Waarom ook Israël de Messias nodig heeft
God heeft Israël niet verworpen. Zijn beloften aan Abraham, Izak en Jakob staan vast. Maar betekent dat ook dat iedere nakomeling van Abraham daarom deelt in Gods heil? De Schrift geeft daarop een ondubbelzinnig antwoord. Niet natuurlijke afstamming, maar geloof is bepalend voor de zaligheid. Voor Jood én voor heiden.
Israël is uitverkoren. Maar waarvoor?
Wanneer het over Israël gaat, worden twee Bijbelse waarheden nogal eens tegenover elkaar gezet. Aan de ene kant heeft God Israël uitverkoren en aan dit volk bijzondere beloften gedaan. Aan de andere kan leert de Schrift dat bij God geen aanneming des persoons is.
Hoe kunnen beide waarheden naast elkaar bestaan?
Het antwoord is eenvoudig, zolang we onderscheid maken tussen Gods verkiezing van een volk en het persoonlijke behoud van een mens.
Israël werd uitverkoren om een bijzondere plaats in Gods heilsplan in te nemen. Aan dit volk werden de woorden Gods toevertrouwd. Uit dit volk zou de Messias voortkomen. Israël was geroepen om Gods Naam bekend te maken onder de volkeren.
Paulus schrijft:
“Welk is dan het voordeel van den Jood? Of welk is de nuttigheid der besnijdenis? Veel in alle manier. Want dit is wel het eerste, dat hun de Woorden Gods zijn toebetrouwd.”
Romeinen 3:1-2 (Statenvertaling)
Dat is een geweldig voorrecht. Maar een voorrecht betekent nog géén persoonlijke zaligheid.
De verkiezing van Israël als volk betekent niet dat iedere Israëliet door zijn geboorte gerechtvaardigd is. Wie dat onderscheid uit het oog verliest, verwart Gods verbondsbeloften met de vraag hoe een zondaar behouden wordt.
Abraham werd gerechtvaardigd door geloof
Laten we beginnen bij Abraham zelf.
Waarom werd Abraham door God rechtvaardig gerekend? Was dat vanwege zijn afkomst? Nationaliteit? Besnijdenis? Gehoorzaamheid aan de wet?
Geen van deze dingen.
“En hij geloofde in den HEERE; en Hij rekende het hem tot gerechtigheid.”
Genesis 15:6
Abraham werd gerechtvaardigd door geloof. Niet door zijn afkomst, niet door de wet en zelfs niet door de besnijdenis, die hij pas later ontving.
Paulus maakt dit in Romeinen 4 uitvoerig duidelijk. De rechtvaardiging van Abraham vond plaats voordat hij besneden was. Daarmee laat de Schrift zien dat de besnijdenis niet de grond van zijn rechtvaardigheid was, maar een teken daarvan.
En dat is van groot belang.
Want wanneer zelfs Abraham, de stamvader van Israël, uitsluitend door geloof gerechtvaardigd werd, op welke grond zouden zijn nakomelingen dan langs een andere weg behouden kunnen worden?
De Schrift kent geen twee wegen tot God.
Niet allen die uit Israël zijn, zijn Israël
Paulus schrijft in Romeinen 9:
“Want die zijn niet allen Israël, die uit Israël zijn.”
Romeinen 9:6
Dat is een opmerkelijke uitspraak.
Paulus ontkent daarmee niet dat Israël als volk bestaat. Hij ontkent evenmin dat God Zijn beloften aan Israël zal vervullen. Maar hij maakt duidelijk dat natuurlijke afstamming op zichzelf geen aanspraak op persoonlijke zaligheid geeft.
Even verder schrijft hij:
“Dat is, niet de kinderen des vleses, die zijn kinderen Gods; maar de kinderen der beloftenis worden voor het zaad gerekend.”
Romeinen 9:8
Hier ligt het onderscheid.
Men kan naar het vlees van Abraham afstammen zonder te delen in het geloof van Abraham. Men kan deel uitmaken van het uitverkoren volk zonder persoonlijk een gelovige te zijn.
Dat was in de dagen van de profeten zo. Dat was in de dagen van Christus zo. En dat is vandaag niet anders.
Gods verkiezing van Israël als volk heeft de noodzaak van persoonlijke bekering nooit opgeheven.
Bij God is geen aanneming des persoons
De Bijbel laat er geen misverstand over bestaan dat God de mens niet beoordeelt naar zijn afkomst.
Petrus zegt:
“Ik verneem in der waarheid, dat God geen aannemer des persoons is.”
Handelingen 10:34
En Paulus schrijft:
“Namelijk de rechtvaardigheid Gods door het geloof van Jezus Christus, tot allen, en over allen die geloven; want er is geen onderscheid.”
Romeinen 3:22
Let op die laatste woorden:
“want er is geen onderscheid.”
Niet omdat Israël geen bijzondere plaats in Gods plan zou hebben. Die plaats heeft het weldegelijk. Maar als het gaat om de rechtvaardiging van een zondaar, bestaat er geen uitzondering.
De Jood wordt niet gerechtvaardigd omdat hij Jood is. De heiden wordt niet buitengesloten omdat hij geen Jood is.
Beiden staan als zondaren tegenover dezelfde heilige God. Beiden hebben dezelfde Verlosser nodig. En beiden worden uitsluitend door geloof gerechtvaardigd.
Wie voor Israël een andere weg tot God openhoudt dan voor de heidenen, komt daarmee tegenover de duidelijke woorden van de apostel Paulus te staan.
Jezus Christus is ook voor Israël de enige weg
Hier raakt het onderwerp aan een gevoelige kwestie.
Soms wordt gesteld dat christenen het Joodse volk niet met het Evangelie hoeven te benaderen. Israël heeft immers al een bijzondere verhouding tot God. Het volk heeft de wet, de profeten, de verbonden en de beloften.
Dat is waar. Maar daarmee is de vraag naar de zaligheid nog niet beantwoord.
Juist tegen Joden die de Schriften kenden en de God van Abraham vereerden, werd verkondigd:
“En de zaligheid is in geen Anderen; want er is ook onder den hemel geen andere Naam, Die onder de mensen gegeven is, door Welken wij moeten zalig worden.”
Handelingen 4:12
Petrus sprak deze woorden niet tot heidenen die nog nooit van de God van Israël hadden gehoord. Hij sprak tot de leiders van het Joodse volk.
Dat maakt zijn uitspraak zo krachtig.
Als de natuurlijke afstamming van Abraham voldoende zou zijn voor de zaligheid, waarom moest Petrus dan juist aan Israël de Naam van Jezus Christus verkondigen?
Waarom riep hij zijn volksgenoten op tot bekering?
Waarom schreef Paulus dat hij grote droefheid en voortdurende smart in zijn hart had over zijn broeders naar het vlees (Romeinen 9:1-3)?
En waarom bad hij voor hun zaligheid?
“Broeders, de toegenegenheid mijns harten, en het gebed, dat ik tot God voor Israël doe, is tot hun zaligheid.”
Romeinen 10:1
Paulus bad om de zaligheid van Israël, omdat natuurlijke afstamming geen zaligheid garandeert.
Wie denkt dat Israël Christus niet nodig heeft, moet zich daarom ernstig rekenschap geven van deze woorden.
De zaligheid is uit de Joden, maar niet uitsluitend voor de Joden
De Here Jezus zei tegen de Samaritaanse vrouw:
“Want de zaligheid is uit de Joden.”
Johannes 4:22
Dat is een waarheid die geen christen mag vergeten.
De Messias is uit Israël voortgekomen. De Schriften zijn aan Israël toevertrouwd. Gods beloften zijn aan de vaderen gedaan.
Maar “uit de Joden” betekent niet “uitsluitend voor de Joden”.
Het Evangelie is Gods kracht tot zaligheid voor ieder die gelooft.
“Want ik schaam mij des Evangelies van Christus niet; want het is een kracht Gods tot zaligheid een iegelijk die gelooft, eerst den Jood, en ook den Griek.”
Romeinen 1:16
Opnieuw is geloof het beslissende onderscheid.
Niet eerst de Jood omdat zijn afkomst hem redt, maar omdat God Zijn heil in de geschiedenis eerst aan Israël bekendmaakte.
En ook de Griek, omdat dezelfde genade zich uitstrekt tot de volkeren.
Heeft God Israël dan verworpen?
Nee.
Hier moeten we oppassen om van het ene uiterste in het andere terecht te komen.
Dat Israël niet automatisch behouden is vanwege zijn afkomst, betekent niet dat God Zijn beloften aan Israël heeft ingetrokken.
Paulus vraagt:
“Ik zeg dan: Heeft God Zijn volk verstoten? Dat zij verre.”
Romeinen 11:1
En even verder:
“Want de genadegiften en de roeping Gods zijn onberouwelijk.”
Romeinen 11:29
God blijft trouw aan Zijn Woord, ook wanneer mensen ontrouw zijn.
Maar Gods trouw aan Zijn beloften betekent niet dat Hij ongeloof als geloof aanrekent.
Dat onderscheid is van doorslaggevend belang.
God heeft Israël niet voorgoed terzijdegeschoven. Zijn plan met het volk is niet afgelopen. De beloften aan Abraham, Izak en Jakob blijven staan.
Maar hun uiteindelijke vervulling betekent niet dat de noodzaak van bekering vervalt.
Integendeel: De toekomstige bekering van Israël maakt deel uit van Gods geopenbaarde plan.
Eerst bekering, dan terugverzameling
In Deuteronomium 30 spreekt Mozes over de toekomstige verstrooiing en terugverzameling van Israël.
Maar de volgorde waarin die gebeurtenissen worden genoemd, verdient bijzondere aandacht.
Eerst lezen we:
“En gij zult u bekeren tot den HEERE, uw God, en Zijner stem gehoorzaam zijn, naar alles, wat ik u heden gebiede, gij en uw kinderen, met uw ganse hart en met uw ganse ziel.”
Deuteronomium 30:2
Daarna volgt:
“En de HEERE, uw God, zal uw gevangenis wenden, en Zich uwer ontfermen; en Hij zal wederkeren en u vergaderen uit al de volken, waarheen u de HEERE, uw God, verstrooid had.”
Deuteronomium 30:3
De volgorde is opmerkelijk.
Eerst de bekering. Daarna de door God beloofde terugverzameling.
Dat maakt het noodzakelijk om onderscheid te maken tussen de huidige politieke staat Israël en de uiteindelijke vervulling van Gods beloften aan het volk.
Het bestaan van een Joodse staat is op zichzelf geen bewijs dat Israël als volk zich tot zijn Messias heeft bekeerd.
De hedendaagse terugkeer naar, en aanwezigheid in het land kan daarom niet zonder meer worden gelijkgesteld aan het volledige geestelijke en nationale herstel waarover de profeten spreken.
Want dat herstel omvat méér dan een geografische terugkeer.
Het omvat een verandering van hart, een terugkeer tot de HEERE en uiteindelijk de erkenning van Jezus Christus als de beloofde Messias.
Wie alleen naar het land kijkt en de bekering buiten beschouwing laat, mist het belangrijkste.
“En alzo zal geheel Israël zalig worden”
Romeinen 11:26 is een bekende tekst:
“En alzo zal geheel Israël zalig worden.”
Wat betekent dit?
Betekent het dat iedere Israëliet die ooit heeft geleefd, ongeacht geloof of ongeloof, alsnog behouden wordt?
Nee. Dat zou rechtstreeks botsen met alles wat Paulus eerder over de rechtvaardiging door geloof heeft geschreven.
Het gaat om Gods toekomstige verlossing van Israël als volk. De Schrift verbindt die verlossing met het afwenden van de goddeloosheden van Jakob.
Paulus vervolgt namelijk:
“De Verlosser zal uit Sion komen en zal de goddeloosheden afwenden van Jakob.”
Romeinen 11:26
En Jesaja 59:20 spreekt over degenen die zich bekeren van de overtreding in Jakob.
De toekomstige behoudenis van Israël staat dus niet los van de verlossing van de zonde.
God zal Zijn volk niet behouden door zijn ongeloof gewoon voorbij te zien. Hij zal het behouden door de Verlosser.
De beloofde toekomst van Israël is daarom geen alternatief voor het Evangelie. Zij bevestigt juist de noodzaak ervan.
Het woord is nabij: in uw mond en in uw hart
Er is nog een opmerkelijke verbinding tussen Deuteronomium 30 en Romeinen 10.
Mozes zegt:
“Want dit woord is zeer nabij u, in uw mond, en in uw hart, om dat te doen.”
Deuteronomium 30:14
Paulus haalt deze woorden aan en verklaart ze vanuit Christus.
“Maar wat zegt zij? Nabij u is het Woord, in uw mond en in uw hart. Dit is het Woord des geloofs, hetwelk wij prediken.”
Romeinen 10:8
En dan volgt:
“Namelijk, indien gij met uw mond zult belijden den Heere Jezus, en met uw hart geloven, dat God Hem uit de doden opgewekt heeft, zo zult gij zalig worden.”
Romeinen 10:9
Hier wordt goed zichtbaar waar het uiteindelijk om gaat.
De toekomstige bekering van Israël is niet eenvoudig een terugkeer naar uiterlijke wetsbetrachting. Het gaat om geloof in Hem Die door God uit de doden is opgewekt.
De Messias Die door velen onder Zijn eigen volk werd verworpen, is dezelfde Messias door Wie Israël behouden zal worden.
Niet door een andere weg.
Niet door natuurlijke afstamming.
Niet door nationale identiteit.
Maar door geloof.
De olijfboom: ongeloof breekt af, geloof doet staan
Romeinen 11 bevat nog een ernstige waarschuwing.
Paulus vergelijkt Israël met een olijfboom en spreekt over natuurlijke takken die werden afgebroken en wilde takken die werden ingeënt.
Waarom werden die natuurlijke takken afgebroken?
Paulus geeft zelf het antwoord:
“Het is wel; zij zijn door ongeloof afgebroken, en gij staat door het geloof.”
Romeinen 11:20
Dat is de kern van de zaak.
Niet hun Joodse afkomst was verkeerd. Niet Gods beloften waren verdwenen. Maar ongeloof was de oorzaak van hun afbreking.
En waardoor staan degenen die nu delen in de zegeningen?
Door geloof.
Daarom waarschuwt Paulus de gelovigen uit de heidenen ook om zich niet te verheffen boven de natuurlijke takken.
Er is geen enkele reden voor hoogmoed tegenover Israël.
Wie door geloof deel heeft gekregen aan Gods genade, kan zich daarop niet beroemen alsof hij die genade zelf heeft verdiend.
Ook hier staat niet afkomst tegenover afkomst, maar ongeloof tegenover geloof.
Israël tot jaloersheid verwekken: hoe dan?
Paulus leert dat de zaligheid naar de heidenen is gekomen om Israël tot jaloersheid te verwekken.
Maar hoe moet dat gebeuren?
Soms wordt gedacht dat christenen Israël vooral door hun levenswandel tot jaloersheid moeten brengen. Natuurlijk behoort een gelovige een leven te leiden dat overeenkomt met zijn belijdenis.
Maar Paulus legt de nadruk ergens anders.
“Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods.”
Romeinen 10:17
Hoe kan iemand geloven in Hem van Wie hij niet heeft gehoord?
Daarom vraagt Paulus:
“En hoe zullen zij horen, zonder die hun predikt?”
Romeinen 10:14
Het antwoord is duidelijk.
Israël heeft niet genoeg aan bewondering, sympathie of politieke steun. Het heeft, net als alle andere volkeren, het Evangelie nodig.
De grootste liefde die christenen het Joodse volk kunnen bewijzen, is daarom niet het bevestigen van een weg tot God buiten Christus om, maar het bekendmaken van de Messias Die uit hun eigen volk is voortgekomen.
Dat hoeft niet hooghartig of respectloos te gebeuren.
Integendeel. Wie beseft dat hijzelf uitsluitend door genade behouden is, heeft geen reden om zich boven een ander te verheffen.
Maar liefde mag nooit betekenen dat we de waarheid verzwijgen.
Eén Heer, één Evangelie, één weg tot zaligheid
De Bijbel eindigt niet bij een tegenstelling tussen Jood en heiden.
Hij wijst op één Heer, Die rijk is over allen die Hem aanroepen.
“Want er is geen onderscheid, noch van Jood noch van Griek; want eenzelfde is Heere van allen, rijk zijnde over allen die Hem aanroepen.”
Romeinen 10:12
En meteen daarna:
“Want een iegelijk, die den Naam des Heeren zal aanroepen, zal zalig worden.”
Romeinen 10:13
Een iegelijk.
Dáár ligt de ruimte van Gods genade.
De Jood wordt niet buitengesloten omdat Israël als volk de Messias heeft verworpen. De heiden wordt niet buitengesloten omdat hij geen nakomeling van Abraham naar het vlees is.
Maar evenmin wordt iemand behouden omdat hij tot een bepaald volk behoort.
Voor God is niet de natuurlijke afkomst beslissend, maar het geloof in Zijn Zoon.
Dat was waar voor Abraham.
Dat was waar in de dagen van de apostelen.
Dat is vandaag net zo waar.
En dat zal óók waar zijn wanneer Israël in de toekomst zijn Messias zal erkennen.
Gods trouw maakt geloof niet overbodig
De vraag of God nog een toekomst heeft voor Israël, mag niet worden verward met de vraag hoe een Israëliet behouden wordt.
Op de eerste vraag antwoordt Paulus dat God Zijn volk niet heeft verstoten.
Op de tweede vraag antwoordt hij dat de rechtvaardigheid Gods komt over allen die geloven.
Beide waarheden horen bij elkaar.
Wie Gods beloften aan Israël wegredeneert, doet tekort aan Zijn trouw. Maar wie denkt dat de natuurlijke afstamming van Abraham iemand buiten het geloof in Christus om zalig maakt, doet tekort aan het Evangelie.
De toekomstige hoop voor Israël ligt niet in zijn afkomst als zodanig, niet in zijn nationale bestaan en niet in het bezit van het land.
Die hoop ligt in de Verlosser Die uit Sion zal komen en de goddeloosheden van Jakob zal afwenden.
Daarom blijft de boodschap aan Israël dezelfde als aan de volkeren:
Bekeert u en gelooft het Evangelie.
Want God heeft géén twee wegen tot zaligheid gegeven.
Er is één Heere.
Er is één Verlosser.
En er is één Evangelie, de kracht Gods tot zaligheid voor ieder die gelooft.
Eerst de Jood, en óók de Griek.
zie ook:
