De vergeten sleutel tot Bijbels begrip, de blinde vlek van veel Bijbeluitleg
Waarom het Evangelie der Genade Gods niet hetzelfde is als het Evangelie van het Koninkrijk
Er is waarschijnlijk geen onderwerp dat zoveel invloed heeft op de uitleg van de Bijbel als dit.
Niet de vraag óf de Here Jezus en Paulus hetzelfde Evangelie verkondigen. Er is immers maar één Zaligmaker en één weg tot behoud.
De echte vraag is:
Tot wie sprak de Here Jezus tijdens Zijn aardse bediening?
En:
Welke nieuwe openbaring ontving Paulus van de verheerlijkte Christus?
Wie die twee vragen niet onderscheidt, loopt vast in de Schrift. Wet en genade worden vermengd. Israël en de Gemeente worden samengevoegd. Het Koninkrijk wordt verward met het Lichaam van Christus. En uiteindelijk ontstaan complete leerstelsels die de Schrift zelf nooit leert.
Dat is geen voetnoot.
Dat is de sleutel tot het begrijpen van het Nieuwe Testament.
Verschil tussen de bediening van de Here Jezus en die van de apostel Paulus
De bediening van de Here Jezus stond in het teken van Israël
Tijdens Zijn aardse omwandeling leefde de Here Jezus volledig onder het gezag en de bediening van de Wet.
Paulus schrijft hierover:
“Maar wanneer de volheid des tijds gekomen is, heeft God Zijn Zoon uitgezonden, geworden uit een vrouw, geworden onder de wet.” (Galaten 4:4 STV)
De Here Jezus hield de Wet.
Hij bezocht de synagogen.
Hij vierde de Joodse feesten.
Hij stuurde genezen melaatsen naar de priesters.
Hij sprak voortdurend over de vervulling van Gods beloften aan Israël.
Zelf zegt Hij:
“Maar Hij antwoordende zeide: Ik ben niet gezonden, dan tot de verloren schapen van het huis Israëls.” (Mattheüs 15:24 STV)
En tegen de twaalf:
“Gaat niet op den weg der heidenen… Maar gaat veelmeer heen tot de verloren schapen van het huis Israëls.” (Mattheüs 10:5-6 STV)
Zijn boodschap luidde:
“Het Koninkrijk der hemelen is nabijgekomen.” (Mattheüs 10:7 STV)
Dat was het Evangelie van het Koninkrijk.
Niet omdat de Gemeente onbelangrijk zou zijn
Maar omdat de Gemeente toen eenvoudig nog niet bestond
Het kruis veranderde alles
Na de dood, opstanding en hemelvaart van Christus breekt een nieuwe fase in Gods heilsplan aan.
Zelfs in Handelingen zien we de apostelen nog steeds Israël oproepen zich te bekeren.
Maar met de roeping van Saulus van Tarsen gebeurt iets ongekends.
Niet slechts een nieuwe zendeling verschijnt.
Er wordt een geheel nieuwe bediening geopenbaard.
Paulus ontving de bedeling der Genade Gods
Paulus noemt zijn opdracht niet het Evangelie van het Koninkrijk.
Hij gebruikt een andere uitdrukking:
“Maar ik acht op geen ding, noch houde mijn leven dierbaar voor mijzelven, opdat ik mijn loop met blijdschap moge volbrengen, en den dienst, dien ik van den Heere Jezus ontvangen heb, om te betuigen het Evangelie der genade Gods.” (Handelingen 20:24 STV)
Let op de woorden.
Deze bediening ontving Paulus van de verheerlijkte Christus.
Niet tijdens de aardse omwandeling van de Here Jezus.
Niet van Petrus.
Niet van de twaalf.
Maar rechtstreeks door openbaring.
“Want ik heb het ook niet van een mens ontvangen, noch geleerd, maar door de openbaring van Jezus Christus.” (Galaten 1:12 STV)
De verborgenheid
Nog indrukwekkender is wat Paulus vervolgens schrijft.
“Indien gij maar gehoord hebt van de bedeling der genade Gods, die mij gegeven is aan u; Dat Hij mij door openbaring heeft bekendgemaakt deze verborgenheid.” (Efeze 3:2-3 STV)
En:
“Welke in andere eeuwen den kinderen der mensen niet is bekendgemaakt…” (Efeze 3:5 STV)
En opnieuw:
“…de verborgenheid, die verborgen is geweest van alle eeuwen en van alle geslachten, maar nu geopenbaard is aan Zijn heiligen.” (Kolossenzen 1:26 STV)
Dat zijn buitengewone uitspraken.
Paulus zegt niet dat hij slechts herhaalt wat de twaalf al wisten.
Hij zegt dat God iets openbaart wat eeuwenlang verborgen is geweest.
Wat was die verborgenheid?
Niet een tweede weg tot behoud.
Er is maar één Zaligmaker.
Maar de volledige betekenis van het volbrachte werk van Christus.
Paulus openbaart onder meer:
de Gemeente als het Lichaam van Christus;
de eenheid van Jood en heiden in één nieuw mens;
de hemelse positie van de gelovige;
de gelovige in Christus;
de rechtvaardiging uit genade alleen;
de bedeling der genade Gods.
Deze waarheden worden in de evangeliën niet uitgewerkt.
Ze worden door Paulus geopenbaard.
De blinde vlek van veel christenen
Hier ontstaat de grote verwarring.
Veel christenen lezen de Evangeliën alsof elk woord rechtstreeks gericht is aan, en bedoeld is voor de Gemeente.
Daardoor ontstaan uitspraken als:
de Bergrede is de leefregel voor de Gemeente;
het Koninkrijk is de Gemeente;
de Gemeente moet het Koninkrijk op aarde vestigen;
wij moeten dezelfde tekenen doen als de twaalf;
de gemeente is het nieuwe Israël.
Maar de Schrift zegt dat uitdrukkelijk niet.
Deze conclusies ontstaan doordat verschillende bedelingen worden samengevoegd.
De gevolgen zijn enorm
Wanneer men de bediening van de Here Jezus en die van Paulus vermengt, ontstaan onder andere:
vervangingstheologie;
Kingdom Now;
wetticisme;
verlies van heilszekerheid;
sacramentalisme;
charismatische verwachtingen die eigenlijk bij Israëls Koninkrijk horen;
verwarring over discipelschap en positie in Christus.
Vrijwel iedere grote dwaling binnen de christenheid heeft ergens haar wortel in het niet onderscheiden van Israël en de Gemeente en van Koninkrijk en genade.
‘Recht snijden’ is geen hobby van dispensationalisten
Paulus schrijft:
“Benaarstig u, om uzelven Gode beproefd voor te stellen, een arbeider, die niet beschaamd wordt, die het Woord der waarheid recht snijdt.” (2 Timotheüs 2:15 STV)
Dat betekent niet dat wij de Bijbel in losse stukjes knippen.
Het betekent dat wij erkennen dat God in verschillende fasen van Zijn heilsplan verschillende openbaringen heeft gegeven.
De Here Jezus is altijd Dezelfde Persoon.
Maar Zijn bediening vóór Golgotha is niet identiek aan Zijn bediening vanuit de hemel door middel van Paulus.
Juist dát onderscheid maakt de Schrift harmonieus.
Minder verwarring, meer Christus
Sommigen reageren alsof dit onderscheid de woorden van de Here Jezus minder belangrijk maakt.
Het tegendeel is waar.
Juist door Zijn woorden te lezen in de context waarin Hij ze sprak, gaan ze veel meer spreken.
De Here Jezus kwam als Israëls Messias.
Paulus openbaart vervolgens de rijkdom van Christus voor het Lichaam van Christus.
Beiden spreken over dezelfde Heer.
Maar niet vanuit dezelfde bediening.
De grootste blinde vlek van veel Bijbeluitleg is niet ongeloof.
Het is het ontbreken van onderscheid.
Wie de aardse bediening van de Here Jezus zonder onderscheid vermengt met de bediening die de verheerlijkte Christus aan Paulus toevertrouwde, leest twee verschillende fasen van Gods heilsplan door elkaar.
Paulus mocht de verborgenheid bekendmaken.
Hij ontving de bedeling der genade Gods.
Hij verkondigde het Evangelie der genade Gods.
Daarom is het geen overbodige luxe om het Woord der waarheid recht te snijden. Het is een Bijbels gebod. Pas wanneer wij dat doen, vallen de puzzelstukken van de Schrift op hun plaats en schittert Gods genade in al haar rijkdom.
Kingdom Now stelt dat de Gemeente geroepen is om het Koninkrijk van God vóór de wederkomst van Christus zichtbaar op aarde te vestigen. Christenen zouden maatschappelijke terreinen moeten innemen, politieke en culturele invloed moeten verkrijgen en demonische machten uit steden en gebieden moeten verdrijven.
In extremere vormen wordt zelfs beweerd dat Christus pas kan terugkeren nadat de Gemeente de wereld aan Hem heeft onderworpen.
Dat klinkt allemaal krachtig en strijdvaardig. Toch berust het op een fundamentele verwarring. Er is onvoldoende onderscheid tussen de huidige verhoging van Christus, het verborgen karakter van Zijn Koninkrijk en Zijn toekomstige openbare Koningschap over Israël en de volkeren.
De Schrift leert nergens dat de Gemeente het Koninkrijk moet vestigen.
Waarom KIngdom Now niet Bijbels is
Christus bouwt Zijn Gemeente en Hij zal Zijn Koninkrijk openbaar maken.
Christus is verhoogd, maar regeert nog niet vanaf de troon van David
De Here Jezus Christus is opgewekt uit de doden en verhoogd aan Gods rechterhand. Hij bezit alle macht en is met heerlijkheid en eer gekroond.
“Doch nu zien wij nog niet, dat Hem alle dingen onderworpen zijn; maar wij zien Jezus met heerlijkheid en eer gekroond.” — Hebreeën 2:8-9 (STV)
Dit gedeelte bevat een belangrijk gegeven
Christus is reeds gekroond. Hij bezit koninklijke waardigheid en gezag. Tegelijkertijd zien wij nog niet dat alle dingen Hem daadwerkelijk onderworpen zijn.
Hij is de rechtmatige Erfgenaam en de verhoogde Heer, maar Hij oefent het openbare Davidische Koningschap over Israël en de wereld nog niet uit.
Psalm 110 zegt:
“De HEERE heeft tot Mijn Heere gesproken: Zit aan Mijn rechterhand, totdat Ik Uw vijanden gezet zal hebben tot een voetbank Uwer voeten.” — Psalm 110:1 (STV)
Christus zit nu aan Gods rechterhand. Hij zit nog niet op de troon van David in Jeruzalem. Hij wacht op het door God bepaalde tijdstip waarop Zijn vijanden daadwerkelijk onder Zijn voeten worden gesteld.
Ook Hebreeën spreekt over dit wachten:
“Maar Deze, één slachtoffer voor de zonden geofferd hebbende, is in eeuwigheid gezeten aan de rechterhand Gods; voorts verwachtende, totdat Zijn vijanden gesteld worden tot een voetbank Zijner voeten.” — Hebreeën 10:12-13 (STV)
Het woord verwachtende is veelzeggend. De openbare uitoefening van Christus’ Koningschap over de aarde is nog toekomstig.
Het Koninkrijk is al realiteit, maar is nog verborgen
Het probleem van de Kingdom Now leer is niet dat Christus Koning wordt genoemd. Christus is de rechtmatige Koning der koningen en bezit alle macht.
De dwaling ontstaat wanneer Zijn huidige hemelse verhoging wordt gelijkgesteld aan de openbare vestiging van het Messiaanse Koninkrijk op aarde.
De juiste tegenstelling is daarom niet:
nu geen Koninkrijk, later wel een Koninkrijk
maar:
nu verborgen, later openbaar
Christus bezit het recht op het Koninkrijk. Hij is verhoogd en gekroond. Maar de zichtbare heerschappij die door de profeten is aangekondigd, is nog niet aangebroken.
De Gemeente leeft niet in de tijd waarin Christus zichtbaar vanaf de troon van David over Israël en de volkeren regeert, maar leeft in de tijd waarin de Koning door de wereld is verworpen en in de hemel verborgen is.
Het Koninkrijk zou niet onmiddellijk openbaar worden
De discipelen verwachtten dat het Koninkrijk Gods spoedig zichtbaar zou verschijnen. Juist daarom vertelde de Here Jezus een gelijkenis:
“En als zij dit hoorden, voegde Hij daarbij, en zeide een gelijkenis, omdat Hij nabij Jeruzalem was, en omdat zij meenden, dat het Koninkrijk Gods terstond zou openbaar worden. Hij zeide dan: Een zeker welgeboren man reisde in een vergelegen land, om voor zichzelven een koninkrijk te ontvangen, en dan weder te keren.” — Lukas 19:11-12 (STV)
De volgorde is duidelijk.
De welgeboren man vertrekt naar een vergelegen land. Daar ontvangt hij het recht op het Koninkrijk. Daarna keert hij terug om daadwerkelijk als Koning te regeren.
De gelijkenis zegt niet dat zijn dienstknechten tijdens zijn afwezigheid het land moesten onderwerpen en zijn Koninkrijk voor hem moesten vestigen. Zij moesten trouw handelen met wat hun is toevertrouwd, totdat hij terugkomt.
Hun opdracht is niet: Neem mijn plaats in en onderwerp mijn vijanden.
Hun opdracht is: Wees getrouw totdat ik kom.
Bij zijn terugkeer handelt de koning zelf met zijn vijanden:
“Doch deze mijn vijanden, die niet hebben gewild, dat ik over hen koning zou zijn, brengt hen hier, en slaat ze hier voor mij dood.” — Lukas 19:27 (STV)
De verwerping van Christus eindigt dus niet doordat de Gemeente de wereld geleidelijk bekeert of onderwerpt. Zij eindigt wanneer Christus Zelf terugkeert en Zijn gezag openbaar vestigt.
De troon van David in de toekomst
De engel Gabriël zei over de Here Jezus:
“Deze zal groot zijn, en de Zoon des Allerhoogsten genaamd worden; en God, de Heere, zal Hem den troon van Zijn vader David geven. En Hij zal over het huis Jakobs Koning zijn in der eeuwigheid.” — Lukas 1:32-33 (STV)
De troon van David is niet hetzelfde als de troon aan de rechterhand Gods in de hemel.
David heeft nooit in de hemel geregeerd. Zijn troon stond in Jeruzalem en was verbonden met het Koningschap over Israël.
Christus zit nu aan Gods rechterhand. Bij Zijn wederkomst zal Hij de troon van David aanvaarden en zichtbaar over het huis van Jakob en de volkeren regeren.
Openbaring spreekt daarover als een toekomstige gebeurtenis:
“En de zevende engel heeft gebazuind, en er geschiedden grote stemmen in den hemel, zeggende: De koninkrijken der wereld zijn geworden onzes Heeren en van Zijn Christus, en Hij zal als Koning heersen in alle eeuwigheid.” — Openbaring 11:15 (STV)
De koninkrijken van deze wereld zijn vandaag zichtbaar nog niet aan Christus onderworpen. Dat zal gebeuren wanneer Hij Zijn Koningschap openbaar aanvaardt.
Eerst de Gemeente, daarna het herstel van Davids Koninkrijk
Handelingen 15 geeft een van de duidelijkste weerleggingen van de Kingdom Now leer.
Jakobus beschrijft Gods programma:
“Simeon heeft verhaald, hoe God eerst de heidenen heeft bezocht, om uit hen een volk aan te nemen door Zijn Naam.” — Handelingen 15:14 (STV)
Daarna zegt hij:
“Na dezen zal Ik wederkeren, en weder opbouwen den tabernakel van David, die vervallen is, en hetgeen daarvan verbroken is, weder opbouwen, en Ik zal denzelven weder oprichten.” — Handelingen 15:16 (STV)
De woorden eerst en na dezen bepalen de volgorde.
God verzamelt nu uit de heidenen een volk voor Zijn Naam. Daarna zal Christus wederkeren. Vervolgens wordt de vervallen hut van David hersteld.
De Kingdom Now leer keert deze volgorde om. Volgens deze leer moet de Gemeente eerst het Koninkrijk zichtbaar maken, waarna Christus kan terugkeren.
De Schrift zegt precies het tegenovergestelde:
Christus keert terug en Hij vestigt het Koninkrijk.
De Gemeente is geen aardse veroveringsmacht
De Gemeente wordt nergens voorgesteld als een organisatie die politieke, economische en culturele machtsposities moet veroveren om het Koninkrijk van God te vestigen.
De Gemeente is het Lichaam van Christus, met een hemelse roeping en bestemming.
“Maar onze wandel is in de hemelen, waaruit wij ook den Zaligmaker verwachten, namelijk den Heere Jezus Christus.” — Filippenzen 3:20 (STV)
De Gemeente verwacht haar Zaligmaker uit de hemel. Zij bereidt niet eerst een voltooide christelijke wereld voor om die vervolgens aan Hem aan te bieden.
Gelovigen worden gezanten (gezondenen) genoemd:
“Zo zijn wij dan gezanten van Christuswege, alsof God door ons bade; wij bidden van Christuswege: Laat u met God verzoenen.” — 2 Korinthe 5:20 (STV)
Een gezant vertegenwoordigt een afwezige Koning in een vreemd land. Hij neemt dat land niet over. Hij verkondigt de boodschap van zijn Koning.
De roeping van de Gemeente is daarom Christus te verkondigen, mensen op te roepen zich met God te laten verzoenen, gelovigen op te bouwen, het Woord te bewaren en de Here Jezus Christus te verwachten.
Nu geroepen dus tot getuigenis, niet tot wereldheerschappij.
Kingdom Now verwart Israël met de Gemeente
De zichtbare aardse heerschappij van de Messias is in de profetieën verbonden met Israël, Jeruzalem, het huis van Jakob en de troon van David.
Na de opstanding vroegen de discipelen:
“Heere, zult Gij in dezen tijd aan Israël het Koninkrijk wederoprichten?” — Handelingen 1:6 (STV)
De Here Jezus antwoordde niet dat er geen herstel van Israël zou komen. Hij zei:
“Het komt u niet toe, te weten de tijden of gelegenheden, die de Vader in Zijn eigen macht gesteld heeft.” — Handelingen 1:7 (STV)
Het herstel werd niet ontkend. Alleen het tijdstip werd niet bekendgemaakt.
De Kingdom Now leer neemt de aardse beloften aan Israël en past die rechtstreeks toe op de Gemeente. De Gemeente wordt daardoor de vermeende erfgenaam van Israëls aardse koninkrijksroeping.
Maar de Gemeente is niet Israël. De hemelse positie van het Lichaam van Christus is niet hetzelfde als de aardse regering vanaf de troon van David.
Wie dit onderscheid uitpoetst of niet ziet, maakt van de Gemeente iets wat zij volgens de Schrift niet is.
De wereld wordt niet geleidelijk het Koninkrijk
De Kingdom Now leer verwacht dat het Koninkrijk steeds zichtbaarder wordt doordat de Gemeente terrein wint. De Schrift beschrijft de tijd vóór Christus’ verschijning echter niet als een periode waarin de wereld steeds christelijker wordt.
Paulus schrijft:
“En weet dit, dat in de laatste dagen ontstaan zullen zware tijden.” — 2 Timotheüs 3:1 (STV)
De Here Jezus vroeg:
“Doch de Zoon des mensen, als Hij komt, zal Hij ook geloof vinden op de aarde?” — Lukas 18:8 (STV)
De Schrift verwacht allesbehalve een geleidelijke overwinning van de Gemeente over alle politieke, maatschappelijke en geestelijke machten.
In de gelijkenis van het onkruid blijft het onkruid tussen de tarwe staan tot de oogst. De oogst is de voleinding van de eeuw, wanneer Christus Zelf ingrijpt.
De Gemeente zal vrucht dragen. Het Evangelie zal mensen uit alle volken bereiken. Maar nergens wordt beloofd dat de Gemeente vóór de wederkomst de samenleving zal onderwerpen of de wereld tot het Koninkrijk zal maken.
Satan is nog niet gebonden
Binnen de Kingdom Now leer wordt veel gesproken over het ‘binden van territoriale machten, het innemen van steden en het verdrijven van satanische heerschappij”uit complete gebieden.
De Schrift leert onomwonden dat satan in deze tijd nog actief is:
“Zijt nuchteren, en waakt; want uw tegenpartij, de duivel, gaat om als een briesende leeuw, zoekende, wien hij zou mogen verslinden.” — 1 Petrus 5:8 (STV)
Satan is dus nog niet gebonden zoal voorzegd in Openbaring 20.
Zijn daadwerkelijke binding vindt plaats wanneer een engel uit de hemel neerdaalt en hem op Gods bevel bindt:
“En hij greep den draak, de oude slang, welke is de duivel en satanas, en bond hem duizend jaren.” — Openbaring 20:2 (STV)
Niet ‘de Gemeente bindt satan door decreten, territoriale gebeden of moderne apostolische autoriteit’.
God Zélf laat hem op het vastgestelde moment binden.
De gelovige moet de duivel weerstaan. Dat is iets anders dan beweren dat de Gemeente zijn macht over de wereld nu reeds kan of zou moeten beëindigen.
Christus Zelf zal Zijn Koninkrijk vestigen
Het toekomstige Koninkrijk ontstaat niet door kerkelijke strategie, politieke meerderheden, culturele beïnvloeding of moderne apostolische netwerken.
Daniël zegt:
“Doch in de dagen van die koningen zal de God des hemels een Koninkrijk verwekken, dat in der eeuwigheid niet zal verstoord worden.” — Daniël 2:44 (STV)
God richt het Koninkrijk op.
Christus verschijnt in heerlijkheid. Hij oordeelt de volkeren, herstelt Israël, aanvaardt de troon van David en maakt Zijn heerschappij openbaar.
Dat is geen geleidelijk menselijk proces. Het is een beslissend Goddelijk ingrijpen.
Bij Zijn eerste komst werd de Koning verworpen. Bij Zijn tweede komst zal Hij Zijn Koningschap openbaar aanvaarden.
Het gevaar van de Kingdom Now leer
Wanneer de Gemeente zichzelf gaat zien cq. verheffen als de zichtbare regering van God op aarde, verschuift onvermijdelijk het zwaartepunt.
Het Evangelie van verzoening wordt vervangen door een boodschap van maatschappelijke transformatie. Dienaren worden machthebbers. Moderne apostelen en profeten krijgen bestuurlijke autoriteit. Politieke invloed wordt aangezien voor geestelijke overwinning.
Voorspoed, succes en maatschappelijke macht worden bewijsstukken van koninkrijkskracht. Kritiek op leiders kan vervolgens worden voorgesteld als verzet tegen Gods gezag.
Daarmee ontstaat precies het tegenovergestelde van het voorbeeld van Christus.
De Here Jezus kwam tijdens Zijn eerste komst niet om politieke macht te grijpen, maar om te dienen en Zijn leven te geven.
De Gemeente volgt haar verworpen Heer. Zij draagt in deze wereld niet de kroon van zichtbare wereldheerschappij, maar het getuigenis van een gekruisigde en opgestane Christus.
Geen passiviteit, maar trouw
De afwijzing van de Kingdom Now leer betekent niet dat christenen zich dan maar uit de samenleving moeten terugtrekken.
Gelovigen behoren goed te doen, rechtvaardig te handelen, voor hun naasten te zorgen, de waarheid te spreken en hun licht te laten schijnen.
Maar er is een wezenlijk verschil tussen trouw en rechtvaardig leven in de wereld en beweren dat de Gemeente de wereld zou moeten veroveren en het Koninkrijk moet vestigen.
Het eerste is Bijbels.
Het tweede neemt een werk op zich dat Christus voor Zichzelf heeft voorbehouden.
Christus bouwt Zijn Gemeente
De Here Jezus heeft niet gezegd dat de Gemeente Zijn Koninkrijk moet bouwen. Hij heeft gezegd:
“En Ik zeg u ook, dat gij zijt Petrus, en op deze petra zal Ik Mijn gemeente bouwen, en de poorten der hel zullen dezelve niet overweldigen.” — Mattheüs 16:18 (STV)
Christus bouwt Zijn Gemeente.
De Gemeente bouwt niet Zijn Koninkrijk. Zij verkondigt het Evangelie, bewaart het Woord en verwacht de Heer.
Dat is geen zwakke of passieve roeping. Het is trouw blijven aan het werk dat Christus haar daadwerkelijk heeft opgedragen.
De Bijbelse volgorde
Christus is gestorven, opgewekt en verhoogd. Hij zit nu aan Gods rechterhand en wacht totdat Zijn vijanden tot een voetbank van Zijn voeten worden gesteld.
In deze tijd verzamelt Hij Zijn Gemeente uit Joden en heidenen. De Gemeente verkondigt het Woord, dient, lijdt, getuigt en verwacht haar Heer.
Daarna zal Christus wederkomen. Hij zal het Davidische Koningschap aanvaarden, Israël herstellen, de volkeren oordelen en Zijn reeds bestaande maar verborgen Koninkrijk zichtbaar op aarde vestigen.
Christus is dus nu al de rechtmatige Koning en de verhoogde Heer. Maar Hij regeert nog niet openbaar vanaf de troon van David over Israël en de volkeren.
De Gemeente bouwt het Koninkrijk niet. Christus bouwt Zijn Gemeente en Christus zal Zijn Koninkrijk openbaren.
Kingdom Now zegt eigenlijk:
Wij moeten het Koninkrijk vestigen voordat de Koning komt.
De Schrift zegt:
“Na dezen zal Ik wederkeren.” Handelingen 15:16 (STV)
Is de Bijbelse waarheid kwijtgeraakt? Niet omdat de Bijbel verdwenen is, maar omdat veel Bijbelse woorden zijn bedekt geraakt onder traditie, systeemtaal en vertrouwde formuleringen. Dit blog roept op tot Bijbelstudie: Schrift met Schrift vergelijken, begrippen toetsen en de Bijbel opnieuw zelf laten spreken.
Er is een manier waarop Bijbelse waarheid stil uit beeld kan verdwijnen
Niet doordat de Bijbel wordt weggegooid.
Niet doordat men openlijk zegt: “Wij geloven dit niet meer.”
Niet doordat de Schrift wordt verboden.
Maar doordat woorden blijven staan, terwijl hun inhoud verschuift. Begrippen worden nog gebruikt, maar niet meer gecontroleerd. Formuleringen worden doorgegeven, maar niet meer getoetst. Men spreekt over Christus, Israël, de gemeente, het Koninkrijk, de opname, het nieuwe verbond en de verborgenheid, maar vaak met een pakket aan aannames dat nauwelijks nog aan de Schrift zelf wordt getoetst.
En dan gaat het op de helling .
Want wanneer Bijbelse taal losraakt van Bijbelse inhoud, ontstaat er een vrome mistbank. Alles klinkt bekend. Alles klinkt veilig. Alles klinkt “christelijk”. Maar ondertussen bepaalt niet meer de Schrift de betekenis van de woorden, maar traditie, systeem, gewoonte en overgeleverd jargon.
Toets alles, behoud het goede
De Bijbel onder een laag kerkelijke verf
Veel verwarring begint niet bij opstand tegen de Bijbel, maar bij onnauwkeurigheid.
Men zegt iets omdat men ‘het altijd zo gehoord heeft’ Men gebruikt een term omdat die in de vertrouwde kring gangbaar is. Men neemt een schema over omdat het in een studiebijbel staat. Men citeert commentaren alsof daarmee de zaak beslist is.
Maar de vraag blijft: staát het er ook?
Dat is een ongemakkelijke vraag. Zeker wanneer geliefde formuleringen onder druk komen te staan. Toch is het precies die vraag die telkens opnieuw gesteld moet worden.
Niet: wat zegt mijn traditie?
Niet: wat zegt mijn favoriete leraar?
Niet: wat zegt het schema dat ik altijd heb geleerd?
Maar: wat zegt de Schrift?
Dat klinkt eenvoudig. In werkelijkheid is het voor veel mensen bedreigend. Want zodra de Bijbel werkelijk zelf mag spreken, vallen sommige vertrouwde constructies om.
Christus is niet blijven hangen bij Golgotha
Een van de grootste verschralingen in veel christelijk spreken is dat Christus vooral wordt verbonden met Zijn sterven voor onze zonden, terwijl Zijn opstanding, hemelvaart, verheerlijking en huidige bediening nauwelijks nog doordacht of besproken worden.
Natuurlijk is Zijn sterven volstrekt wezenlijk. Zónder het kruis is er geen verlossing. Maar de Bijbelse boodschap stopt niet bij het kruis.
Christus is opgewekt.
Christus is verheerlijkt.
Christus is gesteld tot Heere en Christus.
Christus is Hogepriester.
Christus is Hoofd van Zijn lichaam.
Christus is werkzaam in de hemel.
De gelovige heeft deel aan Hem.
Wie alleen spreekt over vergeving, maar nauwelijks over de verheerlijkte Christus, houdt een halve Christusprediking over.
Dan wordt het geloof versmald tot: “Jezus is voor mijn zonden gestorven.” Waar. Kostbaar. Onmisbaar. Maar niet volledig.
De gelovige is niet alleen iemand van wie de schuld is weggedaan. Hij is met Christus verbonden. Met Hem gestorven, met Hem opgewekt, in Hem gezegend met elke geestelijke zegening. De toekomst van de gemeente is niet slechts “weg zijn van deze aarde”, maar met Christus geopenbaard worden in heerlijkheid.
Dat is veel rijker dan een religieuze nooduitgang naar de hemel.
De gemeente verdwijnt niet uit beeld
Rond de opname van de gemeente bestaat veel verwarring. Vaak wordt de vraag onmiddellijk gesteld: gebeurt dit vóór, tijdens of na de grote verdrukking?
Maar misschien is die vraag al verkeerd geladen.
Want in de Schrift gaat het niet om een gemeente die even uit de geschiedenis wordt weggenomen” en daarna nauwelijks nog een rol speelt. Het gaat om een gemeente die met Christus verbonden is en met Hem zal verschijnen in heerlijkheid.
De bekende tekst uit 1 Thessalonicenzen 4 spreekt erover dat gelovigen de Heer tegemoet zullen gaan in de lucht. Maar “tegemoet gaan” betekent niet noodzakelijk dat Christus halverwege terugkeert om daarna met de gemeente te verdwijnen. Het beeld is eerder dat van een tegemoetgaan om vervolgens met Hem verbonden te zijn in Zijn komst en openbaring.
Daarmee verschuift de nadruk.
Niet: hoe ontsnappen wij aan alles wat komen gaat?
Maar: hoe zijn wij verbonden met de komende Heer?
De toekomstverwachting van de gemeente is niet een los verkrijgbare vluchtmodule. Zij is verbonden met Christus Zelf. Waar Hij verschijnt in heerlijkheid, daar verschijnt Zijn lichaam met Hem.
Israël, Juda en de Joden zijn niet hetzelfde
Een ander gebied van verwarring is het spreken over Israël, Juda en de Joden.
In veel christelijke taal wordt alles gemakshalve “Joods” genoemd. Israël wordt Joods. De twaalf stammen worden Joods. De 144.000 worden Joods. De profeten worden Joods. De hele Bijbel wordt zelfs een “Joods boek” genoemd.
Maar de Bijbel zelf is veel nauwkeuriger.
Juda is niet hetzelfde als heel Israël.
De Joden zijn niet hetzelfde als alle twaalf stammen.
De tien stammen zijn niet hetzelfde als het latere jodendom.
Israël als priesterlijk volk heeft een bredere roeping dan alleen Juda.
Wie dit allemaal op één hoop gooit, verliest zicht op de profetie. Dan worden teksten over Israël versmald tot Juda, teksten over Juda verbreed tot heel Israël, en teksten over de volken verdwijnen in een schema dat meer op traditie rust dan op exegese.
Neem Openbaring 7. Daar worden 144.000 verzegelden genoemd uit de stammen van Israël. Niet simpelweg 144.000 Joden. Er worden stammen genoemd. Juda is daar één stam onder de andere. Wie daar automatisch “het Joodse volk” van maakt, leest veel te snel.
Dat lijkt misschien geneuzel achter de komma. Maar in Bijbelse profetie zijn details geen versiering. Zij dragen betekenis.
De verborgenheid is geen mystiek sausje
Ook het begrip “verborgenheid” is vaak uit zijn Bijbelse bedding gehaald.
Soms wordt gedaan alsof Paulus een soort geheimzinnige term uit de Griekse mysteriewereld heeft overgenomen. Alsof het christelijk geloof ook een geheimzinnig binnenkamertje moest hebben. Maar dat is een vreemde manier van lezen.
De vraag moet niet zijn: wat deden de Grieken met het woord?
De vraag moet zijn: hoe gebruikt de Schrift het?
De verborgenheid heeft te maken met Gods handelen in de huidige tijd. Het Koninkrijk is niet openbaar gevestigd zoals de profeten spreken over de toekomstige heerlijkheid. Christus is verworpen, opgewekt en verheerlijkt. De gemeente wordt gevormd als Zijn lichaam. De volle heerlijkheid is nog verborgen.
Daarom is “verborgenheid” geen mystieke term, maar een sleutelbegrip om deze bedeling te verstaan. De fout ontstaat wanneer men het begrip losmaakt van de Bijbelse lijn en er een vaag theologisch woord van maakt.
Dan wordt verborgenheid verwarring.
Terwijl het in de Schrift juist bedoeld is om helderheid te geven.
Het nieuwe verbond en de gemeente
Een ander misverstand klinkt vroom en Bijbels: het nieuwe verbond is toch uitluitend met Israël en Juda gesloten?..
Ja. Jeremia 31 spreekt inderdaad over Israël en Juda.
Maar daaruit volgt niet dat gelovigen uit de volken geen deel hebben aan de zegen van het nieuwe verbond. “Bestemd voor Israël” betekent niet automatisch “uitgesloten voor ieder ander”. Dat is een conclusie die meer uit een systeem komt dan uit de tekst zelf.
Het Nieuwe Testament laat juist zien dat gelovigen in Christus delen in wat God in Hem gegeven heeft. Christus is de Middelaar. Zijn bloed is het bloed van het nieuwe verbond. Wie in Hem is, staat niet onder de wet van het oude verbond, maar leeft uit het leven van de opgestane Christus.
Daarmee wordt Israël niet vervangen. Maar de gemeente wordt ook niet buiten Christus’ verbondszegen geplaatst alsof zij alleen maar toeschouwer is.
Het probleem ontstaat wanneer men Israël en de gemeente óf verwart, óf zo ver uit elkaar trekt dat men de eenheid in Christus niet meer ziet.
Brood en wijn: leven, niet religieuze doodssymboliek
Zelfs rond brood en wijn is veel taalgebruik gaan schuiven.
Vaak worden brood en wijn bijna uitsluitend verbonden met het lijden en sterven van Christus. Maar in de Schrift zijn brood en wijn diepe tekenen van leven. Voedsel is leven. Wijn is vreugde en leven. Bloed staat in Bijbelse symboliek niet los van leven.
Wanneer Christus spreekt over het bloed van het nieuwe verbond, gaat het dus niet om een doodscultus, maar om leven uit Hem. Het oude verbond eindigt in Zijn dood. Het nieuwe verbond staat in het teken van Zijn opstandingsleven.
Dat maakt de gedachtenis niet minder ernstig. Integendeel. Het maakt haar rijker.
Brood en wijn verkondigen de dood des Heeren, ja. Maar die dood is niet het eindpunt. Die dood markeert het einde van de oude orde, opdat het leven van het nieuwe verbond openbaar wordt in Christus en in allen die aan Hem verbonden zijn.
Hebreeën is geen opsomming van Joodse rituelen
De brief aan de Hebreeën wordt vaak gelezen alsof het vooral een Joodse brief is over Joodse instellingen voor Joodse lezers. Maar dat is te kort door de bocht.
De brief laat juist zien dat de oude inzettingen hun vervulling en einde vinden in Christus. De tabernakel, de offers, de hogepriesterlijke dienst: ze wijzen niet terug naar een religieus systeem dat hersteld moet worden, maar vooruit naar de werkelijkheid in Christus.
Christus is Hogepriester naar de ordening van Melchizedek, niet naar die van Aäron. Dat is geen bijzaak. Hij is geen aardse priester binnen het oude systeem. Zijn priesterschap hoort bij Zijn opstanding, verheerlijking en hemelse bediening.
Wanneer men dat mist, gaat men spreken over het kruis alsof het een altaar was in het oude priesterlijke systeem. Maar Christus’ hogepriesterschap is juist van een andere orde. Niet aards, niet Levitisch, niet herhaalbaar, niet tijdelijk.
Hier blijkt opnieuw hoe gevaarlijk onnauwkeurige taal kan zijn. Een vrome term kan een hele verkeerde denkrichting openen.
De Bijbel is geen bezit van een traditie
De Bijbel is niet van de Joden.
De Bijbel is niet van Rome.
De Bijbel is niet van de Reformatie.
De Bijbel is niet van een studiebijbel.
De Bijbel is niet van een kerkverband.
De Bijbel is niet van een theologisch kamp.
De Bijbel is het Woord van God.
Natuurlijk heeft God gesproken in de geschiedenis van Israël. Natuurlijk zijn de woorden Gods aan Israël toevertrouwd geweest. Natuurlijk is Christus naar het vlees uit Israël. Maar dat maakt de Schrift nog niet tot bezit van één volk of één religieuze traditie.
Zodra een groep zichzelf eigenaar maakt van de Bijbel, wordt de Schrift opgesloten. Dan moet de Bijbel gaan zeggen wat het systeem nodig heeft. En precies daar begint het verval.
Niet de Schrift wordt dan uitgelegd.
De Schrift wordt ingelijfd.
Babel is Babel
Ook in de profetie zie je hoe snel Bijbelse namen worden ingeruild voor systeemnamen.
Babel wordt Rome.
Rome wordt kerkelijk Rome.
Het beest wordt dit of dat wereldrijk.
De profetie wordt door een kerkgeschiedenisfilter gehaald.
Maar waarom eigenlijk?
Als de Schrift Babel zegt, waarom zouden wij dan onmiddellijk Rome moeten lezen? Natuurlijk gebruikt Openbaring beelden. Natuurlijk vraagt profetie om nauwkeurige vergelijking. Maar symboliek is niet hetzelfde als willekeur. Bijbelse symboliek heeft vaste lijnen. Zij is niet bedoeld als vrijbrief om elke naam te vervangen door wat in ons schema past.
Wanneer Babel gewoon Babel mag zijn, verandert het profetische beeld. Dan verschuift de blik van West-Europese kerkgeschiedenis naar de bredere Bijbelse lijn van wereldmacht, opstand tegen God en het centrum van menselijke beschaving buiten de Heere om.
Dat is ongemakkelijk. Maar misschien is dat juist het punt.
Reformatie is geen eindbestemming
De Reformatie heeft veel hersteld. Maar zij heeft niet alles hersteld.
Dat durven zeggen is voor sommigen al bijna blasfemie. Toch is het nodig. Want ook na de Reformatie zijn nieuwe systemen ontstaan.
Nieuwe belijdenisgeschriften. Nieuwe grenzen. Nieuwe vanzelfsprekendheden. Nieuwe woorden waarmee men de Schrift ging lezen.
Wat begon als terugkeer naar de Schrift, werd soms (opnieuw) een kerkelijke gietmal.
Dat is geen aanval op alles wat de Reformatie bracht. Het is een waarschuwing tegen geestelijke luiheid. Elke generatie moet terug naar de Schrift. Niet terug naar de zestiende eeuw alsof daar de eindhalte ligt. Niet terug naar een favoriete studiebijbel. Niet terug naar een schoolnaam.
Terug naar de Schrift.
Altijd weer.
Schrift met Schrift vergelijken
De remedie is niet ingewikkeld, maar wel veeleisend.
Neem een woord.
Zoek de Schriftplaatsen op.
Vergelijk het gebruik.
Let op de context.
Let op Israël, Juda, de gemeente, de volken.
Let op wet en genade.
Let op oud en nieuw verbond.
Let op verborgenheid en openbaring.
Let op aardse roeping en hemelse positie.
Doe dat met woorden als bloed, ziel, verborgenheid, dag des Heeren, Koninkrijk, gemeente, Israël, verbond, offer, priester, lichaam, opname.
Niet één losse tekst als kapstok
Niet een meter commentaren als eindstation.
Niet een systeem dat alvast bepaalt wat de tekst mag betekenen.
Gewoon: Schrift met Schrift vergelijken.
Dat klinkt ouderwets. Misschien is het dat ook. Maar het is precies wat nodig is in een tijd waarin veel Bijbelse woorden nog wel worden gebruikt, maar vaak met uitgeholde of veranderde betekenis.
De waarheid raakt zoek wanneer woorden losraken van hun inhoud
De grote les is eenvoudig.
Bijbelse waarheid raakt niet alleen zoek door vrijzinnigheid. Zij raakt ook zoek door slordige orthodoxie. Door nageprate termen. Door halfbegrepen schema’s. Door geliefde formuleringen die nooit meer worden gecontroleerd. Door commentaren die elkaar overschrijven. Door systemen die de tekst vooraf inkaderen.
En misschien is dat nog verraderlijker.
Want vrijzinnigheid herken je vaak snel. Maar slordige orthodoxie draagt nette kleren. Zij spreekt vertrouwde taal. Zij citeert bekende woorden. Zij klinkt veilig.
Totdat je vraagt: waar staat dat precies?
Dan wordt het stil.
Terug naar de geopende Bijbel
De kerk heeft geen behoefte aan nog meer jargon. Geen behoefte aan nog meer schema’s die vooral zichzelf beschermen. Geen behoefte aan geestelijke mistmachines die met grote woorden kleine nauwkeurigheid verbergen.
Wat nodig is, is eenvoudiger en radicaler:
een geopende Bijbel,
een ootmoedige houding,
een scherp oog voor context,
een bereidheid om vertrouwde termen te toetsen,
en moed om te zeggen: “Misschien heb ik dit altijd verkeerd nagepraat.”
Dat is geen bedreiging van het geloof.
Dat is juist eerbied voor het Woord.
Want wie werkelijk gelooft dat de Bijbel Gods Woord is, hoeft niet bang te zijn voor nauwkeurig lezen. Die hoeft de tekst niet te beschermen met traditie. Die hoeft geen systeem over de Schrift heen te leggen.
Laat de Bijbel spreken.
Ook als geliefde woorden sneuvelen.
Ook als vertrouwde schema’s barsten.
Ook als het pijn doet.
Want waarheid die zoekgeraakt is onder religieuze lagen, wordt niet teruggevonden door nog meer lagen aan te brengen.
Deze wordt teruggevonden waar de Bijbel weer open gaat.
