Waarom het Sola Scriptura niet werkelijk beleden wordt
Binnen het protestantisme wordt vaak met overtuiging gezegd: wij geloven in Sola Scriptura. Het klinkt krachtig, reformatorisch en Bijbels. We kijken hier naar de vraag wordt het ook werkelijk beleden in de praktijk?
Sola Scriptura betekent niet maar dat de Bijbel belangrijk is. Het betekent dat de Schrift de enige hoogste, beslissende autoriteit is voor geloof en leven. Geen traditie, geen kerkelijke structuur, geen concilie, geen leerstuk, geen formulier geen systeem mag daarboven staan.
En toch… in veel gevallen blijkt dit principe eerder een leus dan een levende overtuiging.
Wat de reformatoren bedoelden
Tijdens de Reformatie keerden mannen als Maarten Luther zich tegen het gezag van de Rooms-Katholieke Kerk, waar Schrift en traditie samen als bron van openbaring functioneerden.
Luther stelde dat de Schrift zichzelf uitlegt en boven kerkelijk gezag staat.
Dat uitgangspunt rust op duidelijke Bijbelse grond:
“Heel de Schrift is van God ingegeven en is nuttig tot lering, tot wederlegging, tot verbetering, tot onderwijzing in de rechtvaardigheid.”
2 Timotheüs 3:16 (STV)“Maar al ware het ook dat wij, of een engel uit de hemel, u een ander evangelie verkondigden, buiten hetgeen wij u verkondigd hebben, die zij vervloekt.”
Galaten 1:8 (STV)
De norm is dus: wat staat er geschreven?
Waar gaat het mis?
Traditie blijft onaantastbaar
Hoewel men zegt: “De Bijbel alleen”, blijkt in de praktijk vaak dat kerkelijke traditie niet ter discussie mag worden gesteld.
Wanneer bijvoorbeeld leerstukken als:
- verbondstheologie
- kerkstructuren
- bepaalde sacramentopvattingen
bevraagd worden op grond van Schrift, blijkt dikwijls dat het systeem leidend is en niet de tekst.
De Bijbel wordt dan gelezen door de bril van het reeds vaststaande dogma.
Dat is feitelijk geen Sola Scriptura, maar Sola Traditio.
Systematiek boven tekst
In veel theologische benaderingen begint men bij een leerstelsel. Vervolgens worden Bijbelteksten gezocht om dit te ondersteunen. Tegenteksten worden:
- vergeestelijkt
- gerelativeerd
- in een ander kader geplaatst
Maar werkelijk Sola Scriptura vraagt het omgekeerde:
de Schrift moet het systeem vormen — niet het systeem de Schrift.
Het Woord niet recht snijden
De apostel Paulus schrijft:
“Benaarstig u om uzelf Gode beproefd voor te stellen, een arbeider die niet beschaamd wordt, die het woord der waarheid recht snijdt.”
2 Timotheüs 2:15 (STV)
Dat “recht snijden” impliceert onderscheid maken.
Wanneer men:
- Koninkrijksteksten rechtstreeks toepast op de Gemeente
- Wet en Genade vermengt
- tekenen en wonderen als de norm maakt voor vandaag
zonder rekening te houden met context en doelgroep, dan wordt de Schrift niet recht gesneden.
Paulus wordt niet consequent gevolgd
Opmerkelijk is dat juist Paulus spreekt over:
“de bedeling der genade Gods” — Efeze 3:2
“de bedeling van de verborgenheid” — Efeze 3:9
Hij noemt zichzelf:
“Want ik spreek tot u, heidenen; voor zoveel ik der heidenen apostel ben…”
Romeinen 11:13 (SV)
Maar in de praktijk worden zijn uitspraken vaak ondergeschikt gemaakt aan koninkrijksprediking of vermengd met andere bedelingen.
Als men werkelijk Sola Scriptura toepast, dan moet men ook erkennen dat de Schrift zelf onderscheid maakt.
Ervaring boven openbaring
In moderne evangelische kringen is het gevaar anders:
- “God sprak tot mij…”
- “Ik voel dat de Geest dit zegt…”
Maar de toetssteen is niet gevoel of ervaring — het is de Schrift.
Sola Scriptura betekent dat alles getoetst wordt aan wat geschreven staat.
De werkelijke toets
De vraag is niet: belijden wij Sola Scriptura?
De vraag is: mag de Schrift ons corrigeren, ook wanneer dat onze traditie raakt?
- Mag de tekst het systeem doorbreken?
- Mag Paulus letterlijk zeggen wat hij zegt?
- Mogen Israël en Gemeente onderscheiden blijven als de Schrift dat doet?
- Mag Gods Genade werkelijk Genade zijn — zonder vermenging met Wet?
Daar wordt het spannend.
Sola Scriptura is geen dode slogan uit de 16e eeuw.
Het is een geesteshouding van onderwerping.
Het betekent:
De Schrift alleen is norm.
De Schrift verklaart zichzelf.
Geen traditie boven het Woord.
Geen dogma boven de tekst.
Geen ervaring boven openbaring.
Waar dat ontbreekt, wordt Sola Scriptura niet werkelijk beleden, hoe Reformatorisch óf Evangelisch men zich ook noemt.
De eerlijke vraag blijft daarom:
Durven wij de Schrift echt alleen te laten spreken?
lees ook:
De bedelingen in de Bijbel en de reden waarom Paulus er letterlijk over spreekt
