Jeugdige overmoed en geldingsdrang in de gemeente

februari 25, 2026februari 16, 2026 door Jaap

Jeugdige overmoed en geldingsdrang in de gemeente

Wanneer vurigheid groter is dan kennis, inzicht en levenservaring

Elke generatie kent het: jonge gelovigen die tot geloof komen of nieuwe theologische inzichten ontdekken en daar vol vuur voor gaan staan. Dat is prachtig. IJver voor Gods Woord is een zegen.

Ik ken het verschijnsel van dichtbij, heb destijds ook de brokstukken gezien, die nu na bijna 40 jaar nog hun sporen nalaten.

Wanneer kennis, geestelijk inzicht en levenservaring nog beperkt zijn, kan datzelfde vuur omslaan in overmoed. Dan wordt overtuiging hardheid. Dan wordt helderheid stelligheid. Dan wordt strijdlust identiteit.

De Schrift waarschuwt daar eerlijk en realistisch voor.

Veel overtuiging, weinig diepte

Wie net nieuwe inzichten heeft ontdekt – bijvoorbeeld rond Wet en Genade, Israël en de Gemeente, of een andere leer – kan het gevoel hebben eindelijk “het geheel” te zien.

Maar Paulus zegt:

“Want wij kennen ten dele.” (1 Korinthe 13:9, StV)

Niemand overziet het geheel volledig. Wie nog weinig studie, worsteling en correctie achter de rug heeft, ziet vaak slechts een deel van het geheel – maar ervaart dat deel als alles.

Dat kan leiden tot:

snelle conclusies
harde kwalificaties
weinig geduld met andersdenkenden

Niet uit slechte intenties, maar uit gebrek aan rijpheid.

Onvoldoende levenservaring en de valkuilen

Levenservaring breekt zelfverzekerdheid af.

Wie nog weinig correctie heeft ontvangen, weinig mislukkingen heeft meegemaakt of weinig geestelijke groei heeft doorgemaakt, kan denken dat waarheid vooral een kwestie is van scherp formuleren.

Maar waarheid wordt dieper begrepen in:

lijden
teleurstelling
falen
(af)wachten

Spreuken 18:13 zegt:

“Die antwoord geeft eer hij hoort, dat is hem dwaasheid en schande.” (STV)

Onervarenheid reageert snel.
Rijpheid luistert eerst. En onderzoekt.

Geldingsdrang als verborgen motor

Soms speelt er iets subtielers mee: de behoefte om gezien of gehoord te worden.

Wanneer iemand nog geen volwassenheid, gevestigde positie, ervaring of diepte heeft, kan felheid een manier worden om gewicht te krijgen. Sterke woorden wekken indruk.

Maar indruk maken is niet hetzelfde als geestelijk bouwen.

“De kennis maakt opgeblazen, maar de liefde sticht.” (1 Korinthe 8:1, STV)

Opgeblazenheid klinkt vaak als zekerheid.
Maar zij mist de stille kracht en grote waarde van nederigheid.

Testosteron en strijdlust

Vooral bij jonge mannen kan natuurlijke strijdlust een rol spelen. Debat voelt als uitdaging. Tegenstand geeft adrenaline. Overwinning geeft voldoening.

Maar de Schrift zegt:

“En een dienstknecht des Heeren moet niet twisten, maar vriendelijk zijn jegens allen.” (2 Timotheüs 2:24, STV)

Strijdlust is niet automatisch geestelijke moed.
Beheersing is een veel sterker bewijs van volwassenheid.

Waar testosteron de boventoon voert en zachtmoedigheid ontbreekt, ontstaat schade:

broeders worden verdacht gemaakt
leerstellige verschillen escaleren
gesprekken verharden
het getuigenis lijdt

Gebrek aan zelfkennis

Een van de duidelijkste kenmerken van geestelijke onrijpheid is overschatting van het eigen inzicht.

Romeinen 12:3 zegt:

“… dat hij niet wijzer zij dan men behoort wijs te zijn, maar dat hij wijs zij tot matigheid.” (STV)

Wie zichzelf nog niet goed kent, spreekt vaak stelliger dan hij behoort.
Wie zijn eigen beperkingen leert zien, wordt milder.

Die mildheid is geen zwakte.
Het is kracht onder controle.

Hoe groeit echte volwassenheid?

Geestelijke volwassenheid groeit langzaam.

Dat ontstaat door:

langdurige omgang met de Schrift
correctie durven aanvaarden
fouten erkennen
luisteren naar oudere, volwassen gelovigen
leren zwijgen wanneer spreken niet nodig is

Jakobus 1:19 zegt:

“Een ieder mens zij ras om te horen, traag om te spreken, traag tot toorn.” (STV)

Dat vers is een correctie op jeugdige overmoed.

Jeugdige ijver kan kostbaar zijn. Maar zonder diepgang gevaarlijk worden.

Wanneer kennis, inzicht en levenservaring nog beperkt zijn, kan:

overmoed ontstaan
geldingsdrang de toon bepalen
strijdlust het gesprek domineren
broederliefde onder druk komen te staan

Ware geestelijke volwassenheid is niet luid, niet fel, niet voortdurend strijdend.

Maar:

vast in overtuiging,
zacht in toon,
bereid om te leren,
en geworteld in nederigheid.

Wie nog weinig weet, hoeft zich niet te bewijzen.
Wie blijft groeien, zal vanzelf dieper worden, en tegelijk ook milder.

Is het maar makkelijk als je niet meer onder de wet leeft?

februari 25, 2026februari 14, 2026 door Jaap

Is het maar makkelijk als je niet meer onder de wet leeft?

Dat is een vraag die je vaak hoort.
Als je zegt dat de gelovige niet onder de Wet is, maar onder de Genade, dan reageren sommigen direct:

“Dan wordt het geloof wel erg gemakkelijk.”

Maar is dat werkelijk zo?

Paulus schrijft in Romeinen 6 vers 14:
“Want de zonde zal over u niet heersen; want gij zijt niet onder de wet, maar onder de Genade.”

Let goed op wat daar staat. Hij zegt niet: u hebt geen norm meer.
Hij zegt: u bent niet onder de Wet.

Dat is een positieaanduiding.

Onder de Wet betekent: staan onder een systeem van eis en vergelding.
De Wet zegt: doe dit en gij zult leven.
Maar de Wet geeft geen kracht om te doen wat zij eist.

Romeinen 3 vers 20 zegt:

“Want door de wet is de kennis der zonde.”

En Romeinen 7 vers 7:

“Want ik wist de zonde niet dan door de wet.”

De wet openbaart Gods heiligheid.
De wet openbaart óók onze onmacht.

Het probleem lag niet in de wet.
Paulus zegt in Romeinen 8 vers 3:

“Want hetgeen der wet onmogelijk was, dewijl zij door het vlees krachteloos was…”

De wet was goed.
Het vlees was zwak.

Dus wie onder de Wet leeft, leeft onder een voortdurende eis, zonder innerlijke kracht om die eis te vervullen. Dat is geen gemak. Dat is een last.

Maar wat betekent dan: onder de Genade?

Romeinen 6 vers 4 zegt:

“Zo dan, wij zijn met Hem begraven door den doop in den dood, opdat, gelijkerwijs Christus uit de doden opgewekt is tot de heerlijkheid des Vaders, alzo ook wij in nieuwigheid des levens wandelen zouden.”

Genade betekent:
rechtvaardiging zonder werken.
een nieuwe positie in Christus.
mede gekruisigd met Hem.
opgewekt tot een nieuw leven.

En dan komt direct het misverstand.
Paulus stelt het zelf aan de orde in Romeinen 6 vers 15:

“Wat dan? Zullen wij zondigen, omdat wij niet zijn onder de wet, maar onder de genade? Dat zij verre.”

Genade is géén vrijbrief voor zonde.
Integendeel zelfs

Onder de Wet wordt de zonde veroordeeld, maar niet weggedaan.
Onder de Genade wordt de heerschappij van de zonde verbroken.

“Want de zonde zal over u niet heersen.”

Dát is bevrijding.

Maar is dat mákkelijker?

In zekere zin is het lichter, want er is geen veroordeling meer.
Maar in een andere zin is het dieper, want het raakt het hart.

Onder de Wet kun je je nog verschuilen achter uiterlijke naleving.
Onder Genade krijgt de door de Wet veroordeelde zondaar verlossing in Christus.

Galaten 2 vers 20 zegt:

“Ik ben met Christus gekruist; en ik leef, doch niet meer ik, maar Christus leeft in mij…”

Dat is geen gemak.
Dat is zelfverloochening.

Onder Genade dien je niet uit angst, maar uit liefde.
Je gehoorzaamt niet om aangenomen te worden, maar omdat je aangenomen bent.
Je leeft niet uit eigen kracht, maar in afhankelijkheid van Christus.

De norm wordt niet verlaagd.
Maar wordt verdiept.

De wet werkt van buiten naar binnen.
Genade werkt van binnen naar buiten.

Dus nee, niet onder de Wet leven is géén makkelijke weg.
Het is geen lagere roeping.
Het is een hogere werkelijkheid.

Geen eigen gerechtigheid meer.
Geen religieuze prestaties meer.
Maar ook geen leven meer voor jezelf.

Niet onder de Wet,
maar onder de Genade.

En dat betekent:
Christus in ons, de hoop der heerlijkheid.

“Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht”

maart 26, 2026februari 14, 2026 door Jaap

“Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht”

Er zijn teksten die dwars ingaan tegen ons natuurlijke denken.
Eén daarvan is wat de Here zegt in 2 Korinthe 12:9:

“En Hij heeft tot mij gezegd: Mijn genade is u genoeg; want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht. Zo zal ik dan veel liever roemen in mijn zwakheden, opdat de kracht van Christus in mij wone.”

Deze woorden werden gesproken tot de apostel Paulus. En ze raken het hart van het leven uit Genade. Je kan je zelf verbeelden dat je heel wat voorstelt, totdat er wat gebeurt waardoor je stilgezet wordt, wat mij is overkomen. Door een ongeluk, bijna 3 maanden geleden , ben ik behoorlijk op mijn nummer gezet. En heb ondervonden hóe waar het is, wat de apostel Paulus in de tweede Korinthebrief zegt. Ik heb me letterlijk nooit zo zwak gevoeld als nu, terwijl ik ook nooit zo sterk was als nu. Menselijkerwijs gesproken klinkt dat als een vette tegenstelling, bijna schizofreen. maar het is realiteit.

De doorn in het vlees

In hetzelfde hoofdstuk lezen we dat Paulus last had van een “doorn in het vlees” (2 Korinthe 12:7). Wát die doorn precies was, wordt niet uitgelegd. Sommigen denken aan een lichamelijke kwaal, anderen aan tegenstand of geestelijke druk.

Wat het ook was, het was pijnlijk en vernederend.

Paulus bad er driemaal om. Hij vroeg of de Heere het wilde wegnemen.

Maar het antwoord was geen genezing.

Het antwoord was Genade.

“Mijn genade is u genoeg”

Dit is geen kille harde afwijzing. Het is een diep geestelijk principe.

God zegt niet:

“Ik haal je probleem weg.”

Hij zegt:

“Ik ben genoeg in je probleem.”

Genade betekent hier:
de voortdurende, dragende kracht van God Zelf.

Niet incidenteel.
Niet tijdelijk.
Maar genoeg, en volledig toereikend.

Wat betekent “Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht”?

Het woord “volbracht” betekent: tot volle werking gebracht, tot voltooiing gebracht.

Gods kracht wordt niet sterker dóór onze zwakheid, maar zij wordt juist zichtbaar wanneer onze eigen kracht ontbreekt.

Zolang wij sterk zijn:

vertrouwen wij op ons inzicht

steunen wij op ons vermogen

bouwen wij op onze ervaring

Maar wanneer wij zwak zijn:

vallen onze zekerheden weg

wordt eigen roem uitgesloten

leren wij afhankelijkheid

En dáár openbaart zich Gods kracht.

Het omgekeerde verhaal

De wereld zegt:
Wees sterk. Bewijs jezelf. Overwin.

God zegt:
Word nederig. Wees afhankelijk. Vertrouw.

Dit patroon zien we door de hele Schrift:

Gideon met 300 man

David als jonge herder tegenover Goliath

Het kruis van Christus, uiterlijke zwakheid, maar Goddelijke overwinning

Wat zwak lijkt, vertegenwoordigt Gods kracht.

Paulus’ reactie

Paulus verzet zich niet meer tegen zijn zwakheid. Hij leert het doel ervan kennen.

Hij schrijft:

“Zo heb ik dan een welbehagen in zwakheden, in smaadheden, in noden, in vervolgingen, in benauwdheden, om Christus’ wil; want wanneer ik zwak ben, dan ben ik machtig.” (2 Korinthe 12:10)

Dat is geen masochisme.
Dat is geestelijk inzicht.

Wanneer hij zwak is, is hij niet afhankelijk van zichzelf.
En wie niet op zichzelf steunt, steunt op, en staat overeind in Christus.

Wat betekent dit voor jou en mij vandaag?

Dit woord is troost voor:

wie leeft met lichamelijke beperking

wie teleurstelling ervaart

wie worstelt met falen

wie zich onbekwaam voelt

God zegt niet dat zwakheid aangenaam is.
Maar Hij zegt dat Zijn kracht er niet door wordt tegengehouden.

Sterker nog, vaak komt zij juist daar tot volle uitdrukking.

Leven uit Genade

Dit sluit naadloos aan bij het leven onder de Genade.

Wij leven niet:

uit eigen gerechtigheid

uit eigen kracht

uit eigen heiligheid

Maar uit Zijn volbrachte werk.

Zoals ook elders geschreven staat:

“Want uit Genade zijt gij zalig geworden, door het geloof; en dat niet uit u, het is Gods gave.” (Efeze 2:8)

Genade begon bij de zaligheid.
En genade draagt het verdere leven.

“Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht” is geen troostzin voor zwakken.
Het is een fundament voor het leven van iedere gelovige.