‘Evangelie’ wat geen evangelie is
Er worden ons vandaag meerdere ‘evangeliën’ gepresenteerd als ‘verborgen kennis’, ‘wijsheid’ of ‘oorspronkelijke vormen’ van het Christendom. Zoals het ‘Evangelie; van Thomas, het ‘Evangelie’ van Barnabas, of bijvoorbeeld het romantische verhaal van een ‘mystieke Weg’ die later door Rome zou zijn vervormd.
De beslissende vraag is niet of zulke verhalen aantrekkelijk klinken, maar: komen zij overeen met het evangelie zoals de Schrift het definieert?
Hieronder toets ik dit aan de Bijbel.

Wat is het evangelie volgens de Schrift?
Paulus definieert het evangelie helder:
“Want ik heb ulieden ten eerste overgegeven, hetgeen ik ook ontvangen heb, dat Christus gestorven is voor onze zonden, naar de Schriften;
En dat Hij is begraven, en dat Hij is opgewekt ten derden dage, naar de Schriften.”
(1 Korinthe 15:3–4, STV)
Dit is geen mystiek inzicht.
Dit is een historische heilsdaad.
Daarnaast verklaart Paulus:
“Want ik schaam mij des Evangelies van Christus niet; want het is een kracht Gods tot zaligheid een iegelijk die gelooft, eerst den Jood, en ook den Griek.”
(Romeinen 1:16, STV)
Het evangelie is dus:
- Objectief (Christus stierf en stond op)
- Schriftvervuld
- Heilbrengend door geloof
- Gericht tot Jood en heiden
‘Evangelie’ van Thomas: kennis in plaats van kruis
Gospel of Thomas bevat 114 uitspraken, maar:
- Geen kruisiging
- Geen verzoening
- Geen lichamelijke opstanding
Daarmee ontbreekt precies wat Paulus als “ten eerste” noemt (1 Korinthe 15:3).
De Schrift leert bovendien:
“Zonder bloedstorting geschiedt geen vergeving.”
(Hebreeën 9:22b, STV)
En:
“In Welken wij hebben de verlossing door Zijn bloed, namelijk de vergeving der misdaden, naar den rijkdom Zijner genade.”
(Efeze 1:7, STV)
Een ‘evangelie’ zonder bloed, zonder verzoening, zonder opstanding is eenvoudig géén Evangelie naar Bijbelse maatstaf.
‘Thomas’ verschuift de nadruk naar innerlijke kennis.
De Schrift legt het fundament in het kruis.
‘Evangelie’ van Barnabas: een ander ‘evangelie’
Ontkent:
- Dat Jezus de Zoon van God is
- Dat Hij gekruisigd is
Maar de Schrift zegt:
“En terstond kwam er water en bloed uit.”
(Johannes 19:34b, STV)
En:
“En Jezus, wederom met een grote stem roepende, gaf den geest.”
(Mattheüs 27:50, STV)
Wat betreft Zijn Persoon:
“In den beginne was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God.”
(Johannes 1:1, STV)“En het Woord is vlees geworden, en heeft onder ons gewoond.”
(Johannes 1:14a, STV)
Een geschrift dat de kruisiging en de goddelijke identiteit van Christus ontkent, verkondigt niet het evangelie van de apostelen.
Paulus waarschuwt expliciet:
“Ik verwonder mij dat gij zo haast wijkende van Dengene Die u in de genade van Christus geroepen heeft, overgebracht wordt tot een ander evangelie;
Daar er geen ander is; maar er zijn sommigen die u ontroeren en het Evangelie van Christus willen verkeren(=verdraaien). Maar al ware het ook dat wij, of een engel uit den hemel, u een Evangelie verkondigde, buiten hetgeen wij u verkondigd hebben, die zij vervloekt.”
(Galaten 1:6-8, STV)
Dát criterium is beslissend.
“De Weg” als innerlijke mystiek?
Het narratief beweert dat God niet buiten de mens woont, maar in ieder mens die rechtvaardig handelt.
De Schrift leert echter:
“Er is niemand rechtvaardig, ook niet één.”
(Romeinen 3:10, STV)
En:
“Want allen hebben gezondigd, en derven de heerlijkheid Gods.”
(Romeinen 3:23, STV)
Gods Geest woont niet vanzelf in ieder mens:
“Maar gijlieden zijt niet in het vlees, maar in den Geest, zo anders de Geest Gods in u woont; maar zo iemand den Geest van Christus niet heeft, die komt Hem niet toe.”
(Romeinen 8:9, STV)
De inwoning van de Geest is verbonden aan wedergeboorte, niet aan algemene menselijke moraliteit.
Het hart van het evangelie: kruis en opstanding
De apostolische prediking draaide om één centraal feit:
“Zo wete dan zekerlijk het ganse huis Israëls, dat God Hem tot een Heere en Christus gemaakt heeft, namelijk dezen Jezus, Dien gij gekruist hebt.”
(Handelingen 2:36, STV)
En:
“Welken God opgewekt heeft, de smarten des doods ontbonden hebbende.”
(Handelingen 2:24a, STV)
Zonder kruis geen verzoening.
Zonder opstanding geen overwinning.
Paulus zegt onomwonden:
“En indien Christus niet opgewekt is, zo is uw geloof tevergeefs, zo zijt gij nog in uw zonden.”
(1 Korinthe 15:17, STV)
Dat maakt de zaak eenvoudig.
Een ‘evangelie’ zonder opstanding laat de mens in zijn zonden
Het zogenaamde:
- ‘evangelie’ van Thomas
- ‘evangelie’ van Barnabas
- Mystieke herinterpretatie van “De Weg”
wijken fundamenteel af van het Evangelie zoals de Schrift het definieert.
Het Bijbels Evangelie is:
- Historisch
- Gebaseerd op het plaatsvervangend verlossingswerk van Christus
- Opstandingsgegrond
- Uit Genade door geloof
“Want uit genade zijt gij zalig geworden door het geloof; en dat niet uit u, het is Gods gave.”
(Efeze 2:8, STV)