Wat is werkelijk groot geloof? Is dat geloven dat God altijd zal doen wat wij vragen? Is geloof afhankelijk van wat wij voelen? Of blijkt geloof juist wanneer God zwijgt en onze omstandigheden niet veranderen? In deze preek staat de bijzondere ontmoeting van de Here Jezus Christus met de Kanaänitische vrouw uit Mattheüs 15:21-28 centraal. Haar dochter verkeert in grote nood. Zij roept tot de Here, maar aanvankelijk antwoordt Hij haar niet. De discipelen willen haar zelfs wegsturen. Toch keert deze vrouw zich niet teleurgesteld van Christus af. Integendeel: zij komt dichterbij, aanbidt Hem en bidt eenvoudig: “Heere, help mij!” (Mattheüs 15:25, STV)
Wanneer de Here Jezus vervolgens spreekt over het brood van de kinderen en de hondjes, antwoordt zij niet verontwaardigd, maar in diepe afhankelijkheid: “Ja, Heere! doch de hondekens eten ook van de brokskens die er vallen van de tafel hunner heren.” (Mattheüs 15:27, STV)
Daarop spreekt Christus die prachtige woorden: “O vrouw! groot is uw geloof; u geschiede, gelijk gij wilt.” (Mattheüs 15:28, STV) Deze boodschap gaat over geloof in plaats van gevoel, volharding wanneer God lijkt te zwijgen, genade in plaats van rechten opeisen en vertrouwen op Christus wanneer gebeden niet worden beantwoord zoals wij hadden gehoopt.
Ook komt een belangrijke vraag aan de orde: geneest Jezus altijd? De Bijbel leert ons niet dat iedere ziekte verdwijnt wanneer wij maar genoeg geloof hebben. Sommige “doornen” worden weggenomen, andere blijven. Maar Gods genade blijft genoeg. Een bemoedigende en tegelijk confronterende boodschap over groot geloof, Gods soevereiniteit en de zekerheid die uiteindelijk niet in onze omstandigheden ligt, maar in de Here Jezus Christus Zelf. Wat dan nog? Jezus is er toch?
Als de leeuw brult, maar God zorgt; 1 Petrus 5:6-11 Leven uit vertrouwen
Er bestaat christelijke prediking waarin lijden bijna als een storing in het geloofsleven wordt beschouwd. Als je werkelijk gelooft, zou je moeten overwinnen. Als je dicht bij God leeft, zou je voortdurend doorbraken moeten meemaken. Zegen wordt zichtbaar in succes, gezondheid en voorspoed. Tegenslag vraagt dan al snel om een verklaring: heb je wel voldoende geloof? Staat er misschien ergens een deur open voor de vijand?
Lees daar eens rustig 1 Petrus 5:6-11 naast.
1 Petrus 5:6-11 Leven uit vertrouwen
Petrus schrijft niet aan mensen die God verlaten hebben. Hij schrijft aan gelovigen. En toch spreekt hij zonder omwegen over vernedering, bekommernis, geestelijke strijd en lijden.
Maar daar eindigt hij niet.
Boven dit alles plaatst Petrus de machtige werkelijkheid van Gods zorg, Gods genade en de eeuwige heerlijkheid waartoe de gelovige in Christus geroepen is.
Dat maakt dit gedeelte tegelijk ontmaskerend en buitengewoon sterk vertroostend.
Verneder u onder de krachtige hand van God
Petrus schrijft:
“Vernedert u dan onder de krachtige hand Gods, opdat Hij u verhoge te Zijner tijd.” (1 Petrus 5:6, STV)
Bijbelse nederigheid betekent niet dat een christen zichzelf voortdurend waardeloos moet vinden. Het betekent dat hij zijn plaats tegenover God kent.
Hij is God.
Wij zijn het niet.
Dat klinkt eenvoudig, maar juist in moeilijke omstandigheden wordt dit op de proef gesteld. Wij willen begrijpen waarom iets gebeurt. Wij willen oplossingen. Wij willen controle. En als het even kan willen wij ook weten wanneer het voorbijgaat.
Petrus geeft geen methode waarmee de gelovige Gods hand kan dwingen.
Hij zegt:
“…opdat Hij u verhoge te Zijner tijd.” (STV)
Let vooral op die laatste woorden: te Zijner tijd.
Niet op mijn tijd.
Niet wanneer ik voldoende geloof heb geproduceerd.
Niet wanneer ik de juiste geestelijke formule heb gevonden.
God bepaalt de tijd.
Dat vraagt geloof.
God vraagt niet dat u uw zorgen ontkent
Onmiddellijk daarna volgen misschien wel de bekendste woorden uit dit gedeelte:
“Werpt al uw bekommernis op Hem, want Hij zorgt voor u.” (1 Petrus 5:7, STV)
Dit vers wordt vaak los geciteerd, maar het woordje dan uit vers 6 helpt ons de samenhang te zien. Het werpen van onze zorgen op God behoort bij het ons vernederen onder Zijn krachtige hand.
Dat is belangrijk.
Bijbels geloof betekent namelijk niet dat wij doen alsof onze zorgen niet bestaan.
Petrus zegt niet: ontken uw bekommernis.
Hij zegt:
werp haar op Hem.
Je mag dus bezorgd zijn over je toekomst. Je mag verdriet kennen. Je mag niet begrijpen waarom een bepaalde weg door je leven loopt. Je mag met vragen bij God komen.
Maar je hoeft die last niet zelf te dragen alsof alles uiteindelijk van jou afhankelijk is.
Waarom niet?
Niet omdat alles onmiddellijk goed zal komen volgens onze definitie van “goed”.
Maar omdat:
“…Hij zorgt voor u.” (STV)
Vier eenvoudige woorden.
En misschien behoren ze wel tot de meest herderlijke woorden van het Nieuwe Testament.
Hij zorgt voor u
Gods zorg betekent niet de afwezigheid van lijden
Hier wordt het apologetisch belangrijk.
Want vers 7 wordt soms gebruikt alsof Gods zorg betekent dat Hij de gelovige tegen alle ernstige moeilijkheden beschermt.
Maar dat kan Petrus onmogelijk bedoelen.
Een paar regels verder schrijft dezelfde apostel:
“…wetende, dat hetzelfde lijden aan uw broederschap, die in de wereld is, volbracht wordt.” (1 Petrus 5:9, STV)
En vervolgens:
“De God nu aller genade, Die ons geroepen heeft tot Zijn eeuwige heerlijkheid in Christus Jezus, nadat wij een weinig tijds zullen geleden hebben…” (1 Petrus 5:10, STV)
God zorgt voor u.
En:
u zult een weinig tijd lijden.
Die twee werkelijkheden staan in dezelfde alinea.
Daarmee valt een complete voorspoedsleer eigenlijk al om.
Gods zorg wordt in de Schrift niet bewezen door de afwezigheid van lijden
Integendeel: Gods zorg wordt juist zichtbaar doordat Hij de gelovige in en door het lijden heen vasthoudt en hem uiteindelijk tot Zijn bestemming brengt.
De duivel is reëel, maar Petrus zet hem op zijn plaats
Dan verschijnt ineens de tegenstander:
“Zijt nuchteren, en waakt; want uw tegenpartij, de duivel, gaat om als een briesende leeuw, zoekende, wien hij zou mogen verslinden.” (1 Petrus 5:8, STV)
Dat is ernstige taal.
De Bijbel bagatelliseert de duivel niet.
Maar merk tegelijk op hoe nuchter Petrus over geestelijke strijd spreekt.
Geen ingewikkelde technieken.
Geen geestelijke oorlogsvoering waarbij christenen demonen moeten identificeren die boven steden of gebieden zouden regeren.
Geen speciale gebedsformules.
Geen stappenplan.
Geen “profetische handelingen”.
Geen bevel om de duivel te binden.
Petrus zegt:
“Denwelken wederstaat, vast zijnde in het geloof…” (1 Petrus 5:9, STV)
Daar staat het.
Vaststaan in het geloof
De duivel wordt niet bestreden door spectaculaire geestelijke ervaringen, maar doordat de gelovige weigert zijn vertrouwen op God los te laten.
Dat is minder sensationeel.
Maar het is tenminste gewoon Bijbels.
Waarom juist tijdens het lijden waakzaam zijn?
De plaats van vers 8 is veelzeggend.
Petrus spreekt eerst over nederigheid en bekommernis. Daarna waarschuwt hij voor de tegenstander. Vervolgens spreekt hij opnieuw over lijden.
Dat suggereert een belangrijke geestelijke werkelijkheid.
Juist wanneer wij lijden, zijn wij kwetsbaar.
Niet alleen lichamelijk of emotioneel, maar ook geestelijk.
Dan kunnen gedachten opkomen als:
Waar is God nu?
Waarom laat Hij dit toe?
Zorgt Hij werkelijk voor mij?
Waarom wordt mijn gebed niet verhoord zoals ik had gehoopt?
Juist daar kan de briesende leeuw proberen binnen te komen.
Niet noodzakelijk met iets spectaculairs.
Soms is één leugen voldoende:
God heeft je verlaten
En daartegenover staat het eenvoudige Woord der waarheid:
“…want Hij zorgt voor u.” (STV)
Daarom moet de gelovige vaststaan in het geloof.
Niet vaststaan in zijn gevoel.
Niet in zijn omstandigheden.
Niet in zichtbare resultaten.
Maar in wat God gesproken heeft.
Lijden is geen bewijs van onvoldoende geloof
Dat verdient nadruk, juist in onze tijd.
Petrus schrijft:
“…wetende, dat hetzelfde lijden aan uw broederschap, die in de wereld is, volbracht wordt.” (1 Petrus 5:9, STV)
Lijden behoort blijkbaar niet tot een uitzonderingscategorie voor christenen die iets verkeerd hebben gedaan.
De broederschap in de wereld kent het.
Dat staat haaks op de gedachte dat ziekte, vervolging, verlies of tegenslag noodzakelijk betekenen dat iemand onvoldoende geloof heeft.
Soms wordt een gelovige door zulke prediking zelfs tweemaal getroffen.
Eerst is er het lijden zelf.
Daarna komt de beschuldiging dat het lijden blijkbaar iets zegt over zijn geloof.
Petrus doet precies het tegenovergestelde.
Hij maakt van het lijden geen aanklacht tegen de gelovige, maar plaatst het binnen het grotere perspectief van Gods eeuwige bedoeling.
Een weinig tijd tegenover eeuwige heerlijkheid
Dan komt het geweldige vers 10:
“De God nu aller genade, Die ons geroepen heeft tot Zijn eeuwige heerlijkheid in Christus Jezus, nadat wij een weinig tijds zullen geleden hebben, Dezelve volmake, bevestige, versterke, en fondere ulieden.” (1 Petrus 5:10, STV)
Hier verlegt Petrus onze blik op de tijd.
Wij kijken naar vandaag.
God laat ons kijken naar de eeuwigheid.
Petrus noemt het lijden:
een weinig tijds.
En onze bestemming:
eeuwige heerlijkheid in Christus Jezus.
Dat betekent niet dat Petrus menselijk lijden bagatelliseert. Een nacht kan verschrikkelijk lang duren wanneer je pijn hebt. Een periode van verlies kan jaren doorwerken.
Maar tegenover de eeuwigheid krijgt zelfs een mensenleven een andere verhouding.
Paulus schrijft iets vergelijkbaars:
“Want ik houde het daarvoor, dat het lijden dezes tegenwoordigen tijds niet is te waarderen tegen de heerlijkheid, die aan ons zal geopenbaard worden.” (Romeinen 8:18, STV)
Daar ligt christelijke hoop.
Niet: het wordt morgen gemakkelijker.
Maar:
dit is niet het einde van het verhaal.
God is bezig,ook wanneer wij dat niet zien of voelen
Petrus gebruikt vervolgens vier prachtige woorden:
“…Dezelve volmake, bevestige, versterke, en fondere ulieden.” (STV)
Dat is opmerkelijk.
De gelovige kan tijdens beproeving het gevoel hebben dat alles wordt afgebroken.
Petrus zegt dat God ondertussen bezig is te funderen.
Wij voelen zwakheid.
God versterkt.
Wij ervaren onzekerheid.
God bevestigt.
Wij zien onvolkomenheid.
God volmaakt.
Dat is een heel andere boodschap dan: als je geloof sterk genoeg is, zal God de beproeving verwijderen.
Misschien doet Hij dat.
Maar misschien ook wel niet.
Zijn belofte is groter dan onmiddellijke verlichting.
Zijn uiteindelijke doel is de gelovige brengen tot Zijn eeuwige heerlijkheid in Christus Jezus.
Christelijke kracht begint waar zelfvertrouwen ophoudt
Daarmee raakt dit gedeelte ook aan een bredere Bijbelse lijn.
Wij denken bij geestelijke groei gemakkelijk aan steeds sterker worden. Maar Bijbels gezien betekent groeien vaak dat wij steeds minder vertrouwen stellen in onze eigen kracht en steeds meer leren leven uit Gods kracht.
Paulus schrijft:
“Ja, wij hadden al zelven in onszelven het vonnis des doods, opdat wij niet op onszelven vertrouwen zouden, maar op God, Die de doden verwekt.” (2 Korinthe 1:9, STV)
Dat is geen nederlaag.
Dat is geestelijke volwassenheid.
Het “ik red mij wel” moet plaatsmaken voor vertrouwen op Hem Die zelfs de doden opwekt.
Daarom begint Petrus ook met:
“Vernedert u dan onder de krachtige hand Gods…” (STV)
En hij eindigt met:
“Hem zij de heerlijkheid en de kracht in alle eeuwigheid. Amen.” (1 Petrus 5:11, STV)
Zie je de richting?
Van onze zwakheid naar Zijn kracht.
Van onze bekommernis naar Zijn zorg.
Van tijdelijk lijden naar eeuwige heerlijkheid.
Van de briesende leeuw naar de God aller genade.
Geef de briesende leeuw niet de hoofdrol
Misschien moeten we daar ook in onze prediking veel nuchterder in worden.
Ja, de duivel bestaat.
Ja, hij is onze tegenpartij.
Ja, Petrus waarschuwt ernstig voor hem.
Maar lees hoeveel aandacht hij uiteindelijk krijgt.
De leeuw brult.
Maar God bepaalt
De tegenstander zoekt wie hij kan verslinden.
Maar God zorgt voor u.
Het lijden is werkelijk.
Maar het duurt een weinig tijds.
Gods heerlijkheid daarentegen is eeuwig.
Daarom hoeft een christen niet voortdurend angstig bezig te zijn met wat de duivel mogelijk doet.
Petrus richt onze blik uiteindelijk niet op de tegenstander, maar op:
“De God nu aller genade…” (STV)
Dát is waar de ogen van de gelovige behoren te rusten.
Hij zorgt voor u
Misschien lees je dit wel terwijl er helemaal niets spectaculairs in je leven gebeurt.
Geen doorbraak.
Geen onmiddellijke oplossing.
Misschien bid je al lange tijd voor iets en lijkt de hemel gesloten.
Dan zegt Petrus niet dat je harder moet geloven en je best doen totdat God eindelijk in beweging komt.
Hij zegt:
“Werpt al uw bekommernis op Hem, want Hij zorgt voor u.” (1 Petrus 5:7, STV)
Leg het bij Hem.
Ook voor de honderdste keer.
En wanneer de tegenstander fluistert dat Gods stilte betekent dat God afwezig is, blijf dan staan.
Vast in het geloof
Want degene die jou geroepen heeft, is niet zomaar God.
Petrus noemt Hem:
De God aller genade.
En Hij heeft je niet geroepen tot een eindeloos bestaan van strijd en lijden.
Hij heeft je geroepen:
“…tot Zijn eeuwige heerlijkheid in Christus Jezus…” (STV)
De leeuw mag een tijdlang brullen.
Het lijden mag een tijdlang pijn doen.
De zorgen kunnen zwaar wegen.
Maar geen daarvan krijgt het laatste woord.
Dat woord behoort aan de God aller genade.
“Hem zij de heerlijkheid en de kracht in alle eeuwigheid. Amen.” (1 Petrus 5:11, STV)
Wie Kolossenzen 3 zorgvuldig leest, ontdekt iets dat in hedendaagse prediking merkwaardig genoeg nauwelijks tot niet wordt onderwezen: Paulus motiveert de levenswandel van de gelovige niet vanuit de Wet, maar vanuit zijn positie in Christus.
Paulus zegt niet:
houd de geboden zodat God u zal aannemen.
Hij zegt ook niet:
Christus heeft u gered, en nu moet u alsnog terug naar Sinaï om daar te leren hoe u als christen moet leven.
Zijn vertrekpunt is:
De gelovige is met Christus gestorven, is met Christus opgewekt, heeft de oude mens uitgedaan, heeft de nieuwe mens aangedaan en heeft leven ontvangen dat met Christus verborgen is in God.
Daaruit vloeit de christelijke levenswandel voort.
Dat maakt Kolossenzen 3 tot een van de duidelijkste gedeelten over leven uit genade, de oude en nieuwe mens en de vraag wat de leefregel van de gelovige eigenlijk is.
Kolossenzen 3 nader bekeken
Eerst wat God gedaan heeft, daarna onze wandel
Paulus begint Kolossenzen 3 niet met een wetboek.
Hij begint met Christus.
“Indien gij dan met Christus opgewekt zijt, zo zoekt de dingen die boven zijn, waar Christus is, zittende aan de rechterhand Gods.” — Kolossenzen 3:1 (STV)
Dat woord dan is belangrijk.
Paulus bouwt namelijk verder op wat hij eerder heeft uitgelegd. De gelovige is door het geloof verbonden met Christus. Zijn positie wordt bepaald door Christus’ dood en opstanding.
Daarom volgt:
“Bedenkt de dingen die boven zijn, niet die op de aarde zijn.” — Kolossenzen 3:2 (STV)
De volgorde is dus niet:
doe het goede en misschien zult u daardoor geestelijk leven ontvangen.
De volgorde is:
u hebt in Christus leven ontvangen; leef daarom overeenkomstig dat leven.
Dat is het cruciale verschil tussen een wettische benadering en leven uit genade.
Genade begint bij wat God heeft gedaan.
Daarna volgt de verantwoordelijkheid van de gelovige.
“Gij zijt gestorven”
Paulus doet vervolgens een opmerkelijke uitspraak:
“Want gij zijt gestorven, en uw leven is met Christus verborgen in God.” — Kolossenzen 3:3 (STV)
Let erop wat er niet staat.
Paulus zegt niet:
Streef ernaar te sterven.
Hij zegt:
“gij zijt gestorven.”
Dat is een vaststaand feit als het gaat om de positie van de gelovige.
Wie in Christus is, wordt door God niet langer beschouwd vanuit zijn natuurlijke afkomst in Adam. In Christus is er een nieuwe positie gekomen.
En die nieuwe positie is zelfs verborgen.
Het zichtbare leven hier op aarde vertelt niet het hele verhaal.
Daarom vervolgt Paulus:
“Wanneer nu Christus zal geopenbaard zijn, Die ons Leven is, dan zult ook gij met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid.” — Kolossenzen 3:4 (STV)
Hier staat iets veel groters dan dat Christus ons helpt om beter te leven.
Christus is ons Leven
Het christelijke leven is daarom niet in de eerste plaats Christus proberen na te doen, maar leven vanuit het leven dat God ons in Christus heeft geschonken.
De oude mens wordt niet opgelapt
Dat is zó essentieel.
Het Evangelie is geen renovatieproject van Adam.
God probeert de oude mens niet stap voor stap op te knappen totdat hij uiteindelijk acceptabel wordt.
Paulus zegt:
“Liegt niet tegen elkander, dewijl gij uitgedaan hebt den ouden mens met zijn werken.” — Kolossenzen 3:9 (STV)
Opnieuw staat er niet:
probeer de oude mens uit te doen.
Er staat:
“gij uitgedaan hebt.”
De oude mens is geen project waaraan de gelovige zijn hele leven moet blijven sleutelen.
Daartegenover staat:
“En aangedaan hebt den nieuwen mens, die vernieuwd wordt tot kennis, naar het evenbeeld Desgenen Die hem geschapen heeft.” — Kolossenzen 3:10 (STV)
Dat is wedergeboorte in zijn volle betekenis.
Niet: een beter exemplaar van de oude mens.
Maar: nieuw leven.
Niet: Adam christelijk maken.
Maar: leven vanuit Christus.
Waarom zegt Paulus dan: “Doodt dan”?
Nu ontstaat een interessante vraag.
Als Paulus in vers 3 zegt:
“gij zijt gestorven” (Kolossenzen 3:3, STV)
waarom zegt hij dan twee verzen later:
“Doodt dan uw leden die op de aarde zijn…” — Kolossenzen 3:5 (STV)
Is dat dan geen tegenstelling?
Integendeel.
Het is juist een prachtig voorbeeld van het onderscheid tussen positie en wandel.
Voor God is de gelovige met Christus gestorven.
Nu behoort die waarheid praktisch zichtbaar te worden.
Wat in Christus reeds waar is, moet in het dagelijkse leven worden uitgewerkt.
Daarom noemt Paulus vervolgens onder andere hoererij, onreinheid, kwade begeerlijkheid en gierigheid.
Genade zegt dus nooit:
Zonde doet er niet meer toe.
Genade zegt juist:
u hoort niet meer bij dat oude leven; wandel daarom niet alsof er niets veranderd is.
Genade is geen vrijbrief voor zonde
Dit wordt vaak verkeerd begrepen.
Zodra wordt gezegd dat de gelovige niet onder de Wet staat, komt soms het verwijt:
Dus dan mag alles?
Kolossenzen 3 maakt duidelijk hoe oppervlakkig en vleselijk dat bezwaar is.
Paulus behandelt hier zeer concreet de levenswandel.
Hij spreekt over seksuele zonde, begeerte, hebzucht, boosheid, lastering, vuil spreken, liegen, onderlinge omgang, vergeving, liefde, vrede en dankbaarheid.
Hij is bepaald niet vrijblijvend.
Maar opmerkelijk genoeg motiveert Paulus dit alles niet door de gelovige opnieuw onder Mozes te plaatsen.
Hij zegt niet:
Ga terug naar de stenen tafelen.
Hij zegt:
“Indien gij dan met Christus opgewekt zijt…” — Kolossenzen 3:1 (STV)
Daar begint het.
Niet Sinaï, maar Christus.
Niet de oude positie onder de Wet, maar de nieuwe positie in de opgewekte Heer.
De christelijke leefregel is veel hoger dan wetticisme
Dat betekent niet dat goed en kwaad zijn verdwenen.
Integendeel.
Paulus is heel concreet. Hij zegt niet:
“Kijk maar, doe nu maar wat je goeddunkt”
maar:
“Maar nu, legt ook gij dit alles af, namelijk gramschap, toornigheid, kwaadheid, lastering, vuil spreken uit uw mond.” — Kolossenzen 3:8 (STV)
Daarna volgt de positieve kant:
“Zo doet dan aan, als uitverkorenen Gods, heiligen en beminden, de innerlijke bewegingen der barmhartigheid, goedertierenheid, ootmoedigheid, zachtmoedigheid, lankmoedigheid.” — Kolossenzen 3:12 (STV)
Let opnieuw op de motivatie.
Paulus noemt hen eerst:
uitverkorenen Gods, heiligen en beminden.
Dáárom volgt:
doet dan aan.
Hun gedrag moet overeenkomen met hun positie.
Ze worden niet geliefd omdat ze goed leven.
Ze behoren goed te leven omdat ze geliefd zijn.
Dat is Genade.
Eerst vergeven worden, daarna zelf vergeven
Kolossenzen 3:13 is hiervan een prachtig voorbeeld:
“Verdragende elkander en vergevende de een den ander, zo iemand tegen iemand enige klacht heeft; gelijkerwijs als Christus u vergeven heeft, doet ook gij alzo.” — Kolossenzen 3:13 (STV)
De volgorde is glashelder.
Niet:
vergeef, zodat Christus u zal vergeven.
Maar:
Christus heeft u vergeven; handel daarom zelf vanuit die vergeving.
De gehoorzaamheid van de gelovige is dus antwoord op ontvangen genade.
Niet betaling voor toekomstige genade.
Niet een poging om behouden te blijven.
Niet een methode om Gods gunst te verdienen.
De Genade komt eerst.
Daarna volgt de wandel.
Dat maakt het verschil met Mattheüs 6 des te opvallender
Vergelijk dit eens met de woorden:
“Want indien gij den mensen hun misdaden vergeeft, zo zal uw hemelse Vader ook u vergeven.” — Mattheüs 6:14 (STV)
Daar staat een voorwaardelijke formulering.
In Kolossenzen schrijft Paulus daarentegen:
“gelijkerwijs als Christus u vergeven heeft” — Kolossenzen 3:13 (STV)
Het gaat hier niet om een tegenspraak in de Schrift, maar om de noodzaak om Schriftgedeelten zorgvuldig in hun verband te lezen.
Wie zonder onderscheid alles rechtstreeks op dezelfde wijze op de Gemeente toepast, loopt onvermijdelijk vast.
Paulus maakt aan de Gemeente bekend vanuit welke positie zij leeft:
vergeving is ontvangen.
Vanuit die ontvangen vergeving wordt vervolgens de gelovige opgeroepen zelf te vergeven.
Waar blijven de Tien Geboden?
Hier wordt het bijzonder interessant.
Kolossenzen 3 behandelt ongeveer alles wat wij tegenwoordig onder “christelijke ethiek” zouden rangschikken.
Gedrag.
Seksualiteit.
Begeerte.
Gierigheid.
Boosheid.
Taalgebruik.
Waarheid.
Relaties.
Vergeving.
Liefde.
Vrede.
Dankbaarheid.
Als Paulus de Tien Geboden als formele leefregel aan de Gemeente had willen voorschrijven, dan had hij hier een uitgelezen gelegenheid.
Maar hij doet het niet.
Hij voert de gelovige niet terug naar Sinaï.
Hij wijst omhoog:
“Bedenkt de dingen die boven zijn, niet die op de aarde zijn.” — Kolossenzen 3:2 (STV)
Waarom?
Omdat de gelovige een hemelse positie in Christus heeft.
Zijn gedrag wordt niet beheerst door de vraag:
Welke regel moet ik afvinken?
maar door:
Wat past bij iemand van wie Christus het leven is?
Dat is geen lagere norm.
Dat is juist een veel hogere.
Christus is alles en in allen
Paulus komt vervolgens bij een van de krachtigste uitspraken van dit gedeelte:
“Waarin niet is Griek en Jood, besnijdenis en voorhuid, barbaar en Scyth, dienstknecht en vrije, maar Christus is alles en in allen.” — Kolossenzen 3:11 (STV)
Alle natuurlijke onderscheidingen die mensen zo belangrijk vinden, verdwijnen als grondslag van onze positie voor God.
Afkomst redt niet.
Inspanning redt niet.
Religieuze achtergrond redt niet.
Besnijdenis redt niet.
Sociale positie redt niet.
Cultuur redt niet.
Christus is alles.
Dat is niet alleen een mooie geloofsuitspraak.
Het is de leerstellige kern van het hele hoofdstuk.
Christus is onze positie.
Christus is ons leven.
Christus is het voorbeeld en de bron van onze wandel.
Christus bepaalt onze onderlinge verhouding.
Christus is het middelpunt.
Het Woord van Christus moet rijkelijk wonen
Dan zegt Paulus:
“Het woord van Christus wone rijkelijk in u, in alle wijsheid; leert en vermaant elkander met psalmen en lofzangen en geestelijke liedekens, zingende den Heere met aangenaamheid in uw hart.” — Kolossenzen 3:16 (STV)
Ook dit is vandaag bijzonder actueel.
Paulus verwijst de gelovige niet naar het najagen van ‘nieuwe openbaringen’, ‘bijzondere stemmen’ of een exclusief persoonlijk lijntje met God.
Hij zegt:
het Woord van Christus moet rijkelijk in u wonen.
Daaruit ontstaat wijsheid.
Daaruit komt onderwijs.
Daaruit komt vermaning.
Daaruit ontstaat aanbidding.
Daarom is Bijbelkennis geen droge intellectuele hobby.
Het Woord vormt het denken van de nieuwe mens.
Wie geestelijk wil wandelen, maar het Woord verwaarloost, probeert vrucht te produceren terwijl hij de door God gegeven bron van kennis en voeding negeert.
Alles in de Naam van de Here Jezus
Paulus sluit dit gedeelte af met een bijzonder brede leefregel:
“En al wat gij doet met woorden of met werken, doet het alles in den Naam van den Heere Jezus, dankende God en den Vader door Hem.” — Kolossenzen 3:17 (STV)
Al wat gij doet.
Dat gaat veel verder dan een lijst verboden en regels.
Het omvat woorden én werken.
Privé én openbaar.
Relaties én arbeid.
Gedachten die tot woorden worden én beslissingen die tot daden worden.
De vraag wordt dan niet slechts:
Mag dit volgens een gebod?
maar:
kan ik dit doen in de Naam van de Here Jezus Christus?
Dat is een hogere toets.
De grote fout van wettische prediking
Het merkwaardige van veel christelijke prediking is dat men genade gebruikt om iemand binnen te krijgen en vervolgens de Wet gebruikt om hem binnen te houden.
Eerst klinkt:
U wordt uit genade behouden.
Maar daarna volgt:
Nu moet u bewijzen dat u het waard bent.
Daarmee wordt de gelovige praktisch weer teruggebracht naar het systeem waarvan Christus hem juist heeft vrijgemaakt.
Kolossenzen 3 volgt een totaal andere lijn.
Paulus zegt niet:
word wat God verlangt en misschien zal Hij u aannemen.
Hij zegt:
zie wie u in Christus geworden bent en wandel overeenkomstig die positie.
Dat is geen semantisch verschil.
Het bepaalt de hele verhouding tussen God en de gelovige.
Geen Wet, maar ook geen wetteloosheid
We moeten dus twee valkuilen vermijden.
Enerzijds de gedachte dat de gelovige toch weer onder de Wet moet worden gebracht om hem heilig te laten leven.
Anderzijds de gedachte dat genade betekent dat onze wandel niet belangrijk is.
Kolossenzen 3 vernietigt beide misvattingen.
De gelovige staat niet onder de Wet.
Maar hij hoort ook niet naar het vlees te leven.
Waarom niet?
Niet omdat Sinaï hem veroordeelt.
Maar omdat Christus zijn leven is.
Daarom zegt Paulus:
“Wanneer nu Christus zal geopenbaard zijn, Die ons Leven is, dan zult ook gij met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid.” — Kolossenzen 3:4 (STV)
Daar ligt onze zekerheid en onze verantwoordelijkheid.
Leven uit Christus
De boodschap van Kolossenzen 3 kan uiteindelijk in enkele woorden worden samengevat:
eerst positie, dan praktijk.
eerst genade, dan wandel.
eerst ontvangen, dan beantwoorden.
eerst Christus, dan de vrucht.
De oude mens wordt niet verbeterd.
De nieuwe mens wordt aangedaan.
De gelovige probeert zichzelf niet door goede werken geschikt te maken voor Christus.
Christus is zijn leven.
En daarom klinkt de oproep:
“Indien gij dan met Christus opgewekt zijt, zo zoekt de dingen die boven zijn…” — Kolossenzen 3:1 (STV)
Dat is de christelijke wandel.
Niet leven om een positie te verdienen.
Maar leven vanuit een positie die God in Christus reeds geschonken heeft.
Niet terug naar Sinaï.
Maar zien op de opgewekte Christus, gezeten aan de rechterhand Gods.
