Tom de Wal, de kanarie in de kolenmijn

Wat er vrijdagavond in Tilburg gebeurde — de arrestatie van “gebedsgenezer” Tom de Wal — is méér dan een lokaal incident in Brabant. Het is een symptoom van iets groters: de kwetsbaarheid van religieuze vrijheid in Nederland en de angstcultuur die onze openbare ruimte steeds meer in bezit neemt

De Wal, oprichter van Frontrunners Ministries, werd gearresteerd op straat omdat hij doorging met gebedsgenezingen na een verbod van de burgemeester en nadat hij door de politie uit een kerk was gehaald. Wat volgde was een korte celstraf en later zijn release — maar met de dreiging van boetes en juridische vervolging.

Dit is een protestloze, vreedzame godsdienstige handeling. Geen geweld, geen vernieling — alleen gebed. En toch werd de hand van de wet zó ingezet dat de “gebedsgenezer” werd verhinderd op publieke grond, terwijl hem het recht op geloofsbeoefening werd ontzegd. Misschien een handeling in strijd met lokale regels rond vergunningen — maar waar ligt de grens tussen ordelijke publieke orde en het ondermijnen van fundamentele religieuze vrijheid?

Een precedent dat waarschuwt

Stel je dit eens voor: een groep moslims wil midden in de stad een religieuze bijeenkomst houden — niet storend, geen geweld — maar zonder voorafgaande vergunning. De burgemeester verbiedt het, de politie meldt later dat ze zullen ingrijpen, en de organisator wordt gearresteerd omdat hij bleef bidden?

Hoe groot zou de verontwaardiging zijn? Hoe snel zouden Kamerleden, mensenrechtenorganisaties en publicisten in de pen klimmen over discriminatie en religieuze onderdrukking? De dubbele standaard wordt pijnlijk zichtbaar bij alleen al deze gedachtegang.

Het principe dat iemand gearresteerd wordt tijdens het uitoefenen van zijn geloof — mits vreedzaam — raakt aan de kern van ons grondwettelijk verankerde recht op godsdienstvrijheid.

Van protest tot symbool

Het is ook interessant dat de protesten tegen De Wal kwamen van LHBTIQA+-groepen en activisten tegen de inhoud van zijn diensten. Natuurlijk heeft iedereen het recht om zich uit te spreken tegen boodschappen waarvan hij denkt dat ze schadelijk zijn. Maar een oproep tot protest kan niet dienen als rechtvaardiging om het grondrecht van een ander te beperken.

De gemeente Tilburg handelde juridisch binnen zijn bevoegdheden wat vergunningen betreft. Tenminste, dat moet nog blijken. Maar de vraag moet gesteld worden of dit een sluipende verschuiving betekent van religieuze ruimte naar een soort vergunningstechnocratie waarbij alleen ‘acceptabele’ religieuze boodschappen worden getolereerd.

De kanarie in de kolenmijn

Tom de Wal is hier de kanarie in de kolenmijn — een vroeg signaal dat godsdienst bepaald niet immuniseert tegen maatschappelijke controledrang en culturele grenzen. Als iemand als hij, zonder enig teken van geweld of openbare wanorde, door politie en lokale overheid wordt aangepakt, dan zou dat ons allemaal moeten alarmeren. Want dat is precies hoe vrijheden langzaam worden ingeperkt en worden weggeroofd: niet in één klap, maar stap voor stap onder het mom van orde, veiligheid of protestdruk.

En dus moeten we onszelf de onvermijdelijke — en dringende — vraag stellen:

Wat zou er zijn gebeurd als deze samenkomst een islamitische signatuur had?

Zou de publieke en politieke reactie dan hetzelfde zijn geweest? Of zouden we vandaag al discussies horen over discriminatie, racisme en onrechtmatige beperking van religieuze vrijheid?

Dat dit in Nederland — het land dat zo trots is op zijn vrijheden — überhaupt maar onderwerp van debat moet zijn, zegt veel over de richting waarin we ons maatschappelijke en juridische denken bewegen.

Laten we zorgen dat de kanarie niet het zwijgen wordt opgelegd voordat we de ernst van het onzichtbare dodelijke gas in de mijn herkennen.

edit: Ik stel een massa demonstratie voor in Tilburg. Christenen, let op uw zaak !!!