De misleiding van de Word of Faith-leer
“Jouw woorden hebben kracht”, klinkt het in de Word of Faith-beweging. Maar leert de Bijbel dat wij door geloofsuitspraken rijkdom, genezing of voorspoed kunnen verkrijgen? Een kritische Bijbelse toetsing van deze populaire leer.
Kunnen christenen door geloofsuitspraken hun verlangens werkelijkheid laten worden? Hebben onze woorden scheppende kracht? En belooft God iedere gelovige gezondheid, rijkdom en voorspoed? De Word of Faith-beweging zegt op verschillende manieren van wel. Maar wie de Bijbel zorgvuldig leest, ontdekt een andere boodschap.

Een gele Mercedes als bewijs van geloof
Jaren geleden hoorde ik een voorganger beweren dat we onze verlangens “in geloof moesten uitspreken”. Wie iets graag wilde ontvangen, moest dat niet alleen aan God vragen, maar het ook in geloof uitspreken alsof het al ontvangen was.
Een man in de gemeente wilde bijvoorbeeld heel graag een gele Mercedes. Die wens werd uitgesproken en enige tijd later kwam die auto er inderdaad. Het verhaal werd vervolgens gebruikt als bewijs dat deze manier van geloven werkte.
Maar wat bewijst zo’n gebeurtenis nou eigenlijk?
Mensen krijgen dagelijks dingen waarnaar ze hebben verlangd. Een nieuwe auto, een huis, een betere baan of een onverwachte financiële meevaller. Dat gebeurt bij gelovigen en ongelovigen.
Hoezo zou de vervulling van een verlangen bij een christen ineens aantonen dat zijn uitgesproken woorden een geestelijke kracht hebben vrijgezet?
De vraag is niet of iemand daadwerkelijk een gele Mercedes heeft gekregen. De vraag is of de Bijbel leert dat wij door geloofsuitspraken onze verlangens kunnen verwezenlijken.
Daar hebben we het probleem te pakken.
De Word of Faith-leer: geloof als scheppende kracht
Binnen de Word of Faith-beweging, binnen het Engelse taalgebied ook wel ‘The Faith Movement’ genoemd, neemt het gesproken woord een bijzondere plaats in. Men spreekt over ‘positive confession’ , oftewel positieve belijdenis, en over het uitspreken van wensen in geloof.
In verschillende verschijningsvormen van deze leer wordt gesteld dat woorden geestelijke kracht bezitten. Positieve uitspraken zouden zegeningen vrijzetten, terwijl negatieve uitspraken ziekte, armoede of tegenslag kunnen veroorzaken.
Sommigen gaan dan nog verder. Zij beschouwen geloof als een geestelijke wet die, wanneer die op de juiste manier wordt toegepast, bepaalde resultaten voortbrengt.
Het klinkt vroom. Er wordt veel gesproken over geloof, gebed, Gods beloften en vertrouwen op Zijn Woord. Maar ondertussen vindt er een drastische verschuiving plaats.
Het geloof wordt niet langer alleen gericht op wat God heeft gesproken. Het wordt een middel waarmee de mens probeert te krijgen wat hij zelf verlangt.
Romeinen 10:17 zegt:
“Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods.”
Bijbels geloof ontstaat door het horen van Gods Woord. Het rust op Zijn spreken, Zijn betrouwbaarheid en Zijn beloften.
Een persoonlijk verlangen is alleen nog geen goddelijke belofte.
Dat onderscheid zien is cruciaal
“Jouw woorden hebben kracht”, welke kracht?
Een veelgehoorde uitspraak in charismatische en op voorspoed gerichte prediking is: “Jouw woorden hebben kracht.”
Op zichzelf gezien kan die uitspraak nog verschillende betekenissen hebben. Woorden kunnen mensen bemoedigen, opbouwen, beschadigen, overtuigen of misleiden. De Bijbel waarschuwt ook voor de eventuele gevolgen van ons spreken.
Maar binnen de Word of Faith-leer krijgt deze uitspraak soms een veel verdergaande betekenis.
Dan wordt beweerd dat menselijke woorden geestelijke kracht bezitten waarmee omstandigheden kunnen worden veranderd, genezing kan worden vrijgezet of materiële voorspoed kan worden verkregen.
En daar ontstaat een fundamenteel leerstellig probleem.
Gods Woord heeft scheppende kracht. Onze woorden niet.
Psalm 33:9 zegt:
“Want Hij spreekt, en het is er; Hij gebiedt, en het staat er.”
Het onderwerp van deze tekst is God.
Hij spreekt en het bestaat. Hij gebiedt en het staat er.
Ook Genesis 1 laat zien hoe God door Zijn spreken de schepping tot stand brengt.
Maar nergens leert de Bijbel dat gelovigen diezelfde scheppende macht hebben ontvangen.
Wij zijn niet de Schepper. Wij zijn schepselen.
Als aan onze geloofsuitspraken een scheppende werking wordt toegeschreven die overeenkomt met Gods spreken, wordt zo een eigenschap van God aan de mens toegekend.
Dat is geen onschuldige bewering. Het raakt aan het onderscheid tussen Schepper en schepsel.
In de meest vergaande vorm komt deze leer gevaarlijk dicht bij godslastering.
Niet omdat menselijke woorden geen gevolgen kunnen hebben, maar omdat aan menselijke woorden een goddelijke eigenschap wordt toegeschreven die de Schrift hun niet toekent.
Gods Woord is levend en krachtig
Hebreeën 4:12 begint met de woorden:
“Want het Woord Gods is levend en krachtig…”
Het gaat hier om Gods Woord, dat de mens doorgrondt en zijn innerlijke gesteldheid aan de dag legt.
Het is geen uitspraak over de vermeende scheppingskracht van menselijke woorden.
Ook Jesaja 55:11 benadrukt de kracht en betrouwbaarheid van Gods spreken:
“Alzo zal Mijn woord, dat uit Mijn mond uitgaat, ook zijn, het zal niet ledig tot Mij wederkeren…”
Let vooral op de woorden “Mijn woord” en “Mijn mond”.
God verklaart dat Zijn Woord zal volbrengen wat Hem behaagt.
Niet wat de mens behaagt.
Dat is een wezenlijk verschil.
De zekerheid ligt niet in de intensiteit of overtuiging waarmee wij iets uitspreken, maar in de betrouwbaarheid van Degene Die gesproken heeft.
Wie menselijke geloofsuitspraken dezelfde werking toeschrijft als Gods Woord, verwart twee zaken die de Bijbel duidelijk onderscheidt.
Romeinen 4:17, wie roept de dingen die niet zijn?
Een tekst die in dit verband bijzondere aandacht verdient, is Romeinen 4:17.
Paulus spreekt daar over God:
“…Die de doden levend maakt, en roept de dingen, die niet zijn, alsof zij waren.”
Binnen de ‘Faith Movement’ wordt deze uitspraak soms aangehaald als onderbouwing voor het idee dat gelovigen dingen die nog niet bestaan, in geloof moeten uitspreken alsof ze al werkelijkheid zijn.
Maar lees wat Paulus schrijft.
Het is God Die de dingen die niet zijn, roept alsof zij waren.
Niet Abraham.
Niet Paulus.
En niet u of ik.
Paulus beschrijft Gods macht om leven te geven en Zijn beloften te vervullen, ook als menselijke omstandigheden dat onmogelijk lijken te maken.
Abraham geloofde God. En God rekende dat tot rechtvaardigheid.
Hij bracht Gods belofte niet tot stand door zijn eigen woorden. Hij vertrouwde op Degene Die de belofte had gedaan.
Romeinen 4:20-21 benadrukt dat Abraham niet twijfelde aan Gods belofte, maar ten volle verzekerd was dat God bij machte was om te doen wat Hij beloofd had.
Daar ligt de kern van Bijbels geloof.
Niet dat onze woorden machtig zouden zijn om onze verlangens te realiseren, maar dat God machtig is om Zijn beloften te vervullen.
Het contrast kan nauwelijks groter zijn.
Maar zegt Spreuken niet dat dood en leven in de macht van de tong zijn?
Spreuken 18:21 wordt eveneens vaak gebruikt om de gedachte te ondersteunen dat onze woorden een bijzondere geestelijke kracht bezitten.
Daar staat:
“Dood en leven zijn in het geweld der tong; en een ieder, die ze liefheeft, zal haar vrucht eten.”
Betekent dit dan dat wij door onze woorden ziekte, gezondheid, armoede of rijkdom kunnen scheppen?
Nee!
Het boek Spreuken spreekt herhaaldelijk over de invloed van onze woorden op andere mensen en op ons eigen leven.
Een leugen kan levens beschadigen. Een valse beschuldiging kan iemand kapot maken. Een wijs antwoord kan een conflict voorkomen. Woorden kunnen troosten, onderwijzen en terechtwijzen.
Dat zijn ingrijpende gevolgen.
Maar gevolgen zijn niet hetzelfde als scheppingskracht.
Ook Jakobus 3 spreekt over de tong als een klein lid dat grote gevolgen kan hebben. Jakobus vergelijkt het met een vuur dat enorme schade kan aanrichten.
Zijn waarschuwing betreft de morele verantwoordelijkheid voor wat wij zeggen,
Hij leert nergens dat onze woorden een ‘geestelijke wet’ activeren waardoor verlangens werkelijkheid worden.
Het is daarom vals om teksten over de gevolgen van menselijke woorden te gebruiken als bewijs voor een bovennatuurlijke scheppingsmacht.
Onze woorden hebben invloed. Gods Woord heeft goddelijk gezag. Dat zijn twee totaal verschillende zaken.
God spreekt of de mens spreekt?
Hier hebben we het grootste probleem van de Word of Faith-leer.
In de Bijbel spreekt God en gelooft de mens Zijn Woord.
In de extreme vormen van de ‘ Faith Movement’ spreekt de mens en verwacht hij dat zijn woorden de gewenste realiteit tot stand brengen.
Dat is een drastische omkering.
Het geloof schuift op van vertrouwen op God naar vertrouwen in de werking van het geloof zelf.
En wanneer het uitgesproken woord vervolgens wordt neergezet als het middel waarmee een gewenste uitkomst wordt voortgebracht, dreigt het gebed plaats te maken voor een geestelijke techniek.
Waarom zou iemand God nog in afhankelijkheid om iets vragen als hij door de juiste woorden te gebruiken de uitkomst zelf zou kunnen activeren?
Natuurlijk blijven aanhangers van deze leer vaak spreken over Gods macht en Gods beloften. Daarom moeten we goed onderzoeken wat ze onder geloof en belijden verstaan.
Een Bijbelse geloofsbelijdenis is het erkennen en uitspreken van wat God heeft geopenbaard.
Dat is iets anders dan het uitspreken van een persoonlijke wens alsof die daarmee een goddelijke belofte wordt.
De Here Jezus bad in Gethsémané:
“Doch niet Mijn wil, maar de Uwe geschiede.” (Lukas 22:42)
Dat was geen ongeloof.
Het was volmaakte onderwerping aan de Vader.
Wie leert dat een gebed pas krachtig is wanneer de gewenste uitkomst zonder voorbehoud wordt opgeëist, heeft moeite met deze woorden van Christus Zelf.
Kan geloof bergen verzetten?
Een van de meest aangehaalde Bijbelgedeelten binnen de Word of Faith-leer is Markus 11:23-24.
De Here Jezus spreekt daar over het geloof dat een berg in de zee kan werpen. Vervolgens zegt Hij dat men bij het bidden moet geloven dat men ontvangt.
Op het eerste gezicht lijkt dit een bevestiging van de gedachte dat geloof alles mogelijk maakt.
Maar vers 22 begint met:
“En Jezus, antwoordende, zeide tot hen: Hebt geloof op God.”
Niet: heb geloof in de kracht van je eigen woorden.
Ook niet: geloof dat je door je uitspraken de werkelijkheid kunt beheersen.
Het gaat om geloof in God.
Bovendien spreekt de Here Jezus over bidden. De mens richt zich tot God en stelt zich afhankelijk van Degene tot Wie hij bidt.
Dat is iets totaal anders dan een gewenste uitkomst tot bestaan spreken.
De Schrift verklaart zichzelf. Daarom moeten we Markus 11 ook lezen naast 1 Johannes 5:14:
“En dit is de vrijmoedigheid, die wij tot Hem hebben, dat zo wij iets bidden naar Zijn wil, Hij ons verhoort.”
Het gebed staat niet los van Gods wil.
Ook Jakobus 4:3 laat zien dat niet ieder verlangen wordt ingewilligd:
“Gij bidt, en gij ontvangt niet, omdat gij kwalijk bidt, opdat gij het in uw wellusten doorbrengen zoudt.”
Jakobus spreekt hier over mensen die bidden en niet ontvangen omdat hun verlangens verkeerd gericht zijn.
Hoe valt dat te rijmen met de gedachte dat wij door voldoende geloof en de juiste woorden kunnen verkrijgen wat wij begeren?
Dat valt niet te rijmen.
De Bijbel leert ons niet hoe wij God zover kunnen krijgen dat Hij onze plannen uitvoert. Hij leert ons om onze verlangens in afhankelijkheid aan Hem voor te leggen.
De genegeerde vraag: aan wie zijn Gods beloften gedaan?
Er is nog een fundamenteel probleem met veel voorspoedprediking. Beloften uit het Oude Testament worden rechtstreeks op de Gemeente van Jezus Christus toegepast, zonder rekening te houden met de vraag aan wie ze feitelijk zijn gegeven.
Deuteronomium 28 speelt daarbij een belangrijke rol.
In dit hoofdstuk lezen we over zegeningen die verbonden zijn aan gehoorzaamheid en vervloekingen die volgen op ongehoorzaamheid.
Israël ontvangt beloften over vruchtbaarheid, landbouw, vee, oogsten, gezondheid, vijanden en voorspoed in het land.
Deuteronomium 28:11 zegt:
“En de HEERE zal u doen overvloeien aan goederen, in de vrucht uws buiks, en in de vrucht uwer beesten, en in de vrucht uws lands, op het land, dat de HEERE uw vaderen gezworen heeft u te geven.”
De context is duidelijk.
Mozes spreekt tot Israël, het volk waarmee God Zijn verbond heeft gesloten. De beloften hebben betrekking op het leven van dat volk in het land dat aan de vaderen was toegezegd.
Wie deze tekst zonder meer toepast op de Gemeente en daaruit afleidt dat iedere christen recht heeft op financiële overvloed, negeert de oorspronkelijke geadresseerden en de verbondssituatie.
Dat is helemaal geen zorgvuldige Schriftuitleg.
Israël en de Gemeente onderscheiden
God heeft met Israël een bijzondere geschiedenis en Zijn beloften aan dat volk kunnen niet zomaar worden getransformeerd in persoonlijke aanspraken van individuele christenen.
Dat betekent uiteraard niet dat christenen niets zouden kunnen leren van Deuteronomium 28. Het hoofdstuk laat zien dat God trouw is aan Zijn Woord, dat ongehoorzaamheid ernstige gevolgen heeft en dat Zijn handelen rechtvaardig is.
Maar iets kunnen leren uit een Bijbelgedeelte is niet hetzelfde als de daarin genoemde beloften rechtstreeks kunnen opeisen en toepassen op jezelf.
De apostel Paulus beschrijft de positie van de Gemeente anders.
Efeze 1:3 zegt:
“Gezegend zij de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus, Die ons gezegend heeft met alle geestelijke zegening in den hemel in Christus.”
Let op de aard en de plaats van deze zegeningen.
Paulus spreekt over alle geestelijke zegening in de hemel in Christus.
Hij zegt dus niet dat iedere gelovige recht heeft op een groot huis, een goed gevulde bankrekening of een lichaam dat nooit ziek wordt.
De gelovige is rijk in Christus. Die rijkdom is niet afhankelijk van zijn aardse omstandigheden.
Wie de aardse verbondszegeningen aan Israël zonder onderscheid op de Gemeente toepast, loopt het gevaar de geestelijke rijkdom in Christus te verwarren met materiële voorspoed.
En dat is nu precies wat in veel voorspoedprediking gebeurt.
Maar Christus heeft ons toch van de vloek verlost?
Een andere tekst die regelmatig wordt aangehaald, is Galaten 3:13:
“Christus heeft ons verlost van den vloek der wet, een vloek geworden zijnde voor ons.”
Daaruit wordt soms geconcludeerd dat een christen geen armoede, ziekte of andere tegenslagen meer zou hoeven ondergaan. Christus zou immers de vloek hebben gedragen.
Maar wat schrijft Paulus in het verband?
In Galaten ontkracht hij de gedachte dat mensen door het onderhouden van de Wet gerechtvaardigd kunnen worden.
De vloek waarvan Christus ons verlost heeft, staat in verband met de Wet en haar veroordelende uitspraak over de zondaar.
Vers 14 spreekt dan over de zegen van Abraham die in Christus tot de heidenen komt, opdat wij de belofte van de Geest zouden ontvangen door het geloof.
Paulus maakt hier geen aanspraak op materiële rijkdom tot onderwerp van zijn betoog.
Hij spreekt over verlossing, rechtvaardiging en de belofte van de Geest.
Wie van deze tekst een garantie op gezondheid en financiële voorspoed maakt, legt er iets in wat Paulus nergens schrijft.
Heeft Jezus onze armoede gedragen zodat wij rijk kunnen worden?
Ook 2 Korinthe 8:9 wordt regelmatig gebruikt:
“Want gij weet de genade van onzen Heere Jezus Christus, dat Hij om uwentwil is arm geworden, daar Hij rijk was, opdat gij door Zijn armoede zoudt rijk worden.”
Dit vers lijkt, losgerukt uit zijn verband, te zeggen dat Christus arm werd om ons materieel rijk te maken.
Maar Paulus schrijft hier over de genade van het geven. Hij spoort de Korinthiërs aan om bij te dragen aan een collecte voor behoeftige gelovigen.
In vers 2 beschrijft hij zelfs gemeenten die ondanks diepe armoede overvloedig waren in vrijgevigheid.
Dat is veelzeggend.
Hun armoede wordt niet voorgesteld als een gebrek aan geloof. Integendeel, hun bereidheid om te geven wordt geprezen.
De rijkdom die wij door Christus ontvangen, kan daarom niet eenvoudig worden gelijkgesteld aan financiële welvaart.
Het zou bovendien vreemd zijn als Paulus enerzijds zou leren dat Christus ons materiële rijkdom garandeert, terwijl hij anderzijds de armoede van gelovigen zonder verwijt beschrijft en gemeenten oproept elkaar financieel te ondersteunen.
Paulus kende gebrek. Had hij soms onvoldoende geloof?
Als materiële voorspoed een gegarandeerd gevolg van geloof zou zijn, ontstaat een ongerijmd probleem.
Wat moeten we dan met de apostel Paulus?
In Filippenzen 4:12 schrijft hij:
“En ik weet vernederd te worden, ik weet ook overvloed te hebben; alleszins en in alles ben ik onderwezen, beide verzadigd te zijn en honger te lijden, beide overvloed te hebben en gebrek te lijden.”
Paulus kende dus honger en gebrek.
Niet omdat hij het evangelie onvoldoende begreep. Niet omdat hij verkeerde geloofsuitspraken deed. Niet omdat hij Gods zegeningen niet wist te ontvangen.
Hij had geleerd om onder alle omstandigheden tevreden te zijn.
Het bekende vers dat daarop volgt, Filippenzen 4:13, luidt:
“Ik vermag alle dingen door Christus, Die mij kracht geeft.”
Ook dit vers wordt nogal eens gebruikt alsof het betekent dat een christen alles kan bereiken wat hij zich maar voorneemt.
Maar Paulus bedoelt iets anders.
Christus geeft hem kracht om zowel overvloed als gebrek te dragen. Niet om iedere vorm van gebrek uit zijn leven te verwijderen.
Dat is een heel andere boodschap dan de gedachte dat geloof ons aards succes garandeert.
De godzaligheid als middel tot gewin
In 1 Timotheüs 6 waarschuwt Paulus voor mensen die menen dat de godzaligheid een middel tot gewin is.
Daarmee raakt hij een gedachte die in de voorspoedprediking zeer herkenbaar is.
Het geloof wordt dan verbonden aan financieel voordeel. Wie op de juiste manier gelooft, geeft, belijdt en gehoorzaamt, zou materieel gezegend worden.
Maar Paulus schrijft in vers 6:
“Doch de godzaligheid is een groot gewin met vergenoeging.”
En in vers 8:
“Maar als wij voedsel en deksel hebben, wij zullen daarmede vergenoegd zijn.”
Dat staat haaks op een boodschap waarin steeds grotere materiële voorspoed als bewijs van Gods zegen wordt voorgesteld.
Paulus veroordeelt bezit op zichzelf niet. Rijke gelovigen krijgen verderop in hetzelfde hoofdstuk aanwijzingen over hun houding tegenover rijkdom.
Het probleem is dus niet dat iemand geld bezit of een mooie auto rijdt.
Het probleem ontstaat wanneer rijkdom een geestelijke maatstaf wordt en geloof een middel om bezit te verkrijgen.
En wat nou als genezing uitblijft?
De gevolgen van de Word of Faith-leer worden misschien nog het meest schrijnend zichtbaar als het niet over auto’s of geld gaat, maar over ziekte.
Wie leert dat geloof en positieve belijdenis genezing garanderen, moet uitleggen waarom sommige gelovigen ziek blijven.
In bepaalde kringen krijgt de zieke dan te horen dat hij onvoldoende geloof heeft, twijfel heeft toegelaten of door negatieve uitspraken zijn genezing heeft tegengehouden.
Zo wordt de verantwoordelijkheid voor het uitblijven van genezing bij de zieke gelegd.
Maar wat zegt de Schrift?
Paulus bad driemaal of de Heere de doorn in zijn vlees wilde wegnemen.
Het antwoord luidde:
“Mijn genade is u genoeg; want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht.” (2 Korinthe 12:9)
De Heer nam de beproeving niet weg.
Paulus kreeg ook niet te horen dat hij de verkeerde woorden had uitgesproken.
Gods antwoord was dat Zijn genade voldoende was.
Daarnaast lezen we in 2 Timotheüs 4:20 dat Paulus Trofimus ziek in Milete had achtergelaten.
Waarom genas Paulus hem niet gewoon door een geloofsuitspraak?
En waarom raadde hij Timotheüs in 1 Timotheüs 5:23 aan om vanwege zijn maag en veelvuldige zwakheden wat wijn te gebruiken?
Deze gedeelten passen niet bij een leer waarin lichamelijke genezing altijd beschikbaar zou zijn zodra iemand voldoende geloof toont.
God kan genezen. Hij kan gebeden verhoren op manieren die ons diep verwonderen. Maar daaruit volgt niet dat Hij iedere gelovige in dit leven volledige gezondheid heeft beloofd.
Gods macht om te genezen is niet hetzelfde als een onvoorwaardelijke belofte dat Hij iedereen zal genezen.
De vrienden van Job zouden zich prima thuis voelen
Het boek Job vormt een bijzonder indringende weerlegging van de gedachte dat voorspoed altijd een teken van Gods goedkeuring is en tegenslag een bewijs van geestelijk tekort.
Job was een oprecht en godvrezend man.
Toch verloor hij al zijn bezittingen, zijn kinderen en zijn gezondheid.
Zijn vrienden probeerden zijn lijden te verklaren vanuit een eenvoudige redenering: God zegent de rechtvaardige en straft de goddeloze. Als Job zo zwaar moest lijden, moest er dus wel iets mis zijn.
Maar u weet dat deze verklaring niet klopt.
Aan het begin van het boek wordt Jobs oprechtheid al benadrukt.
Zijn vrienden maakten de fout dat zij vanuit zijn omstandigheden conclusies trokken over zijn geestelijke toestand.
Diezelfde denkfout zien we terug wanneer voorspoed wordt beschouwd als bewijs van sterk geloof en ziekte of armoede als bewijs van ongeloof.
Natuurlijk eindigt het boek Job met herstel en nieuwe voorspoed. Maar dat betekent niet dat iedere gelovige dezelfde afloop in zijn aardse leven is gegarandeerd.
De boodschap van Job is niet dat rechtvaardigen uiteindelijk allemaal rijk worden.
Het boek leert ons onder meer hoe beperkt ons inzicht is in Gods handelen en hoe gevaarlijk het is om iemands omstandigheden als maatstaf voor zijn verhouding tot God te gebruiken.
Waarom ook succesverhalen geen bewijs zijn
Laten we terug gaan naar de gele Mercedes.
Stel dat iemand jarenlang verlangt naar een bepaalde auto, ervoor bidt, zijn wens uitspreekt en de auto uiteindelijk ontvangt.
Wat is er dan bewezen?
Dat hij een auto heeft gekregen.
Niet dat zijn woorden die auto hebben voortgebracht.
Niet dat hij een geestelijke wet heeft toegepast.
En evenmin dat God aan iedere gelovige dezelfde mogelijkheid heeft gegeven.
Hier speelt ook iets anders mee. Succesverhalen blijven hangen. Ze worden verteld tijdens samenkomsten, opgenomen in getuigenissen en aangehaald om een bepaalde leer te bevestigen.
Maar wat gebeurt er met de verhalen waarin het niet lukt?
Met de gelovige die jarenlang om genezing bad en ziek bleef?
Met de christen die trouw werkte, verstandig met geld omging en toch in financiële problemen kwam?
Met ouders die bleven bidden voor hun kind, maar het uiteindelijk moesten begraven?
Die verhalen passen niet in de formule dat geloof altijd zichtbare voorspoed oplevert.
En daarom is het zo gevaarlijk om een leer op ervaringen te bouwen.
Een indrukwekkend getuigenis kan waar zijn, terwijl de geestelijke verklaring die eraan wordt verbonden onjuist is.
De Bijbel moet onze ervaringen beoordelen. Nooit andersom.
Is voorspoed dan verkeerd?
Nee.
Er is niets mis met een goede baan, een comfortabel huis, financiële zekerheid of een dikke auto.
God geeft ons veel om dankbaar voor te zijn. Materiële welvaart kan een zegen zijn, zeker als iemand daarmee ook anderen kan helpen.
Maar rijkdom is geen graadmeter voor geestelijke volwassenheid.
Evenmin is armoede automatisch een teken van bijzondere godsvrucht.
De Bijbel leert ons om bezit op de juiste plaats te zetten.
In 1 Timotheüs 6:17 worden rijke gelovigen gewaarschuwd hun hoop niet op de onzekerheid van rijkdom te vestigen, maar op de levende God.
En in Hebreeën 13:5 lezen we:
“Uw wandel zij zonder geldgierigheid; en zijt vergenoegd met het tegenwoordige; want Hij heeft gezegd: Ik zal u niet begeven, en Ik zal u niet verlaten.”
Dat is een bijzondere belofte.
Niet dat wij altijd genoeg geld zullen hebben om al onze verlangens te vervullen, maar dat God ons niet zal verlaten.
Daarin ligt de zekerheid van de gelovige.
Geen geloofstechniek, maar vertrouwen op Gods Woord
De grootste fout van de Word of Faith-leer ligt niet alleen in een verkeerde uitleg van enkele Bijbelteksten.
Het probleem is fundamenteler.
Bijbels geloof richt zich op God en vertrouwt op Zijn Woord.
Binnen de ‘Faith Movement’ verschuift de aandacht naar de mens zelf, naar de uitgesproken woorden en naar de resultaten die daarmee bereikt zouden kunnen worden.
Dan wordt geloof als een tool dat de mens naar believen kan bedienen.
De Bijbel leert echter helemaal geen techniek om Gods macht voor onze eigen doeleinden in te zetten.
Een gelovige mag vrijmoedig bidden. Hij mag zijn verlangens bij God bekendmaken. Hij mag vertrouwen op Gods beloften en zich verheugen in Zijn zorg.
Maar hij kan geen belofte opeisen die God nooit heeft gedaan.
Hij kan evenmin zijn persoonlijke wensen door geloofsuitspraken tot goddelijke toezeggingen verheffen.
Het geloof van Abraham bestond niet uit het scheppen van een gewenste werkelijkheid door zijn woorden.
Abraham geloofde God.
Dat is de kern.
Geen Mercedes, maar Christus
Het is veelzeggend wanneer een gele Mercedes als bewijs van geloof wordt aangevoerd.
Niet omdat het op zich verkeerd is om zo’n auto te hebben, maar omdat een materieel voorwerp dan een geestelijke betekenis krijgt die de Bijbel er niet aan geeft.
Het succes van het geloof wordt afgemeten aan wat iemand heeft ontvangen.
Maar stel dat die Mercedes nooit was gekomen.
Zou God dan minder betrouwbaar zijn geweest?
Zou Zijn Woord dan minder waar zijn?
Zou Christus dan minder genoegzaam zijn?
Nee!
En daarmee valt de hele gedachte achter het opeisen van verlangens door geloofsuitspraken in stukken kapot.
Het geloof van de christen staat of valt niet met de vervulling van zijn wensen. Het rust op de betrouwbaarheid van God en op het volbrachte werk van Christus.
De apostel Paulus had geleerd om overvloed te hebben én gebrek te lijden. Hij kende de kracht van Christus niet alleen als zijn omstandigheden gunstig waren, maar ook midden in zijn zwakheid.
Dat is iets heel anders dan het evangelie van voorspoed.
De Bijbel leert ons niet om onze verlangens tot beloften te verheffen. Hij leert ons om Gods beloften te geloven.
Daarom hoeven wij geen rijkdom uit te spreken om rijk te zijn in Christus. Wij hoeven geen gezondheid te claimen om te weten dat Gods genade voldoende is. En wij hoeven geen materieel succes te behalen om verzekerd te zijn van Zijn liefde.
En bovenal: wij hoeven onze woorden geen scheppende kracht toe te kennen.
Die kracht hoort aan God.
God spreekt en het is er. Wij horen Zijn Woord en geloven Hem.
Wie dat onderscheid uit het oog verliest, loopt het gevaar niet langer op Gods Woord te vertrouwen, maar op de kracht van zijn eigen spreken.
En daarmee wordt het geloof op zijn kop gezet.