Waarom moderne apostelen en profeten de gemeente misleiden

De zogenaamde ‘vijfvoudige bediening’ klinkt voor velen Bijbels, maar achter claims over apostelen en profeten schuilt een  groot gevaar. Dit blog laat zien waarom de gemeente geen nieuwe fundamentleggers nodig heeft, maar terug moet naar Christus, het Woord en Bijbelvast leiderschap.

De vijfvoudige bediening klinkt indrukwekkend, maar dat is meteen het gevaar

De zogenaamde vijfvoudige bediening heeft voor veel christenen iets aantrekkelijks. Het klinkt Bijbels. Het klinkt alsof er eindelijk weer kracht, richting en orde in de gemeente komt. Maar daar ligt de basis van het probleem. Want wat indrukwekkend klinkt, is nog niet waar.

Zodra moderne apostelen en profeten worden neergezet als onmisbare leiders van de gemeente, schuift het zwaartepunt op. Dan ligt de nadruk niet meer op Christus en Zijn geopenbaarde Woord, maar op mensen die zeggen méér te zien, méér te horen en méér te weten dan ‘gewone gelovigen’. Dan ontstaat heel subtiel een nieuwe geestelijke bovenlaag.

En dát is niet  bepaald onschuldig.

Hier staat veel op het spel. Dit gaat niet over een klein verschil van mening. Dit raakt de vraag wie in de gemeente werkelijk gezag heeft: Christus door Zijn Woord, of mensen met grote geestelijke claims, met een veel te grote broek aan.

Wat men met de vijfvoudige bediening bedoelt

Wie over de vijfvoudige bediening spreekt, verwijst steevast naar Efeze 4:11:

“En Dezelve heeft gegeven sommigen tot apostelen, en sommigen tot profeten, en sommigen tot evangelisten, en sommigen tot herders en leraars” (Efeze 4:11) (STV)

Dat staat er. Daar hoeft niemand omheen. Maar de vraag is niet óf die woorden in de Bijbel staan. De vraag is wat ermee bedoeld wordt.

En daar wordt een loopje genomen met de strekking. Want wat in Efeze 4 in het kader van gemeenteopbouw wordt genoemd, wordt in moderne bedieningskringen geregeld omgekat tot een blijvende geestelijke hiërarchie. Dan wordt de apostel de topfiguur. De piek van de kerstboom. De profeet de richtinggever. En de rest mag dan braaf volgen. Dan verandert gave in rang. Dan verandert dienst in status. Dan verandert toerusting in macht.

Maar Efeze 4 schildert helemaal geen geestelijke elite. Het hoofdstuk begint met ootmoed, zachtmoedigheid, lankmoedigheid en het bewaren van de eenheid des Geestes. Wie van Efeze 4 een systeem van geestelijke verheffing maakt, is de boodschap van het hoofdstuk al kwijt vóór hij bij vers 11 aankomt.

Apostelen en profeten waren fundamentleggers

Hier ligt een doorslaggevend punt. In het Nieuwe Testament worden apostelen en profeten niet neergezet als een blijvende klasse supergelovigen, maar als mensen met een unieke plaats in de grondlegging van de gemeente.

Paulus schrijft:

“Gebouwd op het fundament der apostelen en profeten, waarvan Jezus Christus is de uiterste Hoeksteen” (Efeze 2:20) (STV)

Dat is helder. Een fundament leg je niet telkens opnieuw. Een fundament leg je één keer. Daarna bouw je erop verder.

Daarom is het een drama wanneer vandaag opnieuw over apostelen en profeten gesproken wordt alsof zij in fundamentleggend opzicht nu nog nodig zijn om de gemeente tot volwassenheid te brengen. Daarmee zeg je in feite dat het fundament nog niet gelegd is, of dat het niet genoeg is. Wat getuigt van zelfoverschatting, om niet te zeggen hoogmoed.

De Schrift zegt dat de gemeente gebouwd ís op dat fundament, met Christus als uiterste Hoeksteen.

Paulus zegt ook:

“Naar de genade Gods, die mij gegeven is, heb ik als een wijs bouwmeester het fondament gelegd; en een ander bouwt daarop. Maar een iegelijk zie toe, hoe hij daarop bouwe” (1 Korinthe 3:10) (STV)

Let op de volgorde. Eerst fundamentlegging. Daarna opbouw. Niet eindeloos opnieuw beginnen. Niet voortdurend nieuwe fundamentleggers zoeken. Niet elke generatie weer opzadelen met mensen die zeggen dat zij de gemeente ‘apostolisch moeten herstellen’.

De gemeente heeft geen behoefte aan nieuwe fundamentleggers. Zij heeft behoefte aan trouwe opbouw op het fundament dat al gelegd is.

Wanneer gave verandert in geestelijke rangorde

Veel modern jargon over de vijfvoudige bediening blijft allerminst neutraal. In de praktijk ontstaat vaak een rangorde. Bovenaan staat de apostel. Daaronder de profeet. Vervolgens de rest. Dan krijg je niet langer dienaren, maar geestelijke topfiguren.

En daar begint het hellend vlak.

Want dan kijkt de gemeente niet meer gewoon met dankbaarheid naar verschillende vormen van gaven en dienstnbetoon, maar met ontzag naar mensen die als een hogere soort christen worden gepresenteerd. Mensen met meer toegang. Meer kennis. Meer inzicht. Meer gezag. Meer zalving. Meer geestelijk gewicht.

Maar de Schrift voedt die drang naar geestelijke verheffing niet. Zij breekt haar juist af.

“Zijt niet vele meesters, mijn broeders, wetende, dat wij te meerder oordeel zullen ontvangen” (Jakobus 3:1) (STV)

Dát is de toon van het Nieuwe Testament. Geen verbeelding, geen lokroep naar geestelijke promotie, maar ernst. Geen jacht op titels, maar besef van verantwoordelijkheid. Geen religieuze carrièrelijn, maar vrees voor God.

Het moderne bedieningsdenken doet vaak het tegenovergestelde. Het maakt titels aantrekkelijk. Het zet geestelijke profilering in de schijnwerpers. Het wekt de indruk dat gewoon trouw zijn niet genoeg is. Maar waar dat gebeurt, is het vlees zelden ver weg.

 

Het Nieuwe Testament waarschuwt voor valse claims

Opmerkelijk genoeg prijst de Heere Jezus een gemeente die zulke claims niet zomaar slikte. Tegen Efeze zegt Hij:

“Ik weet uw werken, en uw arbeid, en uw lijdzaamheid, en dat gij de kwaden niet kunt dragen; en dat gij beproefd hebt degenen die uitgeven dat zij apostelen zijn, en zij zijn het niet, en hebt hen leugenaars bevonden” (Openbaring 2:2) (STV)

Dat is veelzeggend. De Heere prijst hier niet lichtgelovigheid, maar beproeving. Niet openheid voor elke indrukwekkende claim, maar geestelijk onderscheidingsvermogen. Niet: geef ruimte aan iedereen die zichzelf apostel noemt. Maar: toets, onderzoek, ontmasker.

Juist dat ontbreekt vandaag vaak. Zodra iemand met genoeg charisma, flair, succes of invloed als “apostolisch” wordt gepresenteerd, durven velen niet meer werkelijk te toetsen. Kritische vragen worden al snel weggezet als ongeestelijk, negatief of rebellie. Maar de weg van Christus is niet intimidatie. De weg van Christus is waarheid in het licht.

Bijbelse liefde is niet blind. Bijbelse liefde toetst.

 

De mythe van de supergelovige

Daar zit nog een tweede fout achter. In veel kringen worden apostelen en profeten voorgesteld als een soort supergelovigen. Mensen op een hoger niveau. Mensen met een apart lijntje naar God. Mensen met meer geestelijk gezag dan gewone gelovigen.

Maar dat is een linke gedachte.

De gemeente van Christus kent wel onderscheiden gaven, maar geen geestelijke aristocratie. Er zijn wel verschillende diensten, maar er is geen hoger soort christenen. Er is leiding, maar geen heilige gezalfde leidersklasse.

Zodra apostelen en profeten gaan functioneren als elitefiguren, heeft men het Nieuwtestamentische spoor de rug toegekeerd.

Paulus schrijft opvallend nuchter:

“Wie is dan Paulus, en wie is Apollos, anders dan dienaars, door welke gij geloofd hebt, en dat, gelijk de Heere aan een iegelijk gegeven heeft?” (1 Korinthe 3:5) (STV)

En even later:

“Zo is dan noch hij, die plant, iets, noch hij, die nat maakt, maar God, Die den wasdom geeft” (1 Korinthe 3:7) (STV)

Dat is verfrissend. Geen geestelijke hoogvliegerij. Geen menselijke opgeblazenheid. Geen religieuze topklasse. God geeft de wasdom. De dienaar is dienaar.

NIets meer dan dat.

Bijbelse leiding is herderlijk, niet verheven

Wanneer de Schrift over leiding in de gemeente spreekt, doet zij dat in termen van zorg, voorbeeld en verantwoordelijkheid. Niet van geestelijke verhevenheid.

Petrus schrijft:

“Weidt de kudde Gods die onder u is, hebbende opzicht daarover, niet uit bedwang, maar gewilliglijk; noch om vuil gewin, maar met een volvaardig gemoed; Noch als heerschappij voerende over het erfdeel des Heeren, maar als voorbeelden der kudde geworden zijnde” (1 Petrus 5:2-3) (STV)

Dat is een frontale aanrijding met veel eigentijds bedieningsdenken. Waar men heerst, domineert, zichzelf centraal stelt of onderwerping eist, is men niet bezig de kudde te weiden. Men is bezig haar te overheersen.

Paulus zegt tegen de oudsten van Efeze:

“Zo hebt dan acht op uzelven, en op de gehele kudde, over dewelke u de Heilige Geest tot opzieners gesteld heeft, om de gemeente Gods te weiden, welke Hij verkregen heeft door Zijn eigen bloed” (Handelingen 20:28) (STV)

De kudde is niet van de leider. De kudde is van God. Zij is gekocht met bloed. Dat maakt elke vorm van religieuze zelfverheffing des te ernstiger.

 

Waarom deze leer zo aantrekkelijk is en steeds de kop opsteekt

Waarom wordt de vijfvoudige bediening dan toch steeds weer uit de kast getrokken?

Omdat het vlees houdt van geestelijk aanzien, status, gezag.

Het gewone gemeenteleven onder het Woord lijkt voor sommigen te eenvoudig. Gewoon Bijbelgetrouw onderwijs. Gewoon heiliging. Gewoon volharding. Gewoon herderlijke zorg. Gewoon gebed. Gewoon evangelieverkondiging.

Dat oogt voor het vlees te klein. Te gewoon. Te weinig indrukwekkend.

Maar de vijfvoudige bediening biedt iets anders. Zij biedt grote claims.. Bestemming. Activatie. Apostolische orde. Profetische richting. Geestelijke dekking. Impartatie. Het klinkt belangrijk. Het voelt krachtig. Het maakt indruk.

En daarom is het zo aansprekend.

Maar de vraag is niet of iets goed of krachtig klinkt. De vraag is of het waar is. Een leer kan indrukwekkend zijn en toch krom Een beweging kan dynamisch zijn en toch de eenvoud in Christus stuk maken.

 

De brokken voor gewone gelovigen

Deze leer blijft niet zonder gevolgen.

Gewone gelovigen gaan zich kleiner voelen dan nodig is. Hun eenvoudige geloof lijkt ineens arm. Hun liefde tot de Heere lijkt niet genoeg. Hun trouwe wandel in afhankelijkheid aan de Heere,  in heiligin,  lijkt ondergeschikt aan opgepompte dingen als activatie, impartatie en profetische richting.

Zo schuift de aandacht en afhankelijkheid op van Christus naar mensen.

Dan vragen gelovigen niet meer eerst: wat zegt het Woord van God? Dan vragen zij: wat zegt de apostel? Wat heeft de profeet gezien? Wat is het woord voor dit seizoen? Wat is de richting van de bediening?

Maar dat is geestelijk ongezond. De gemeente leeft niet van menselijke indruk, maar van Gods geopenbaarde Woord.

Paulus waarschuwt:

“Opdat wij niet meer kinderen zouden zijn, die als de vloed bewogen en omgevoerd worden met allen wind der leer, door de bedriegerij der mensen, door arglistigheid, om listiglijk tot dwaling te brengen” (Efeze 4:14) (STV)

Dat vers wordt soms gebruikt om moderne bedieningsstructuren kracht bij te zetten. In werkelijkheid waarschuwt het tegen manipuleerbare, meewaaiende, onstandvastige gelovigheid.

 

Een herderlijke waarschuwing

Misschien ben je met dit denken in aanraking gekomen. Misschien raakte je erg onder de indruk. Misschien leek jouw eigen gemeente ineens arm, stroef of achtergebleven. Misschien begon je te denken dat er iets hogers moest zijn dan gewoon trouw leven onder het Woord.

Laat me je dan dit zeggen, scherp maar wel herderlijk:

Niet alles wat geestelijk klinkt, is geestelijk gezond.

De vraag is ook niet of mensen oprecht zijn. Oprechtheid maakt een leer nog niet waar. Iemand kan met vuur spreken en toch anderen van Christus aftrekken naar menselijke afhankelijkheid.

Daarom zegt Johannes:

“Geliefden, gelooft niet een iegelijken geest, maar beproeft de geesten, of zij uit God zijn; want vele valse profeten zijn uitgegaan in de wereld” (1 Johannes 4:1) (STV)

Dat is geen kille afstandelijke tekst. Dat is bescherming. De Heere waarschuwt Zijn volk niet om hen hard te maken, maar om hen veilig te houden.

 

Denk goed door wat je gelooft

Hier wordt het persoonlijk.

Denk goed door wat je eigenlijk gelooft.

Want als jij gelooft dat er vandaag opnieuw apostelen en profeten nodig zijn in Bijbelse, fundament leggende zin, dan zit je ernaast Dan zeg je eigenlijk dat het fundament nog niet af is, of dat de gemeente zonder nieuwe fundamentleggers niet werkelijk tot volwassenheid kan komen. Dan open je ook de deur voor nieuwe gezagsclaims, nieuwe openbaringsaanspraken en nieuwe afhankelijkheidsstructuren.

En dat blijft nooit zonder gevolgen.

Dan worden leiders groter.
Dan worden gewone gelovigen kleiner.
Dan verschuift de focus van Schrift naar stem.
Dan groeit de afhankelijkheid van personen.
Dan wordt toetsen onmogelijk
Dan krijgt geestelijke indruk meer gewicht dan Bijbelse exegese.

Maar als het fundament werkelijk gelegd is, dan heeft dat óók konsekwenties.

Dan hoeft de gemeente niet op zoek naar nieuwe apostelen, maar terug naar het apostolische Woord.
Dan hoeft zij niet te buigen voor profetische claims maar moet zij alles toetsen aan de Schrift.
Dan hoeft zij niet onder de indruk te raken van titels, maar moet zij vragen of Christus werkelijk centraal staat.
Dan moet zij beseffen dat indrukwekkende taal nog geen Bijbelvaste leer is.

 

Denk ook door wat de konsekwenties daarvan zijn

Dat is de vraag die serieus overdacht moet worden.

Maakt jouw visie op bediening Christus groter of mensen groter?

Maakt zij de gemeente vrijer onder het Woord of afhankelijker van opvallende leiders?

Brengt zij rust in het volbrachte fundament, in het geinspireerde Woord van God, of een voortdurende honger naar nieuwe richtinggevende woorden?

Vormt zij dienaars of sterren?

Leidt zij tot nederige en dienende zorg voor de kudde of tot geestelijke verheffing?

Versterkt zij de genoegzaamheid van de Schrift of laat zij ruimte voor een voortdurende stroom van nieuwe claims en openbaringen?

Dat zijn geen dode theoretische vragen. Dat zijn vragen met konsekwenties voor je geloof, voor je gemeente, voor leiderschap, voor gehoorzaamheid en voor geestelijke veiligheid.

 

Het Bijbelse alternatief is rijker dan dikdoenerij

Het antwoord op misbruik is niet cynisme. Het antwoord is terugkeer naar het Bijbelse patroon.

Christus is het Hoofd.
Zijn Woord is de norm.
Het fundament is gelegd.
De gemeente wordt opgebouwd.
Leiders dienen.
Herders weiden.
Leraars onderwijzen.
Evangelisten verkondigen.
Gelovigen groeien.

Paulus schrijft over het doel van de gaven:

“Tot de volmaking der heiligen, tot het werk der bediening, tot opbouwing des lichaams van Christus” (Efeze 4:12) (STV)

Daar zit geen grammetje geestelijke glamour in. Maar wel grote schoonheid. Geen menselijke opgeblazenheid, maar gemeentegroei Geen hierarchische topstructuur, maar toerusting van de heiligen. Geen nieuwe elite, maar groei van het lichaam.

Dat is vele malen rijker dan poeha en  spektakel. Veiliger dan bedieningshype.

En heerlijker, omdat Christus daarin centraal blijft staan.

Resumerend

De vermeende vijfvoudige bediening wordt steeds opnieuw uit de kast getrokken omdat zij mensen groot maakt.

Maar het Nieuwe Testament maakt Christus groot.

Zodra apostelen en profeten gaan functioneren als supergelovigen, geestelijke elite of moderne fundamentleggers, is de grens van Bijbelse nuchterheid al overschreden. Dan wordt de gemeente niet sterker, maar kwetsbaarder. Dan groeit niet de eenvoud in Christus, maar de afhankelijkheid van indrukwekkende figuren.

Laat daarom dit tot je doordringen:

“Gebouwd op het fundament der apostelen en profeten, waarvan Jezus Christus is de uiterste Hoeksteen” (Efeze 2:20) (STV)

En ook:

“Opdat wij niet meer kinderen zouden zijn, die als de vloed bewogen en omgevoerd worden met allen wind der leer, door de bedriegerij der mensen, door arglistigheid, om listiglijk tot dwaling te brengen” (Efeze 4:14) (STV)

Denk dus goed door wat je gelooft.

En denk ook goed door wat de konsekwenties daarvan zijn.

Want waar een verkeerde leer over bediening wordt toegelaten, blijft het nooit bij bediening alleen. Dan raakt vroeg of laat ook het zicht op gezag, gemeente-zijn, geestelijke volwassenheid en de plaats van Christus Zelf in de knoei.

Wie de gemeente liefheeft, kan daar niet luchtig over doen.

Zie ook:

De misvatting van de ‘vijfvoudige bediening’ – Bijbelse basis

extern:

De vijfvoudige bediening – Leven met God en de Bijbel

Het Misverstand van de “Vijfvoudige Bediening” in de Charismatisch-Evangelische wereld

Chris Verhage::Het Misverstand van de “Vijfvoudige Bediening” in de Charismatisch-Evangelische wereld