Heerszucht: het ‘Man van God’ syndroom aan de kaak gesteld
Er waart een geest rond in delen van het Christendom die zich vroom voordoet maar in wezen zwaar onbijbels is.
Iemand noemde het het “man van God-syndroom.”
Het openbaart zich wanneer een voorganger niet langer een herder onder herders is, maar zich opstelt als dé gezalfde figuur, de onaantastbare autoriteit, de centrale spil van Gods werk in een gemeente.
helaas is dit een fenomeen wat steeds weer de kop opsteekt. Ik zag vanmiddag een video van mike winger die dit probleem met een paar schrijnende voorbeelden noemt. Absoluut leiderschap maakt absolute tirans, en wat mij nog het meeste verbaast, is dat er ook gewoon mensen voor staan te klappen. De absolute leider waant zich onaantastbaar.
Kritiek op hem wordt kritiek op God.
Vragen stellen wordt rebellie.
Correctie wordt verraad.
Loyaliteit aan hem wordt gelijkgesteld aan trouw aan Christus.
Dat is géén geestelijke volwassenheid.
Dat is heerszucht in religieuze verpakking.
En het is ronduit onbijbels.
Christus verbood het heidense machtsmodel
Jezus was ondubbelzinnig:
“Gij weet dat de oversten der volken heerschappij voeren over hen…
Doch alzo zal het onder u niet zijn.”
— Mattheüs 20:25-26
Hij erkent dat de wereld hiërarchisch en dominant functioneert.
Maar Hij verbiedt dat model voor Zijn gemeente.
Niet: “Gebruik het model maar vriendelijker.”
Niet: “Zorg dat het geestelijk klinkt.”
Maar: “Zo zal het onder u niet zijn.”
Wanneer een voorganger absolute loyaliteit eist, kritiek niet duldt, mensen intimideert of zichzelf verheft tot onaantastbare positie, dan functioneert hij volgens een heidens bestuursmodel — niet volgens Bijbelse normen, van God.
Oudsten mogen niet heersen
Petrus spreekt rechtstreeks tot leiders:
“Hoedt de kudde Gods…
Niet als heerschappij voerende over het erfdeel des Heeren, maar als voorbeelden der kudde.”
— 1 Petrus 5:2-3
Let op:
“niet als heerschappij voerende.”
De gemeente is niet het bezit van de voorganger.
Het is het erfdeel van de Heer.
Heerszucht is niet een stijlkwestie.
Het is een overtreding.
Vals gezag ondermijnt het Hoofd-zijn van Christus
“En Hij is het Hoofd des lichaams, namelijk der gemeente.”
— Kolossenzen 1:18
Er is maar één Hoofd.
Wanneer een leider zich praktisch opstelt als ultieme autoriteit, wanneer correctie onmogelijk wordt gemaakt, wanneer men leert dat men “de man van God” moet dienen — dan schuift die leider zich tussen Christus en Zijn gemeente.
Dat is niet slechts organisatorisch ongezond.
Dat is leerstellig bloedlink.
Paulus corrigeerde Petrus —publiekelijk
Het “man van God”-denken stort volledig in bij Paulus in Galaten 2:
“Maar toen Céfas te Antiochië gekomen was, wederstond ik hem in het aangezicht.”
— Galaten 2:11
Paulus corrigeert Petrus openlijk.
Waarom?
Omdat het Evangelie bóven de leider staat.
Een cultuur waarin leiders niet gecorrigeerd mogen worden is een cultuur die het evangelie ondergeschikt maakt aan persoonlijke autoriteit.
Oudsten moeten berispt kunnen worden
Het Nieuwe Testament gaat verder:
“Die zondigen, bestraf in tegenwoordigheid van allen.”
— 1 Timotheüs 5:20
Dit gaat over oudsten.
Hoe kan dit ooit functioneren in een systeem waar absolute loyaliteit wordt geëist?
Waar vragen stellen gelijkstaat aan rebellie?
Een voorganger die een structuur creëert waarin hij niet meer corrigeerbaar is, vernietigt feitelijk de Bijbelse structuur van de gemeente.
Het misbruik van de titel ‘man van God’
In het Oude Testament werd die term gebruikt voor profeten als Mozes en Elia.
Maar onder het Nieuwe Verbond lezen we:
“Gij zijt een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterdom.”
— 1 Petrus 2:9
Niet één man van God.
Maar allen als volk van God.
Wanneer een leider zichzelf presenteert als dé exclusieve drager van goddelijke autoriteit, randt hij impliciet de geestelijke waardigheid van de gemeente aan.
Dat is elitisme.
En christelijk elitisme is gewoon hoogmoed in vrome taal.
Waar gezag is dienend
Paulus zegt:
“Niet dat wij heerschappij voeren over uw geloof, maar wij zijn medewerkers van uw blijdschap.”
— 2 Korinthe 1:24
Dát is Bijbels gezag:
- niet controle
- niet intimidatie
- niet manipulatie
- maar medearbeiderschap
Een leider die angst gebruikt om zijn positie te beschermen, oefent geen geestelijk gezag uit. Hij oefent macht uit.
En macht is niet hetzelfde als autoriteit.
De Goede Herder versus de huurling
Jezus zegt:
“De goede Herder stelt Zijn leven voor de schapen.”
— Johannes 10:11
De ware herder offert zichzelf op.
De huurling beschermt zichzelf.
Wanneer een leider zijn reputatie, zijn positie en zijn controle verdedigt ten koste van de kudde, dan is hij geen herderlijk voorbeeld — maar functioneert hij als huurling.
De wortel: hoogmoed
“God wederstaat de hovaardigen.”
— Jakobus 4:6
Het “man van God-syndroom” is uiteindelijk geen bestuursmodel, maar een hartprobleem.
Het is de subtiele gedachte:
“Gods werk staat of valt met mij.”
Maar Christus bouwt Zijn gemeente (Mattheüs 16:18).
Niet jij.
Niet ik.
Niet een charismatische leider.
Christus.
De gevolgen van heerszucht
Heerszucht onder gelovigen:
- kweekt angst
- onderdrukt geweten
- maakt mensen afhankelijk van een leider in plaats van van Christus
- verhindert Bijbelse correctie
- creëert een cultuur van zwijgen
En het wordt vaak verkocht als:
- “orde”
- “eenheid”
- “bescherming van de gezalfde”
Maar eenheid zonder waarheid is géén Bijbelse eenheid.
En gezag zonder verantwoording is géén bijbels gezag.
Heerszucht is onbijbels.
Vals geestelijk gezag is onbijbels.
Onaantastbare leiders zijn onverenigbaar met het Nieuwe Testament.
De gemeente heeft geen ’testosteron mannen’ nodig die hun positie bevechten.
Ze heeft herders nodig die zichzelf breken aan het kruis van Christus.
“De Zoon des mensen is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen.”
— Markus 10:45
Als leiders niet lijken op de dienende Hogepriester
dan hebben we geen krachtig leiderschap —
maar een geestelijk machtsprobleem.
En dat moet, blijvend, aan de kaak gesteld worden.
