerkt in latere theologie gaat uit boven wat de Schrift expliciet zegt.
Wij moeten oppassen dat wij geen conclusies trekken die de Schrift zelf niet trekt.
De Bijbelse uitverkiezing is geen koude fatalistische leer.
Deze s verankerd in Christus.
Wie gelooft, ontdekt achteraf dat hij deel heeft aan wat God reeds vóór de grondlegging der wereld heeft voorgenomen.
En wie verloren gaat, gaat verloren vanwege ongeloof.
Dát is de duidelijke lijn van de Schrift.
Laten we daarom het Evangelie vrijmoedig prediken aan allen.
En tegelijk Gods soevereiniteit erkennen zonder haar filosofisch te systematiseren.
Onderzoek zelf als een Bereeër.
Vergelijk Schrift met Schrift.
En blijf dicht bij wat er geschreven staat.
lees ook:
“Ja maar, die uitverkiezing.” Zolang u Hem niet hebt aangenomen hebt u daar niets mee te maken.
