Geen schepsel, maar Schepper
Sektes en dwaalwegen hebben vaak als gemeenschappelijke factor dat Jezus wordt geportetteerd als was Hij slechts een profeet, of hooguit een veredeld werktuig van God. In werkelijkheid laat de Schrift Hem ons zien Wie hij echt is.
Johannes 1 laat zonder omwegen zien dat Jezus Christus Schepper is en geen schepsel. Het Woord was in den beginne, het Woord was bij God en het Woord was God. Alles wat gemaakt is, is door Hem gemaakt. Daarmee sluit de Schrift uit dat Christus Zelf tot de geschapen werkelijkheid behoort.
“In den beginne was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God” (Johannes 1:1 STV)
Dat ene vers werpt elke gedachte omver dat Christus slechts een bijzonder mens, een verheven engel, een eerste schepsel of een door God gebruikt instrument zou zijn. Johannes zegt niet: in den beginne werd het Woord. Hij zegt: “was”. Het Woord bestond reeds. Voordat iets begon, was Hij er al.
En dan volgt de beslissende uitspraak:
“Alle dingen zijn door Hetzelve gemaakt, en zonder Hetzelve is geen ding gemaakt, dat gemaakt is” (Johannes 1:3 STV)
Dat is geen vrome grootspraak Dat is een absolute grenslijn. Alles wat gemaakt is, is door Hem gemaakt. Als alles wat gemaakt is door Hem gemaakt is, dan kan Hij Zelf niet behoren tot de dingen die gemaakt zijn. Hij staat niet aan de kant van het geschapene. Hij staat aan de kant van de Schepper.
Wie Johannes 1 serieus leest, kan niet volhouden dat Jezus Christus slechts een schepsel is. Hij is de Schepper door Wie alle dingen gemaakt zijn.
Johannes begint hoger dan Bethlehem
Wie de Here Jezus alleen bij Zijn menswording laat beginnen, mist de majesteit van Johannes 1. De geboorte van Christus is niet het begin van Zijn bestaan, maar Zijn komst in het vlees.
“En het Woord is vlees geworden, en heeft onder ons gewoond” (Johannes 1:14 STV)
Het Woord werd vlees. Niet: een mens werd later goddelijk. Niet: een schepsel werd verheven tot hemelse waardigheid. Niet: een engel nam een menselijke gedaante aan. Maar het eeuwige Woord, Dat bij God was en God was, werd vlees.
Dit is het wonder van de menswording. De Schepper kwam Zijn eigen schepping binnen. Hij nam deel aan vlees en bloed. Hij kwam werkelijk onder ons wonen. Niet als toeschouwer, maar als Degene Die Zich vernederde, leed, stierf en opstond.
Daarom is het belijden van Christus als Schepper geen theologische luxe. Het raakt het hart van het Evangelie. Als Hij slechts een schepsel was, kon Hij de schepping niet dragen, niet verlossen en niet tot haar doel brengen. Maar juist omdat Hij de Schepper is, heeft Zijn werk eeuwige waarde.
Het Woord was God
Johannes 1:1 zegt niet alleen dat het Woord bij God was. Het zegt ook:
“En het Woord was God” (Johannes 1:1 STV)
Hier worden twee dingen tegelijk bewaard. Het Woord is onderscheiden van God, want het Woord was bij God. En het Woord is Zelf God, want het Woord was God.
Daarom mogen wij Christus niet reduceren tot een verschijning, een kracht, een idee, een plan of een geschapen tussenpersoon. Het Woord is persoonlijk. Het Woord is eeuwig. Het Woord is God. En datzelfde Woord is vlees geworden.
Dit is geen filosofie, maar openbaring. De Schrift begint bij wat God zegt over Zijn Zoon. Niet onze kerkelijke modellen, niet menselijke redeneringen en niet religieuze traditie hebben het laatste woord, maar de Schrift.
En de Schrift is helder: Hij Die onder ons woonde, is Dezelfde door Wie alle dingen gemaakt zijn.
Alle dingen zijn door Hem gemaakt
Johannes 1:3 is één van de krachtigste Bijbelse bewijzen dat Christus niet geschapen is, maar Zelf de Schepper is van alles wat bestaat.
“Alle dingen zijn door Hetzelve gemaakt, en zonder Hetzelve is geen ding gemaakt, dat gemaakt is” (Johannes 1:3 STV).
Let op de dubbele nadruk. Eerst positief: alle dingen zijn door Hem gemaakt. Daarna negatief: zonder Hem is niets gemaakt dat gemaakt is.
Daarmee sluit Johannes elke uitzonderingspositie uit. Er bestaat geen geschapen werkelijkheid die buiten het Woord om tot stand kwam. Hemel en aarde, zichtbare en onzichtbare dingen, machten, ordeningen, leven, licht, tijd en ruimte: alles is door Hem.
Paulus zegt hetzelfde in Kolossenzen:
“Want door Hem zijn alle dingen geschapen, die in de hemelen en die op de aarde zijn, die zienlijk en die onzienlijk zijn, hetzij tronen, hetzij heerschappijen, hetzij overheden, hetzij machten; alle dingen zijn door Hem en tot Hem geschapen” (Kolossenzen 1:16 STV).
Ook hier is de taal totaal. Alle dingen zijn door Hem geschapen. Alle dingen zijn tot Hem geschapen. Christus is dus niet alleen Degene door Wie God schiep, maar ook Degene tot Wie alles geschapen is.
Wie Christus tot schepsel maakt, botst frontaal met deze woorden. Want Paulus plaatst Hem niet binnen de categorie “geschapen dingen”, maar boven alle geschapen dingen als hun Oorsprong, Middelaar en Doel.
Uit Hem, door Hem en tot Hem
Romeinen 11:36 geeft een machtige samenvatting van Gods verhouding tot alle dingen:
“Want uit Hem, en door Hem, en tot Hem zijn alle dingen. Hem zij de heerlijkheid in der eeuwigheid. Amen” (Romeinen 11:36 STV).
Alle dingen zijn uit Hem. God is de Bron.
Alle dingen zijn door Hem. God is de Werkende.
Alle dingen zijn tot Hem. God is het Doel.
Romeinen 11:36 laat zien dat alle dingen uit God, door God en tot God zijn. Kolossenzen 1:16 past diezelfde heerlijkheid toe op Christus: alle dingen zijn door Hem en tot Hem geschapen.
Daarmee ontstaat geen concurrentie tussen God en Christus. Integendeel. Het laat zien Wie Christus werkelijk is. Hij deelt niet in de eer van een schepsel, maar in de heerlijkheid van God Zelf.
Daarom is de aanbidding van Christus geen afgoderij. Het zou afgoderij zijn als Hij een schepsel was. Maar omdat Hij God is, is het ongeloof als men Hem die eer onthoudt.
Waarom Christus geen schepsel kan zijn
De redenering van Johannes is eenvoudig en vernietigend voor elke leer die Christus tot schepsel maakt.
Als alle dingen die gemaakt zijn door het Woord gemaakt zijn, dan behoort het Woord Zelf niet tot de gemaakte dingen. Anders zou Hij Zichzelf gemaakt moeten hebben. Dat is onmogelijk.
Johannes verdeelt de werkelijkheid in twee categorieën: het Woord en alles wat door het Woord gemaakt is. Christus staat niet in de tweede categorie, maar in de eerste. Hij is niet één van de dingen die gemaakt zijn. Hij is Degene door Wie alle dingen gemaakt zijn.
Daarom kan men niet tegelijk Johannes 1 geloven en beweren dat Christus een geschapen wezen is. Die twee sluiten elkaar uit.
Ook Kolossenzen 1 laat dat zien. Paulus zegt niet dat sommige dingen door Christus geschapen zijn. Hij zegt:
“Alle dingen zijn door Hem en tot Hem geschapen” (Kolossenzen 1:16 STV).
Als alle dingen door Hem en tot Hem geschapen zijn, dan is Hij de Schepper en het Doel van de schepping. Dat kan van geen enkel schepsel gezegd worden.
Een engel kan dienen. Een profeet kan spreken. Een koning kan regeren. Een apostel kan getuigen. Maar geen enkel schepsel kan de Bron, Middelaar en het Doel van alle dingen zijn. Die plaats behoort aan God alleen.
De Schepper kwam tot het Zijne
Johannes schrijft vervolgens:
“Hij was in de wereld, en de wereld is door Hem gemaakt; en de wereld heeft Hem niet gekend. Hij is gekomen tot het Zijne, en de Zijnen hebben Hem niet aangenomen” (Johannes 1:10-11 STV).
Dat is de aangrijpende tragedie van de mensheid. De Schepper kwam in Zijn eigen wereld, maar de wereld herkende Hem niet. Hij kwam tot het Zijne, maar de Zijnen namen Hem niet aan.
Hier ligt ook de ernst van alle dwaalleer over Christus. Het gaat niet om een klein verschil in terminologie. Wie Christus verlaagt, miskent Hem in Zijn heerlijkheid. Wie Hem tot schepsel maakt, spreekt Hem tegen Die zegt dat alle dingen door Hem gemaakt zijn.
De wereld heeft Hem niet gekend. Maar religie kan Hem óók missen. Men kan over Jezus spreken, Hem bewonderen, Hem profeet noemen, Hem voorbeeld noemen, Hem zelfs “zoon” noemen in een uitgeholde betekenis, en toch weigeren Hem te erkennen als het eeuwige Woord, God geopenbaard in het vlees.
Kinderen Gods door Hem
Johannes blijft niet steken bij de afwijzing. Hij schrijft:
“Maar zovelen Hem aangenomen hebben, dien heeft Hij macht gegeven kinderen Gods te worden, namelijk die in Zijn Naam geloven” (Johannes 1:12 STV).
Let goed op: men wordt geen kind van God door natuurlijke afkomst, religieuze traditie, menselijke wilskracht of kerkelijke aansluiting!.
Johannes vervolgt:
“Welke niet uit den bloede, noch uit den wil des vleses, noch uit den wil des mans, maar uit God geboren zijn” (Johannes 1:13 STV).
De Schepper geeft leven. Het Woord in Wie het leven was, brengt mensen tot nieuw leven. Daarom is de belijdenis van Christus als Schepper direct verbonden met wedergeboorte. Hij is niet slechts een leraar Die informatie geeft. Hij is het Leven Zelf.
“In Hetzelve was het Leven, en het Leven was het Licht der mensen” (Johannes 1:4 STV).
Wie Hem ontvangt, ontvangt niet slechts een leer, maar leven. Wie in Zijn Naam gelooft, wordt uit God geboren.
Genade en waarheid door Jezus Christus
Johannes zet Mozes en Christus naast elkaar, niet om Mozes te verachten, maar om Christus te verheerlijken:
“Want de wet is door Mozes gegeven, de genade en de waarheid is door Jezus Christus geworden” (Johannes 1:17 STV).
Mozes was een dienstknecht. Christus is de Zoon. Mozes ontving en gaf de wet. Christus bracht genade en waarheid in alle volheid. Mozes wees vooruit. Christus is de vervulling.
De wet eist. Christus geeft.
De wet legt schuld bloot. Christus brengt verzoening.
De wet veroordeelt de zondaar. Christus redt de schuldige door genade.
Daarom is het Evangelie niet dat de mens zichzelf opwerkt tot God, maar dat God in Christus tot de mens kwam. De Schepper werd vlees. De Rechter werd Verlosser. Het Licht kwam in de duisternis.
De Zoon verklaart de Vader
Johannes sluit zijn majestueuze inleiding af met deze woorden:
“Niemand heeft ooit God gezien; de eniggeboren Zoon, Die in den schoot des Vaders is, Die heeft Hem ons verklaard” (Johannes 1:18 STV).
Christus verklaart God. Niet als iemand die van buitenaf iets over God geleerd heeft, maar als de eniggeboren Zoon, Die in de schoot des Vaders is. Hij kent de Vader volkomen. Hij openbaart de Vader volkomen.
Wie Hem ziet, ziet geen schepsel dat iets van God weerspiegelt, maar de Zoon Die de Vader verklaart.
Daarom kan niemand om Christus heen. Niet de theoloog. Niet de scepticus. Niet de religieuze mens. Niet de moderne vrijzinnige. Niet de sekte die Hem verlaagt tot schepsel. Niet de vrome mens die Hem prijst, maar Hem niet werkelijk aanbidt.
De vraag is niet of wij Jezus een plaats willen geven in ons denken. De vraag is of wij buigen voor Wie Hij volgens de Schrift is.
Aanbidding is de enige passende reactie
De Bijbelse lijn is helder.
Het Woord was er in den beginne.
Het Woord was bij God.
Het Woord was God.
Alle dingen zijn door Hem gemaakt.
Zonder Hem is niets gemaakt dat gemaakt is.
Het Woord is vlees geworden.
Alle dingen zijn door Hem en tot Hem geschapen.
Alle dingen zijn uit Hem, door Hem en tot Hem.
Daarom is de conclusie onontkoombaar: de Here Jezus Christus is geen schepsel, maar Schepper.
Wie Hem kleiner maakt, maakt het Evangelie kleiner. Wie Hem tot schepsel maakt, berooft Hem van Zijn heerlijkheid. Wie Hem slechts ziet als voorbeeld, mist Hem als Verlosser. Wie Hem slechts ziet als gezant, mist Hem als het eeuwige Woord.
Maar wie Hem gelooft zoals de Schrift Hem openbaart, ziet in Hem de heerlijkheid van God.
“En het Woord is vlees geworden, en heeft onder ons gewoond, en wij hebben Zijn heerlijkheid aanschouwd, een heerlijkheid als des Eniggeborenen van den Vader, vol van genade en waarheid” (Johannes 1:14 STV).
Johannes 1 dwingt ons tot aanbidding. Niet tot vage bewondering, maar tot diepe erkenning: Hij Die in nederigheid kwam, is de eeuwige Schepper. Hij Die verworpen werd door de wereld, is Degene door Wie de wereld gemaakt is. Hij Die vlees werd, is het Woord Dat God was.
Daarom eindigt alle echte Bijbelse Christusbelijdenis niet in discussie, maar in aanbidding.
Wie de Schrift laat spreken, komt bij deze belijdenis uit: Jezus Christus is het eeuwigblijvende Woord, geen schepsel maar Schepper, en alle dingen zijn uit Hem, door Hem en tot Hem.
“Want uit Hem, en door Hem, en tot Hem zijn alle dingen. Hem zij de heerlijkheid in der eeuwigheid. Amen” (Romeinen 11:36 STV).
