Bedelingen….
Waarom je de Bijbel niet goed kunt verstaan zonder dit onderscheid
Veel verwarring in Bijbelstudie ontstaat niet doordat de Schrift onduidelijk zou zijn, maar doordat men geen rekening houdt met onderscheid. Onderscheid tussen tijden, tussen doelgroepen, tussen beloften, tussen Wet en Genade, en vooral: tussen Israël en de Gemeente.
De Bedelingen_Gods (pdf) ook wel dispensationalisme genoemd – biedt een sleutel om deze verschillen recht te doen en de rijkdom van Gods heilsplan te zien.
Wat wordt bedoeld met een “bedeling”?
Het woord bedeling komt van het Griekse oikonomia, wat letterlijk betekent: huishouding of beheer. Het gaat niet primair om een tijdvak, maar om een door God ingestelde manier waarop Hij Zijn schepping bestuurt, met bepaalde regels, verantwoordelijkheden en openbaring.
Een bedeling is:
- een door God ingestelde orde,
- met specifieke verantwoordelijkheden voor de mens,
- gericht op een bepaalde groep mensen,
- en met een eigen plaats in de heilsgeschiedenis.
Belangrijk is dat bedelingen elkaar kunnen overlappen. Ze volgen elkaar niet simpelweg lineair op, zoals vaak in populaire schema’s wordt voorgesteld. God kan meerdere lijnen tegelijk laten lopen.
Dispensationalisme versus verbondstheologie
Binnen de protestantse theologie bestaan grofweg twee allesomvattende systemen:
- Verbondstheologie
- Dispensationalisme
De verbondstheologie beschouwt de Bijbel als één doorgaande, uniforme geschiedenis van verlossing. Israël en de Gemeente worden daarbij in wezen gelijkgesteld. Profetieën over Israël worden vaak geestelijk toegepast op de Kerk, en toekomstverwachtingen worden teruggebracht tot “de jongste dag”.
Het dispensationalisme kiest een andere benadering: lees de Schrift zoals zij geschreven is. Dat betekent:
- beloften aan Israël blijven beloften aan Israël;
- de Gemeente is niet het “nieuwe Israël”;
- profetieën worden niet vergeestelijkt, maar letterlijk genomen;
- Wet en genade worden niet vermengd.
Volgens deze benadering verdwijnen veel tegenstrijdigheden vanzelf wanneer men erkent dat God in verschillende bedelingen op verschillende manieren werkt.
Israël en de Gemeente: twee onderscheiden lijnen
Een kernpunt in de leer van de bedelingen is het strikte onderscheid tussen Israël en de Gemeente.
Israël
- is een aards volk;
- met aardse beloften;
- heeft een concreet beloofd land: Kanaän;
- zal in de toekomst hersteld worden als volk.
De Gemeente
- is een hemels volk;
- heeft geen aardse landbelofte;
- is gezegend met alle geestelijke zegeningen in Christus;
- leeft in een verborgen positie.
De Gemeente vervangt Israël niet en staat er ook niet tijdelijk voor in de plaats. Het zijn twee verschillende huishoudingen binnen één groot heilsplan.
Waarom zeven bedelingen?
De Bijbel laat zien dat Gods weg met een gevallen schepping een duidelijke structuur heeft. Die structuur wordt gekenmerkt door het getal zeven:
- zeven scheppingsdagen,
- zeven fasen in de heilsgeschiedenis,
- zeven bedelingen.
De periode vóór de zondeval (vaak “de bedeling van de onschuld” genoemd) wordt niet meegeteld, omdat de zeven bedelingen juist Gods weg na de val beschrijven: de weg van herstel, via oordeel en genade, naar een nieuwe schepping.
Overzicht van de zeven bedelingen
-
De bedeling van het geweten
Deze bedeling begint bij de uitdrijving uit de hof van Eden en geldt voor alle mensen.
De norm is het geweten: de innerlijke kennis van goed en kwaad. God heeft Zijn wet in het hart van de mens gelegd. Profetie en geweten functioneren als licht in een gevallen wereld.
Deze bedeling loopt tot het moment waarop er geen stervende mensen meer zijn.
-
De bedeling van het menselijk bestuur
Na de zondvloed begint God de mensheid te ordenen in volkeren. Overheden worden ingesteld en volkeren krijgen verantwoordelijkheid.
God regeert de wereld indirect, via machten en gezagsstructuren.
Deze bedeling zal in de toekomst worden afgesloten door een oordeel over de volkeren.
-
De bedeling van de belofte
Met Abraham begint een nieuwe lijn. God geeft onvoorwaardelijke beloften:
- een volk,
- een land,
- een toekomst.
Deze beloften worden niet ingetrokken en zijn nog steeds toekomstig. Abraham ontving ze niet in zijn leven, maar zag ze van verre.
-
De bedeling van de wet
De wet wordt gegeven aan Israël, niet aan de volken.
De functie van de wet is niet behouden, maar openbaren: zij maakt zonde zichtbaar en toont de noodzaak van verlossing.
Deze bedeling eindigt bij het kruis. Sinds de opstanding van Christus leven gelovigen niet meer onder de wet.
-
De bedeling van de Genade (of: de verborgenheid)
Dit is de huidige bedeling, toevertrouwd aan de apostel Paulus.
Kenmerken:
- Genade regeert;
- Christus is verborgen;
- het Koninkrijk is verborgen;
- de Gemeente is verborgen.
Deze bedeling was in eerdere eeuwen niet geopenbaard. Zij vormt geen voortzetting van Israël, maar een geheel nieuwe huishouding.
-
De bedeling van de volheid der tijden
In deze toekomstige bedeling zal God alles wat in de hemel en op de aarde is, onder één hoofd bijeenbrengen: Christus.
Deze periode omvat:
- de grote verdrukking,
- het oordeel over de volkeren,
- het herstel van Israël.
Het is de afsluiting van de heerschappij van de volkeren.
-
De bedeling van het Koninkrijk
Dit is het duizendjarig rijk, waarin Christus zichtbaar regeert op aarde.
Kenmerken:
- vrede;
- gerechtigheid;
- vervulling van aardse beloften;
- Israël in zijn bestemming hersteld.
Na deze bedeling volgt de nieuwe hemel en de nieuwe aarde: de achtste dag, een totaal nieuw begin.
Waarom dit alles ertoe doet
Zonder onderscheid tussen bedelingen:
- worden teksten op verkeerde mensen toegepast;
- ontstaat verwarring over Wet en genade;
- verdwijnt de toekomstverwachting;
- raken Israël en de Gemeente vermengd.
Met dit onderscheid:
- blijft de Schrift consistent;
- krijgt profetie haar plaats;
- wordt Gods plan zichtbaar in zijn samenhang;
- krijgt Genade haar volle betekenis.
Samengevat
De leer van de bedelingen is geen kunstmatig systeem dat men de Bijbel oplegt. Zij ontstaat juist door zorgvuldig, eerlijk en consequent lezen van de Schrift.
Niet alles geldt voor iedereen, altijd. God handelt doelgericht, ordelijk en wijs – en Zijn Woord vraagt dat wij die orde respecteren.
Wie dat doet, ontdekt niet een verdeelde Bijbel, maar een rijk, veelkleurig en samenhangend heilsplan, dat uitloopt op één groot doel:
alles onder Christus bijeen te brengen, tot eer van God.
lees ook:
Waarom “verbondstheologie” tekort schiet
De vloek van de wet
