Wanneer theologie losraakt van God
Hoe moderne theologie zich aanpast aan cultuur in plaats van aan de Schrift
De laatste jaren verschijnen steeds meer publicaties waarin geprobeerd wordt om moderne identiteiten — zoals queer-identiteit — te integreren in christelijke theologie. Theologische opleidingen, kerkelijke projecten en academische publicaties presenteren dit vaak als een noodzakelijke stap om kerk en samenleving met elkaar in gesprek te brengen.
Maar achter deze ontwikkeling gaat een veel fundamenteler probleem schuil.
Het gaat uiteindelijk niet om seksualiteit.
Het gaat om gezag.
De vraag is eenvoudig: wie bepaalt er eigenlijk wat waarheid is?
De Schrift, of de cultuur?
Queer theologen?
Wanneer de mens het uitgangspunt wordt
Veel hedendaagse theologische projecten beginnen niet meer bij de openbaring van God, maar bij menselijke ervaring.
De redenering verloopt ongeveer zo:
Eerst is er een identiteit.
Daarna moet de theologie worden aangepast om die identiteit een plaats te geven.
De Bijbel wordt dan niet meer gelezen als norm, maar als materiaal dat opnieuw geïnterpreteerd moet worden.
Dat is niet zomaar opschuiven.
Dat is een complete omkering van het christelijk denken.
De Schrift leert namelijk het tegenovergestelde: niet God past Zich aan de mens aan, maar de mens wordt geroepen zich te onderwerpen aan Gods openbaring.
De scheppingsorde wordt niet door cultuur bepaald
De Bijbel begint met een duidelijke scheppingsstructuur.
“En God schiep den mens naar Zijn beeld; naar het beeld Gods schiep Hij hem; man en vrouw schiep Hij hen.”
(Genesis 1:27, STV)
Deze tekst is geen cultureel detail uit een oud wereldbeeld.
Het is de fundamentele ordening van de schepping.
Menselijke identiteit wordt hier niet gedefinieerd door gevoel, cultuur of sociale constructie, maar door Gods scheppingsdaad.
Wanneer de Here Jezus spreekt over huwelijk en menselijke identiteit, introduceert Hij geen nieuwe theorieën.
Hij verwijst simpelweg terug naar Genesis.
“Hebt gij niet gelezen, dat Hij, Die van den beginne den mens gemaakt heeft, die heeft hen gemaakt man en vrouw?”
(Mattheüs 19:4, STV)
Christus corrigeert de cultuur niet door de norm te verruimen, maar door terug te gaan naar het begin.
Dat alleen al maakt duidelijk hoe ver veel moderne theologische discussies zich inmiddels van het Bijbelse uitgangspunt verwijderd hebben.
Paulus noemt de geestelijke wortel van de verwarring
Het Nieuwe Testament beschrijft ook waarom menselijke culturen steeds opnieuw afwijken van Gods orde.
Paulus legt de kern bloot.
“Omdat zij, God kennende, Hem als God niet hebben verheerlijkt of gedankt; maar zijn verijdeld geworden in hun overleggingen, en hun onverstandig hart is verduisterd geworden.”
(Romeinen 1:21, STV)
Wanneer de mens God niet meer erkent als hoogste autoriteit, ontstaat er verwarring over alles: waarheid, moraal en zelfs over wat het betekent mens te zijn.
De huidige discussies over identiteit staan niet los van die geestelijke werkelijkheid.
Theologie zonder Schrift is religieuze filosofie
Zodra de Bijbel niet langer normatief is, verandert theologie in iets anders.
Dan blijft er een religieus gesprek over.
Maar het is niet langer spreken namens God.
Paulus waarschuwde dat deze ontwikkeling zou komen.
“Want er zal een tijd zijn, wanneer zij de gezonde leer niet zullen verdragen; maar kittelachtig zijnde van gehoor, zullen zij zichzelven leraars opgaderen, naar hun eigen begeerlijkheden.”
(2 Timotheüs 4:3, STV)
Wanneer cultuur het uitgangspunt wordt, zal de Schrift uiteindelijk altijd moeten wijken.
Het Evangelie bevestigt zonde niet
Het evangelie is geen boodschap die menselijke verlangens legitimeert.
Het is een boodschap die mensen vernieuwt.
Paulus schrijft:
“En sommigen van u zijn dit geweest; maar gij zijt afgewassen, maar gij zijt geheiligd, maar gij zijt gerechtvaardigd in den Naam van den Heere Jezus, en door den Geest onzes Gods.”
(1 Korinthe 6:11, STV)
Het evangelie zegt niet:
blijf wie je bent.
Het zegt:
je kunt vernieuwd worden.
Dat geldt voor iedere zondaar, ongeacht welke zonde het betreft.
De kerk staat altijd onder druk van de cultuur
Dit spanningsveld is niet nieuw.
Door de hele kerkgeschiedenis heen heeft de cultuur geprobeerd de kerk te vormen naar haar eigen beeld.
Maar de kerk heeft maar één opdracht: trouw blijven aan het Woord van God.
Niet aanpassen.
Niet herinterpreteren om het acceptabel te maken.
Maar eenvoudig blijven zeggen wat God heeft gesproken.
Wanneer theologie begint bij menselijke identiteit in plaats van bij Gods openbaring, raakt zij los van God.
Dan blijft er wellicht nog religieuze taal over.
Maar het fundament is verdwenen.
De kerk heeft daarom geen nieuwe theologie nodig die zich aanpast aan de cultuur.
De kerk heeft iets anders nodig:
een terugkeer naar de Schrift.
lees ook:
Wat bedoelt de Bijbel met “leven uit Genade”? – Bijbelse basis
