Verbondstheologie en Dispensationalisme

Verbondstheologie en Dispensationalisme

YouTube player

Twee uitersten bij elkaar in één video. Een beknopt overzicht. Wat zegt de Bijbel over de toekomstige beloften gedaan aan Israel? Vergeestelijken of in hun context lezen en begrijpen wat de Schrift zegt. De profetieen van Jeremia en Daniel spreken over Israel, en ga dat niet vergeestelijken.

(De videokwaliteit laat nog te wensen over, Daar wordt aan gewerkt)

De Gemeente is geen Israël

De Gemeente is geen Israël

Een duidelijk Bijbels onderscheid

De verwarring rond de Gemeente begint vrijwel altijd bij het vervagen van het onderscheid tussen Israël en de Gemeente. Zodra men die twee samenvoegt, ontstaan vermenging van beloften, vermenging van roeping en uiteindelijk vermenging van Wet en Genade.

Wat zegt de Schrift?

Paulus schrijft:

“En heeft alle dingen Zijn voeten onderworpen, en heeft Hem der Gemeente gegeven tot een Hoofd boven alle dingen; Welke Zijn lichaam is, en de vervulling Desgenen, Die alles in allen vervult.” (Efeze 1:22-23 STV)

De Gemeente is het Lichaam van Christus. Dat wordt nergens van Israël gezegd.

Israël wordt genoemd: knecht, wijnstok, volk, kudde, maar nooit het Lichaam van Christus.

Dat is een unieke openbaring die pas ná het kruis bekendgemaakt is.

Een verborgenheid die tevoren niet bekend was

Paulus noemt de Gemeente een verborgenheid.

“Dat Hij mij door openbaring heeft bekendgemaakt deze verborgenheid; (gelijk ik met weinige woorden tevoren geschreven heb;) Waaraan gij, dit lezende, kunt bemerken mijn wetenschap in deze verborgenheid van Christus; Welke in andere eeuwen den kinderen der mensen niet is bekendgemaakt, gelijk zij nu is geopenbaard aan Zijn heilige apostelen en profeten door den Geest.” (Efeze 3:3-5 STV)

Hier staat iets cruciaals: in andere eeuwen niet bekendgemaakt.

Dat betekent dat Mozes, Jesaja, Jeremia of Daniël de Gemeente niet voorzagen als het Lichaam van Christus. Zij zagen het Koninkrijk, zij zagen het herstel van Israël, maar niet deze hemelse eenheid van Jood en heiden in één lichaam.

Daarom kan de Gemeente geen voortzetting van Israël zijn. Een verborgenheid kan geen voortzetting zijn van iets dat al bekend was.

Wanneer begon de Gemeente?

De Heere Jezus sprak vóór het kruis:

“En Ik zeg u ook, dat gij zijt Petrus, en op deze Petra zal Ik Mijn Gemeente bouwen, en de poorten der hel zullen dezelve niet overweldigen.” (Mattheüs 16:18 STV)

Let op: Ik zal bouwen.

Toekomende tijd. Het bestond toen nog niet.

De Gemeente begon historisch bij de uitstorting van de Heilige Geest.

“En zij werden allen vervuld met den Heiligen Geest.” (Handelingen 2:4 STV)

Vanaf dat moment worden gelovigen door één Geest tot één lichaam gedoopt:

“Want ook wij allen zijn door één Geest tot één lichaam gedoopt, hetzij Joden, hetzij Grieken, hetzij dienstknechten, hetzij vrijen; en wij zijn allen tot één Geest gedrenkt.” (1 Korinthe 12:13 STV)

Hier ontstaat iets nieuws: geen nationale eenheid, maar een geestelijke eenheid in Christus.

Israël heeft aardse beloften

Israël heeft een landbelofte.

“En Ik zal u het land Kanaän geven tot een eeuwige bezitting; en Ik zal hun tot een God zijn.” (Genesis 17:8 STV)

Israël verwacht het aardse Koninkrijk onder de Messias.

De discipelen vragen na de opstanding:

“Heere, zult Gij in dezen tijd aan Israël het Koninkrijk weder oprichten?” (Handelingen 1:6 STV)

De Heere corrigeert hun verwachting niet — Hij ontkent het Koninkrijk niet — maar spreekt over het tijdstip.

Dat Koninkrijk is toekomstig en verbonden aan Israël.

De Gemeente heeft een hemelse roeping

Van de Gemeente lezen wij:

“Gezegend zij de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus, Die ons gezegend heeft met alle geestelijke zegening in den hemel in Christus.” (Efeze 1:3 STV)

En:

“Want ons burgerschap is in de hemelen, waaruit wij ook den Zaligmaker verwachten, namelijk den Heere Jezus Christus.” (Filippenzen 3:20 STV)

Israël verwacht de Messias op aarde.
De Gemeente verwacht Hem uit de hemel.

Israël ontvangt aardse zegeningen in het land.
De Gemeente is gezet en gezegend in de hemel

Dat is geen nuanceverschil maar een wezenlijk onderscheid.

De Gemeente is niet onder de Wet

Israël stond onder het Sinaïtisch verbond.

Maar Paulus zegt tegen gelovigen uit Jood en heiden:

“Want gij zijt niet onder de wet, maar onder de genade.” (Romeinen 6:14 STV)

Wie de Gemeente weer onder de Wet plaatst, maakt van het Lichaam van Christus opnieuw een Sinaïtisch volk.

Dat is precies wat de Galatenbrief bestrijdt.

Wet en Genade kunnen niet gemengd worden zonder dat beide hun kracht verliezen.

Wat gebeurt er als men dit onderscheid loslaat?

Dan wordt:

– de Gemeente het nieuwe Israël
– het Koninkrijk vergeestelijkt
aardse beloften geestelijk gemaakt
– profetie heringevuld
– Wet en Genade vermengd

En uiteindelijk raakt men het zicht kwijt op Gods veelkleurige wijsheid.

Paulus spreekt over:

“Opdat nu door de Gemeente bekendgemaakt worde aan de overheden en de machten in den hemel de veelvuldige wijsheid Gods.” (Efeze 3:10 STV)

Juist het onderscheid laat Gods plan schitteren.

Niet vermenging, maar onderscheiden bedelingen.

De Gemeente is:

– Het Lichaam van Christus
– Een verborgenheid in het Oude Testament
– Ontstaan na kruis en opstanding
– Samengesteld uit Jood en heiden zonder onderscheid
– Gezegend met hemelse zegeningen
– Niet onder de Wet maar onder de Genade

Israël blijft Gods aardse verbondsvolk met eigen beloften en toekomst.

Wie de Schrift recht wil snijden, moet onderscheiden wat God onderscheidt.

Niet om te scheiden wat bij elkaar hoort, maar om niet samen te voegen wat God uiteen heeft gezet.

 

Het verschil tussen de tijd van het Koninkrijk en de tijd van de Gemeente

Het verschil tussen de tijd van het Koninkrijk en de tijd van de Gemeente

Binnen het christendom bestaat onkunde over de vraag: in welke tijd leven wij eigenlijk? Spreekt de Bijbel over één doorgaande lijn, of maakt God onderscheid tussen verschillende huishoudingen? In het bijzonder worden het Koninkrijk en de Gemeente vaak met elkaar vereenzelvigd. Dat leidt tot leerstellige chaos, geestelijke druk en verkeerde verwachtingen.

De Schrift zelf maakt echter een scherp en principieel onderscheid. Wie dat onderscheid ziet, leest de Bijbel rustiger, helderder en consequenter.

De tijd van het Koninkrijk: beloften voor Israël

Het Koninkrijk is geen abstract begrip

Wanneer Johannes de Doper en de Heere Jezus optreden, verkondigen zij geen nieuwe religie, maar een concrete, profetisch beloofde werkelijkheid:

“Bekeert u, want het Koninkrijk der hemelen is nabijgekomen.”  Mattheüs 4:17 (STV)

Dit Koninkrijk:

  • was beloofd in het Oude Testament
  • zou worden opgericht voor Israël
  • zou zichtbaar, aards en rechtvaardig zijn
  • zou geregeerd worden door de Messias, de Zoon van David

Voor een Jood in de eerste eeuw was dit volstrekt helder. Profeten als Jesaja, Jeremia en Ezechiël hadden gesproken over:

  • herstel van Israël
  • vrede onder de volken
  • gerechtigheid vanuit Jeruzalem

De vraag van de discipelen na de opstanding is dan ook veelzeggend:

“Heere, zult Gij in dezen tijd aan Israël het Koninkrijk weder oprichten? Handelingen 1:6 (STV)

Let op:
Jezus corrigeert niet hun verwachting van een toekomstig Koninkrijk, alleen het tijdstip.

De verwerping van de Koning en het uitstel van het Koninkrijk

Het drama van de evangeliën is niet slechts de kruisiging, maar wat eraan voorafgaat:

“Hij kwam tot het Zijne, en de Zijnen hebben Hem niet aangenomen.” Johannes 1:11 (STV)

Israël verwerpt:

  • Johannes de Doper
  • de prediking van Jezus
  • uiteindelijk de Messias Zelf

Het gevolg is niet dat het Koninkrijk “geestelijk” wordt, maar dat het wordt uitgesteld.

Zelfs na Pinksteren klinkt nog een oproep tot nationale bekering:

“Zo bekeert u dan… opdat de tijden der verkwikking mogen komen. Handelingen 3:19–21 (STV)

Maar Israël verhardt zich definitief. Het keerpunt wordt zichtbaar bij:

  • de steniging van Stefanus (Hand. 7)
  • de bekering en roeping van Paulus (Hand. 9)

 De openbaring van iets totaal nieuws: de Gemeente

Geen voortzetting, maar een verborgenheid

De Gemeente is niet:

  • het geestelijk geworden Israël
  • het Koninkrijk in afwachting
  • een noodoplossing

De Gemeente is:

“een verborgenheid, die van de eeuwen en van de geslachten verborgen is geweest.” Kolossenzen 1:26 (STV)

Dat betekent:

  • Niet geopenbaard in het Oude Testament
  • Niet gepredikt door Jezus in de evangeliën
  • Niet bekend bij de twaalf apostelen vóór Paulus

Deze waarheid wordt uitsluitend toevertrouwd aan Paulus:

“Mij is deze genade gegeven… om te verkondigen de verborgenheid.”  Efeze 3:2–9 (STV)

De Gemeente:

  • is geen volk
  • heeft geen land
  • heeft geen wet
  • heeft geen zichtbare heerschappij

Maar:

  • is het Lichaam van Christus
  • heeft een hemelse positie
  • leeft onder, door en uit Genade

“Gezegend zij de God… Die ons gezegend heeft met alle geestelijke zegeningen in de hemel.” Efeze 1:3 (STV)

“Want gij zijt niet onder de wet, maar onder de genade.” Romeinen 6:14 (STV)

De Gemeente regeert nu niet, maar lijdt, dient en getuigt. Haar toekomst is niet het Koninkrijk op aarde, maar:

  • de Opname, wegrukking
  • vereniging met Christus
  • later: mede-regeren ná deze bedeling

Twee tijden, twee roepingen

Tijd van het Koninkrijk Tijd van de Gemeente
Gericht op Israël Joden en heidenen samen
Aards Hemels
Zichtbaar Verborgen
Wet en profeten Genade
Koning regeert Christus als Hoofd
Bekering van een volk Roeping van een Lichaam

Waarom dit onderscheid alles bepaalt

Wanneer Koninkrijk en Gemeente worden vermengd:

  • wordt de Gemeente onder wet en aardse verwachtingen geplaatst
  • worden beloften aan Israël geestelijk gemaakt
  • ontstaat druk, activisme en teleurstelling

Veel hedendaagse dwalingen vinden hier hun oorsprong:

  • vervangingstheologie
  • verbondstheologie
  • kingdom-now-denken
  • christelijk zionisme zonder Schrift

De Schrift daarentegen bewaart rust en orde door onderscheid.

 Nu: Het Koninkrijk is beloofd.
Straks:De Gemeente is geopenbaard.
Straks:Het Koninkrijk komt zichtbaar.
Nu:De Gemeente leeft verborgen.

 

Wie Koninkrijk en Gemeente uit elkaar houdt,
snijdt de Schrift recht
en bewaart de Genade zuiver.

 

Bedelingen….

Bedelingen….

Waarom je de Bijbel niet goed kunt verstaan zonder dit onderscheid

Veel verwarring in Bijbelstudie ontstaat niet doordat de Schrift onduidelijk zou zijn, maar doordat men geen rekening houdt met onderscheid. Onderscheid tussen tijden, tussen doelgroepen, tussen beloften, tussen Wet en Genade, en vooral: tussen Israël en de Gemeente.

De Bedelingen_Gods (pdf) ook wel dispensationalisme genoemd – biedt een sleutel om deze verschillen recht te doen en de rijkdom van Gods heilsplan te zien.

Wat wordt bedoeld met een “bedeling”?

Het woord bedeling komt van het Griekse oikonomia, wat letterlijk betekent: huishouding of beheer. Het gaat niet primair om een tijdvak, maar om een door God ingestelde manier waarop Hij Zijn schepping bestuurt, met bepaalde regels, verantwoordelijkheden en openbaring.

Een bedeling is:

  • een door God ingestelde orde,
  • met specifieke verantwoordelijkheden voor de mens,
  • gericht op een bepaalde groep mensen,
  • en met een eigen plaats in de heilsgeschiedenis.

Belangrijk is dat bedelingen elkaar kunnen overlappen. Ze volgen elkaar niet simpelweg lineair op, zoals vaak in populaire schema’s wordt voorgesteld. God kan meerdere lijnen tegelijk laten lopen.

Dispensationalisme versus verbondstheologie

Binnen de protestantse theologie bestaan grofweg twee allesomvattende systemen:

  1. Verbondstheologie
  2. Dispensationalisme

De verbondstheologie beschouwt de Bijbel als één doorgaande, uniforme geschiedenis van verlossing. Israël en de Gemeente worden daarbij in wezen gelijkgesteld. Profetieën over Israël worden vaak geestelijk toegepast op de Kerk, en toekomstverwachtingen worden teruggebracht tot “de jongste dag”.

Het dispensationalisme kiest een andere benadering: lees de Schrift zoals zij geschreven is. Dat betekent:

  • beloften aan Israël blijven beloften aan Israël;
  • de Gemeente is niet het “nieuwe Israël”;
  • profetieën worden niet vergeestelijkt, maar letterlijk genomen;
  • Wet en genade worden niet vermengd.

Volgens deze benadering verdwijnen veel tegenstrijdigheden vanzelf wanneer men erkent dat God in verschillende bedelingen op verschillende manieren werkt.

Israël en de Gemeente: twee onderscheiden lijnen

Een kernpunt in de leer van de bedelingen is het strikte onderscheid tussen Israël en de Gemeente.

Israël

  • is een aards volk;
  • met aardse beloften;
  • heeft een concreet beloofd land: Kanaän;
  • zal in de toekomst hersteld worden als volk.

De Gemeente

  • is een hemels volk;
  • heeft geen aardse landbelofte;
  • is gezegend met alle geestelijke zegeningen in Christus;
  • leeft in een verborgen positie.

De Gemeente vervangt Israël niet en staat er ook niet tijdelijk voor in de plaats. Het zijn twee verschillende huishoudingen binnen één groot heilsplan.

Waarom zeven bedelingen?

De Bijbel laat zien dat Gods weg met een gevallen schepping een duidelijke structuur heeft. Die structuur wordt gekenmerkt door het getal zeven:

  • zeven scheppingsdagen,
  • zeven fasen in de heilsgeschiedenis,
  • zeven bedelingen.

De periode vóór de zondeval (vaak “de bedeling van de onschuld” genoemd) wordt niet meegeteld, omdat de zeven bedelingen juist Gods weg na de val beschrijven: de weg van herstel, via oordeel en genade, naar een nieuwe schepping.

Overzicht van de zeven bedelingen

  1. De bedeling van het geweten

Deze bedeling begint bij de uitdrijving uit de hof van Eden en geldt voor alle mensen.
De norm is het geweten: de innerlijke kennis van goed en kwaad. God heeft Zijn wet in het hart van de mens gelegd. Profetie en geweten functioneren als licht in een gevallen wereld.

Deze bedeling loopt tot het moment waarop er geen stervende mensen meer zijn.

  1. De bedeling van het menselijk bestuur

Na de zondvloed begint God de mensheid te ordenen in volkeren. Overheden worden ingesteld en volkeren krijgen verantwoordelijkheid.
God regeert de wereld indirect, via machten en gezagsstructuren.

Deze bedeling zal in de toekomst worden afgesloten door een oordeel over de volkeren.

  1. De bedeling van de belofte

Met Abraham begint een nieuwe lijn. God geeft onvoorwaardelijke beloften:

  • een volk,
  • een land,
  • een toekomst.

Deze beloften worden niet ingetrokken en zijn nog steeds toekomstig. Abraham ontving ze niet in zijn leven, maar zag ze van verre.

  1. De bedeling van de wet

De wet wordt gegeven aan Israël, niet aan de volken.
De functie van de wet is niet behouden, maar openbaren: zij maakt zonde zichtbaar en toont de noodzaak van verlossing.

Deze bedeling eindigt bij het kruis. Sinds de opstanding van Christus leven gelovigen niet meer onder de wet.

  1. De bedeling van de Genade (of: de verborgenheid)

Dit is de huidige bedeling, toevertrouwd aan de apostel Paulus.
Kenmerken:

  • Genade regeert;
  • Christus is verborgen;
  • het Koninkrijk is verborgen;
  • de Gemeente is verborgen.

Deze bedeling was in eerdere eeuwen niet geopenbaard. Zij vormt geen voortzetting van Israël, maar een geheel nieuwe huishouding.

  1. De bedeling van de volheid der tijden

In deze toekomstige bedeling zal God alles wat in de hemel en op de aarde is, onder één hoofd bijeenbrengen: Christus.
Deze periode omvat:

  • de grote verdrukking,
  • het oordeel over de volkeren,
  • het herstel van Israël.

Het is de afsluiting van de heerschappij van de volkeren.

  1. De bedeling van het Koninkrijk

Dit is het duizendjarig rijk, waarin Christus zichtbaar regeert op aarde.
Kenmerken:

  • vrede;
  • gerechtigheid;
  • vervulling van aardse beloften;
  • Israël in zijn bestemming hersteld.

Na deze bedeling volgt de nieuwe hemel en de nieuwe aarde: de achtste dag, een totaal nieuw begin.

Waarom dit alles ertoe doet

Zonder onderscheid tussen bedelingen:

  • worden teksten op verkeerde mensen toegepast;
  • ontstaat verwarring over Wet en genade;
  • verdwijnt de toekomstverwachting;
  • raken Israël en de Gemeente vermengd.

Met dit onderscheid:

  • blijft de Schrift consistent;
  • krijgt profetie haar plaats;
  • wordt Gods plan zichtbaar in zijn samenhang;
  • krijgt Genade haar volle betekenis.

Samengevat

De leer van de bedelingen is geen kunstmatig systeem dat men de Bijbel oplegt. Zij ontstaat juist door zorgvuldig, eerlijk en consequent lezen van de Schrift.
Niet alles geldt voor iedereen, altijd. God handelt doelgericht, ordelijk en wijs – en Zijn Woord vraagt dat wij die orde respecteren.

Wie dat doet, ontdekt niet een verdeelde Bijbel, maar een rijk, veelkleurig en samenhangend heilsplan, dat uitloopt op één groot doel:
alles onder Christus bijeen te brengen, tot eer van God.

lees ook:

Waarom “verbondstheologie” tekort schiet

De vloek van de wet

Geverifieerd door MonsterInsights