De Schrift verdraaien tot eigen verderf
Waar 2 Petrus 3:16 voor waarschuwt, en waarom dat vandaag nog gebeurt
Er is een ongemakkelijke waarheid die zelden wordt uitgesproken:
je kunt de Bijbel lezen, citeren en onderwijzen, en hem toch verdraaien tot je eigen verderf.
Dat is precies waar de apostel Petrus voor waarschuwt.
Ik bespreek hier een Bijbeltekst die zelden wordt aangehaald, maar die een van de scherpste waarschuwingen van het Nieuwe Testament bevat. De apostel Petrus schrijft over mensen die met de Schrift omgaan op een manier die niet tot leven leidt, maar tot oordeel.
Hij schrijft:
“Gelijk ook in alle zendbrieven, daarin van deze dingen sprekende; in welke dingen sommige zwaar zijn om te verstaan, die de ongeleerde en onvaste mensen verdraaien, gelijk ook de andere Schriften, tot hun eigen verderf.” (2 Petrus 3:16, STV)
Dat is een verbijsterende uitspraak.
De Bijbel kan namelijk niet alleen verkeerd begrepen worden, hij kan ook verdraaid worden.
En Petrus zegt dat dat niet zonder gevolgen blijft.

Wanneer de Bijbel wordt gebruikt om een eigen leer te bevestigen
Het woord dat Petrus gebruikt voor “verdraaien” betekent letterlijk verwringen of forceren. Het beeld is dat van iets dat zo wordt gebogen dat het een vorm krijgt die het oorspronkelijk niet had.
Dat gebeurt wanneer iemand:
- teksten uit hun context haalt
- een systeem in de tekst leest dat er niet uit voortkomt
- bepaalde Schriftgedeelten negeert
- duidelijke teksten wegredeneert
- de Schrift gebruikt als kapstok voor een idee
- de Schrift gebruikt om een ingelegde vreemde leer te verdedigen
In dat geval spreekt de Bijbel niet meer zelf.
De tekst wordt gedwongen iets te zeggen wat de lezer wil.
Petrus noemt twee kenmerken van zulke mensen
Petrus beschrijft de mensen die dit doen met twee woorden:
ongeleerd
onvast
Dat betekent niet dat zij geen opleiding hebben. Het betekent dat zij:
- niet werkelijk door de Schrift onderwezen zijn
- geestelijk instabiel zijn
- zich niet willen laten corrigeren door het Woord
Het probleem is dus niet gebrek aan intelligentie, maar gebrek aan onderwerping aan de Schrift.
Paulus werd verdraaid
Het opmerkelijke is dat Petrus dit schrijft over de brieven van Paulus.
Hij zegt dat sommige dingen in Paulus’ brieven moeilijk te begrijpen zijn. Niet omdat Paulus onduidelijk was, maar omdat zijn onderwijs diep is. Vooral zijn onderwijs over:
- genade
- wet
- Israël
- de gemeente
- het heilsplan van God
Juist die onderwerpen zijn in de geschiedenis van de kerk het meest verdraaid.
Het probleem is van alle tijden
Verkeerde uitleg ontstaat vaak wanneer men de onderscheiden in de Schrift niet respecteert.
Wanneer men bijvoorbeeld:
- Israël en de gemeente door elkaar haalt
- wet en Genade vermengt
- profetieën vergeestelijkt
- of Gods heilsplan herschrijft
kan de roeping van de gemeente zelf verdraaid worden.
Het gevaar van Schriftverdraaiing zit dus niet alleen buiten, maar juist binnen het christendom zelf.
Het resultaat: geestelijke schade
Petrus gebruikt een schokkend woord voor het gevolg:
verderf.
“tot hun eigen verderf.” (2 Petrus 3:16, STV)
Dat betekent dat verkeerd omgaan met de Schrift uiteindelijk tegen de mens zelf werkt.
De Bijbel is namelijk niet maar een boek dat je kunt bestuderen.
Het is het Woord van God.
Wie het buigt naar zijn eigen wil, komt uiteindelijk zelf onder het oordeel van dat Woord te staan.
Hoe het voorkomen wordt
De Bijbel zelf laat zien hoe de Schrift moet worden behandeld.
Niet door:
- teksten te isoleren
- systemen te verdedigen
- of eigen ideeën te bevestigen
maar door:
- de context serieus te nemen
- Schrift met Schrift te vergelijken
- te luisteren naar wat er werkelijk staat
- bereid te zijn gecorrigeerd te worden
De houding van de gelovige is daarom niet:
de Schrift corrigeren
maar:
zich laten corrigeren door de Schrift.
Een confronterende vraag
Iedere generatie christenen denkt dat zij de Schrift correct leest.
Maar de waarschuwing van Petrus blijft staan.