Waarom de Bijbel waarschuwt tegen het vieren van wat God veroordeelt
Er is iets veranderd in onze samenleving. Mensen zondigen niet alleen meer; zij zijn trots op de zonde. Wat vroeger met schaamte werd verborgen, wordt nu met applaus gevierd. Niet zelden gaat het zelfs verder: wie weigert mee te vieren, wordt weggezet als bekrompen, liefdeloos, haatzaaiend of gevaarlijk.
Dat is geen toevallige maatschappelijke ontwikkeling. De Bijbel beschreef deze geestelijke toestand al duizenden jaren geleden.
De diepste vorm van verdorvenheid
De Bijbel leert dat ieder mens een zondaar is. Maar hij maakt ook onderscheid tussen iemand die struikelt en iemand die zijn zonde verheerlijkt.
David viel diep. Petrus verloochende zijn Heere. Maar beiden kwamen tot berouw.
Er is echter een veel ernstiger toestand: de mens die zijn zonde verdedigt, normaliseert en uiteindelijk verheerlijkt.
“Want de goddeloze roemt zich over de begeerte zijner ziel; en de gierigaard zegent zichzelven; hij lastert den HEERE.” (Psalm 10:3, STV)
De goddeloze schaamt zich niet voor zijn begeerten. Hij roemt erin.
Dat is dus wat we vandaag zien. Niet alleen individuele zonden worden verdedigd, maar complete levensstijlen worden verheven tot deugd. De grootste eer lijkt tegenwoordig niet meer te liggen in heiligheid, maar in “zelfexpressie”.
Trots op de zonde, wat zegt de Bijbel?
Geen schaamte meer: een kenmerk van geestelijk verval
Jeremia beschrijft een volk dat het morele kompas volledig kwijt is.
“Zijn zij beschaamd, omdat zij gruwel bedreven hebben? Ja, zij schamen zich in het minste niet, en weten niet schaamrood te worden…” (Jeremia 6:15, STV)
Dat is misschien wel het meest angstaanjagende oordeel van God: wanneer het geweten niet meer functioneert.
De mens bloost niet meer.
Hij rechtvaardigt zichzelf.
Hij noemt kwaad goed.
Zij verkondigen hun zonde
Jesaja gaat nog verder.
“Het aangezicht huns aangezichts getuigt tegen hen, en zij verkondigen hun zonde als Sodom; zij verbergen ze niet. Wee hunner ziel! want zij doen zichzelven kwaad.” (Jesaja 3:9, STV)
De inwoners van Sodom probeerden hun levenswijze niet verborgen te houden.
Zij maakten er een openbare zaak van.
Jesaja zegt: “zij verkondigen hun zonde.”
Dat is treffend actueel. In onze cultuur worden zonden niet slechts getolereerd, maar actief gepromoot. Media, onderwijs, politiek en entertainment verklaren steeds vaker dat wat God zonde noemt juist gevierd moet worden.
Romeinen 1 beschrijft onze tijd verbazingwekkend nauwkeurig
De apostel Paulus eindigt zijn beschrijving van een God-verwerpende samenleving met een huiveringwekkende conclusie.
“Dewelken, daar zij het recht Gods weten, (namelijk, dat degenen, die zulke dingen doen, des doods waardig zijn,) niet alleen dezelve doen, maar ook mede een welgevallen hebben in degenen, die ze doen.” (Romeinen 1:32, STV)
Let op de opbouw.
De mens doet de zonde.
Hij keurt de zonde goed.
Hij prijst anderen die hetzelfde doen.
Dat is de laatste fase van moreel verval.
Niet de zonde is dan nog het grootste probleem.
Het applaus voor de zonde is het grootste probleem.
Kerken zwijgen of doen zelfs volop mee
Hier wordt het pijnlijk.
Steeds meer kerken lijken niet langer de roeping te voelen om zonde zonde te noemen. In plaats van profetisch tegen de geest van de tijd in te spreken, passen zij hun boodschap aan de cultuur aan.
Uit angst mensen kwijt te raken worden scherpe Bijbelse begrippen vervangen door zachte therapeutische taal.
Bekering wordt persoonlijke groei.
Heiliging wordt authenticiteit.
Zonde wordt gebrokenheid.
Gods oordeel wordt ongemakkelijk stilzwijgen.
Sommige kerken gaan zelfs nog verder. Niet alleen wordt de zonde verzwegen, zij wordt gezegend en gevierd
Dat noemt men dan liefde, inclusiviteit of vooruitgang.
Maar liefde zonder waarheid is geen Bijbelse liefde.
Een kerk die bevestigt wat God veroordeelt, is niet barmhartiger dan God. Zij is Hem ongehoorzaam.
De Here Jezus kwam niet om de zonde acceptabel te maken.
Hij kwam om zondaren zalig te maken.
Een kerk die weigert over zonde te spreken, heeft uiteindelijk ook niets meer te zeggen over genade.
Want genade is alleen genade wanneer de ernst van de zonde wordt erkend.
De wortel is menselijke hoogmoed
Waarom is trots op de zonde zo ernstig?
Omdat het de mens boven God plaatst.
God zegt:
“Dit is kwaad.”
De mens antwoordt:
“Nee, dit is goed.”
Dat is dezelfde hoogmoed die al in de hof van Eden zichtbaar werd.
Niet Gods oordeel, maar mijn oordeel.
Niet Gods waarheid, maar mijn waarheid.
Niet Gods wil, maar mijn identiteit.
De eerste zonde begon niet met moord of overspel.
De eerste zonde begon met hoogmoed.
Het Evangelie begint met zelfveroordeling
Opvallend genoeg zien we bij alle mannen Gods precies het tegenovergestelde.
Job zegt:
“Met het gehoor des oors heb ik U gehoord; maar nu ziet U mijn oog. Daarom verfoei ik mij, en ik heb berouw, in stof en as.” (Job 42:5-6, STV)
Jesaja roept:
“Wee mij, want ik verga, dewijl ik een man van onreine lippen ben…” (Jesaja 6:5, STV)
Paulus noemt zichzelf:
“…Christus Jezus is in de wereld gekomen, om de zondaren zalig te maken, van welke ik de voornaamste ben.” (1 Timotheüs 1:15, STV)
Niemand die echt Gods heiligheid ziet, wordt trots op zichzelf.
Hoe dichter men bij God leeft, hoe kleiner men over zichzelf denkt.
Dat is ook precies de les uit Job 42. Wanneer Job echt Gods heerlijkheid ziet, blijft er niets over van zijn zelfvertrouwen. Niet zijn omstandigheden, maar de ontmoeting met Gods heiligheid verbreekt zijn trots en brengt hem tot zelfveroordeling.
Alleen door het kruis sterft alle menselijke trots
Daarom eindigt Paulus niet met zelfvertrouwen, maar met een belijdenis.
“Maar het zij verre van mij, dat ik zou roemen, anders dan in het kruis van onzen Heere Jezus Christus…” (Galaten 6:14, STV)
Dat is het grote onderscheid.
De wereld roemt in de zonde.
Religieuze mensen roemen in hun eigen gerechtigheid.
Humanisten roemen in de mens.
Maar de gelovige roemt uitsluitend in Christus.
En precies daar botst het evangelie frontaal met de geest van deze tijd.
Niet omdat christenen beter zijn.
Maar omdat zij weten dat zij zonder Gods genade net zo verloren zouden zijn als ieder ander.
Resumerend
De grootste crisis van onze tijd is niet dat mensen zondigen.
,Dat heeft de mens altijd, sinds Genesis 3, gedaan.
De grootste crisis is dat de mens trots is geworden op zijn zonde en verwacht en zels eist dat de wereld daarvoor applaudisseert.
De Bijbel noemt dat geen vooruitgang.
Hij noemt het verblinding.
De vraag is daarom niet of wij zondaren zijn.
Dat zijn we allemaal.
De vraag is: schamen we ons nog over onze zonde, of zijn wij er trots op geworden?
Want wie trots is op zijn zonde, heeft de deur naar bekering gesloten.
Maar wie zich buigt aan de voet van het kruis, ontdekt dat Gods genade groter is dan de grootste zondaar.
“Want een iegelijk, die zichzelf verhoogt, zal vernederd worden; en die zichzelf vernedert, zal verhoogd worden.” (Lukas 18:14, STV)
Wie Wet en Genade probeert te vermengen, denkt meestal dat hij het Evangelie verrijkt. Paulus zegt precies het tegenovergestelde: wie menselijke werken toevoegt aan Gods Genade, tast daarmee de kern van het Evangelie aan.
Veel christenen zeggen dat zij uit genade leven. Toch wordt die genade in de praktijk vaak omringd door voorwaarden. Je moet genoeg gehoorzamen, genoeg geloven, genoeg geven, genoeg vasten, genoeg toewijding tonen of een bepaald geestelijk niveau bereiken. Christus heeft weliswaar veel gedaan, maar kennelijk moet de mens het laatste deel zelf aanvullen.
Dat klinkt godsdienstig. Het is alleen niet het Evangelie der Genade Gods.
De Schrift leert niet dat Wet en Genade elkaar aanvullen. Als grond van rechtvaardiging en aanvaarding bij God sluiten zij elkaar uit.
Wet en Genade sluiten elkaar uit
Waarom de wet niemand kan zaligmaken
Wie wet en genade probeert te vermengen, denkt meestal dat hij het evangelie verrijkt. Paulus zegt precies het tegenovergestelde: wie menselijke werken toevoegt aan Gods genade, tast daarmee de kern van het evangelie aan.
Veel christenen zeggen dat zij uit genade leven. Toch wordt die genade in de praktijk vaak omringd door allerlei voorwaarden. Je moet genoeg gehoorzamen, genoeg geloven, genoeg geven, genoeg vasten, genoeg toewijding tonen of een bepaald geestelijk niveau bereiken. Christus heeft weliswaar veel gedaan, maar kennelijk moet de mens dan toch het laatste deel zelf aanvullen.
Dat klinkt godsdienstig. Het is echter niet het Evangelie der Genade Gods.
De Schrift leert niet dat wet en genade elkaar aanvullen. Sterker gezegd: Als beginsel van rechtvaardiging en aanvaarding bij God sluiten zij elkaar uit.
De Wet is heilig, rechtvaardig en goed
Een scherp onderscheid tussen wet en genade betekent niet dat de wet slecht zou zijn. Paulus spreekt juist met groot respect over Gods wet:
“Alzo is dan de wet heilig, en het gebod is heilig en rechtvaardig en goed.” (Romeinen 7:12, STV)
De wet is goed omdat zij van God afkomstig is. Zij openbaart Zijn heiligheid, rechtvaardigheid en volmaakte maatstaf. Het probleem zit daarom niet in de wet, maar in de zondige mens.
De wet vraagt niets verkeerds. Zij vraagt juist wat rechtvaardig, rein en goed is. Maar de gevallen mens is niet in staat om aan die heilige eis te voldoen.
Daarom schrijft Paulus:
“Want wij weten, dat de wet geestelijk is, maar ik ben vleselijk, verkocht onder de zonde.” (Romeinen 7:14, STV)
De wet is geestelijk. De mens is vleselijk. Daar ligt het probleem.
De Wet openbaart de zonde
De wet is geen redder, maar een aanklager. toont de mens wat zonde is en stelt hem schuldig voor God.
“Daarom zal uit de werken der wet geen vlees gerechtvaardigd worden voor Hem; want door de wet is de kennis der zonde.” (Romeinen 3:20, STV)
Door de wet leert de mens niet hoe goed hij is, maar hoe schuldig hij staat. Ontmaskert zijn woorden, daden, gedachten en begeerten.
De wet werkt als een spiegel. Een spiegel kan vuil zichtbaar maken, maar kan het vuil niet verwijderen. Zo kan de wet de zonde aanwijzen, maar de zondaar niet reinigen.
De wet stelt de diagnose, maar biedt geen genezing.
Openbaart de schuld, maar schenkt geen vergeving.
Wijst de overtreding aan, maar geeft geen nieuw leven.
De Wet kan niemand zaligmaken
De wet is goed, maar zij kan geen zondaar zaligmaken. Dat is geen tekortkoming van de wet. De wet is eenvoudigweg nooit gegeven als middel waardoor de mens zichzelf kon redden.
Paulus schrijft:
“Want indien er een wet gegeven ware, die machtig was levend te maken, zo zou waarlijk de rechtvaardigheid uit de wet zijn.” (Galaten 3:21, STV)
Als een wet werkelijk leven had kunnen geven, zou Christus niet hebben hoeven sterven. Dan had God slechts een betere uitleg, strengere naleving of een aangepaste wet hoeven geven.
Maar God gaf geen verbeterde wet.
God gaf Zijn Zoon.
Het kruis van de Here Jezus Christus bewijst dat de mens niet door wetsonderhouding kon worden gerechtvaardigd. Als rechtvaardigheid door de wet mogelijk was geweest, zou het sterven van Christus overbodig zijn geweest.
Paulus zegt dat zonder omwegen:
“Ik doe de genade Gods niet teniet; want indien de rechtvaardigheid door de wet is, zo is dan Christus tevergeefs gestorven.” (Galaten 2:21, STV)
Dat is vernietigend voor elke leer waarin menselijke prestaties alsnog een plaats krijgen als grond voor Gods aanvaarding.
Wet en Genade sluiten elkaar uit
Romeinen 11:6 bevat een van de duidelijkste uitspraken over wet en genade:
“En indien het door genade is, zo is het niet meer uit de werken; anderszins is de genade geen genade meer. En indien het is uit de werken, zo is het geen genade meer; anderszins is het werk geen werk meer.” (STV)
Paulus laat geen ruimte voor een tussenweg.
Óf de rechtvaardiging is uit genade.
Óf zij is uit werken.
Óf Christus heeft alles volbracht.
Óf de mens moet zelf nog iets toevoegen.
Beide tegelijk is onmogelijk.
Genade is niet Gods hulp bij onze eigen poging om zalig te worden. Genade betekent dat God schenkt wat de mens niet kon verdienen, bereiken of tot stand brengen.
Zodra menselijke prestatie een voorwaarde wordt voor rechtvaardiging, houdt genade op genade te zijn.
De Wet eist, de Genade schenkt
Het verschil tussen wet en genade kan eenvoudig worden samengevat.
De wet eist.
De genade schenkt.
De wet zegt wat de mens moet doen.
De genade maakt bekend wat Christus heeft gedaan.
De wet zegt: gehoorzaam en leef.
De genade zegt: Christus heeft volbracht; geloof en leef.
De wet stelt de mens verantwoordelijk.
De genade openbaart Gods voorziening.
De wet brengt kennis van zonde.
De genade brengt vergeving, rechtvaardiging en leven.
Johannes beschrijft dit onderscheid als volgt:
“Want de wet is door Mozes gegeven, de genade en de waarheid is door Jezus Christus geworden.” (Johannes 1:17, STV)
Mozes bracht de wet. De Here Jezus Christus bracht niet slechts een mildere vorm van die wet, maar genade en waarheid.
Waarom Paulus zo scherp schrijft aan de Galaten
De Galatenbrief is een van de scherpste brieven van Paulus. Dat komt doordat het Evangelie der genade Gods op het spel stond.
De Galaten hadden Christus niet volledig verworpen. Zij hadden het evangelie niet vervangen door openlijk heidendom. Zij voegden slechts iets toe aan het geloof in Christus.
Juist daarin zat het gevaar.
Er kwamen mensen die leerden dat geloof in Christus niet genoeg was. Besnijdenis en wetsonderhouding moesten eraan worden toegevoegd. Dat leek misschien een kleine aanvulling, maar Paulus noemt het een ander evangelie.
“Ik verwonder mij, dat gij zo haast wijkende van Dengene, Die u in de genade van Christus geroepen heeft, overgebracht wordt tot een ander evangelie; daar er geen ander is; maar er zijn sommigen, die u ontroeren, en het Evangelie van Christus willen verkeren.” (Galaten 1:6-7, STV)
Het evangelie wordt niet alleen verdraaid wanneer Christus openlijk wordt ontkend. Het wordt ook verdraaid wanneer Zijn volbrachte werk onvoldoende wordt geacht.
Daarom zegt Paulus:
“Christus is u ijdel geworden, zovelen als gij door de wet gerechtvaardigd wilt worden; gij zijt van de genade vervallen.” (Galaten 5:4, STV)
Wie rechtvaardiging zoekt in de wet, verlaat het beginsel van de genade. Hij maakt Christus niet letterlijk tot niets, maar behandelt Zijn werk wel alsof het niet voldoende is.
Begonnen met de Geest, eindigen met het vlees
Paulus stelt de Galaten een indringende vraag:
“Zijt gij zo uitzinnig? Daar gij met den Geest begonnen zijt, voleindigt gij nu met het vlees?” (Galaten 3:3, STV)
Zij waren door geloof begonnen, maar wilden vervolgens door menselijke inspanning geestelijk worden voltooid.
Dat gevaar bestaat nog steeds.
Veel prediking leert dat een mens door genade wordt behouden, maar vervolgens onder een systeem van geestelijke prestaties komt te staan. Zijn zekerheid, vrede en positie lijken afhankelijk te worden van zijn gedrag, inzet, ervaringen en resultaten.
Dan ontstaat een evangelie waarin Christus de deur opent, maar de gelovige zichzelf verder naar binnen moet werken.
Paulus wijst dat radicaal af.
Wat uit genade is begonnen, wordt ook door genade voortgezet.
Een oude dwaling in een modern jasje
Wetticisme verschijnt niet altijd in ouderwetse kleding. Het kan zich ook modern, enthousiast en geestelijk presenteren.
Men zegt bijvoorbeeld:
Je ontvangt pas een doorbraak als je genoeg gelooft.
God kan pas handelen als jij de juiste woorden spreekt.
Je ontvangt meer zalving wanneer je meer offert.
Je moet eerst geestelijk hogerop komen.
Je moet eerst vergeven.
Je moet een bepaalde ervaring hebben om echt vervuld te zijn.
Je moet genoeg vasten, bidden, geven of jezelf uitstrekken.
Zulke uitspraken kunnen vroom klinken, maar ze verplaatsen het zwaartepunt van Christus naar de mens.
Niet langer staat centraal wat Christus heeft volbracht, maar wat de gelovige nog moet presteren.
De mens gaat dan opnieuw leven onder voorwaarden. Gods gunst lijkt zo afhankelijk te worden van zijn geestelijke inzet.
Dat is wet in een nieuw jasje.
Het gebruikt dan niet de woorden van Mozes, maar het werkt wel volgens hetzelfde beginsel: doe iets, bereik iets, bewijs iets, en dan zal God u zegenen.
Genade is géén beloning voor geestelijke prestaties
Genade is per definitie onverdiend.
“Want uit genade zijt gij zalig geworden, door het geloof; en dat niet uit u, het is Gods gave; niet uit de werken, opdat niemand roeme.” (Efeze 2:8-9, STV)
De mens wordt niet zalig omdat hij genoeg geloofskracht heeft ontwikkeld. Zelfs de zaligheid wordt voorgesteld als Gods gave.
Er blijft daarom geen ruimte over voor menselijke roem.
Niet in onze gehoorzaamheid.
Niet in onze toewijding.
Niet in onze inzet.
Niet in onze geestelijke ervaringen.
Niet in onze kennis.
Niet in onze bediening.
Niet in onze vermeende zalving.
Alle roem behoort aan God en aan de Here Jezus Christus.
Niet onder de Wet, maar onder de Genade
Paulus schrijft aan gelovigen:
“Want de zonde zal over u niet heersen; want gij zijt niet onder de wet, maar onder de genade.” (Romeinen 6:14, STV)
Dit vers wordt soms afgezwakt alsof Paulus slechts bedoelt dat gelovigen niet meer door ceremoniële regels worden beheerst. Maar zijn uitspraak is veel fundamenteler.
De gelovige staat niet meer onder het beginsel van de wet als grond van zijn verhouding tot God. Hij staat onder genade.
Zijn positie wordt niet bepaald door zijn prestaties, maar door zijn positie in Christus.
Zijn aanvaarding rust niet op zijn trouw, maar op Christus’ volbrachte werk.
Zijn vrede met God rust niet op zijn wisselende geestelijke toestand, maar op rechtvaardiging uit geloof.
“Wij dan, gerechtvaardigd zijnde uit het geloof, hebben vrede bij God, door onzen Heere Jezus Christus.” (Romeinen 5:1, STV)
Genade maakt niet wetteloos
Zodra wordt geleerd dat de gelovige niet onder de wet maar onder de genade staat, klinkt vaak het verwijt dat dit tot losbandigheid zou leiden.
Paulus kende dat bezwaar ook:
“Wat dan? Zullen wij zondigen, omdat wij niet zijn onder de wet, maar onder de genade? Dat zij verre.” (Romeinen 6:15, STV)
Genade geeft geen vrijbrief om te zondigen. Genade leert de gelovige juist om godzalig te leven.
“Want de zaligmakende genade Gods is verschenen aan alle mensen. En onderwijst ons, dat wij, de goddeloosheid en de wereldse begeerlijkheden verzakende, matig en rechtvaardig en godzalig leven zouden in deze tegenwoordige wereld.” (Titus 2:11-12, STV)
Let op wat hier staat.
Niet de Wet onderwijst de gelovige in zijn nieuwe positie, maar de Genade.
Genade is niet slap, goedkoop of vrijblijvend. Zij redt de zondaar en vernieuwt en vormt vervolgens zijn leven.
Maar zniet door hem opnieuw onder veroordeling te plaatsen. Zij richt zijn oog op Christus en werkt vanuit dankbaarheid, nieuw leven en de werking van Gods Geest.
De Wet kan gedrag begrenzen, maar geen leven geven
De wet kan zeggen: gij zult niet begeren.
Maar zij kan de begeerte niet uit het hart verwijderen.
De wet kan moord veroordelen.
Maar zij kan geen liefde voortbrengen.
De wet kan leugen verbieden.
Maar zij kan geen nieuw hart scheppen dat waarheid liefheeft.
De wet kan afgoderij aanwijzen.
Maar zij kan de mens niet in een levende verhouding met God brengen.
Daarom is genade geen zachtere wet. Zij is Gods oplossing voor een probleem dat de wet wel kon openbaren, maar niet kon oplossen.
Wat de wet niet kon doen, heeft God gedaan door Zijn Zoon te zenden.
“Want hetgeen der wet onmogelijk was, dewijl zij door het vlees krachteloos was, heeft God, Zijn Zoon zendende in gelijkheid des zondigen vleses, en dat voor de zonde, de zonde veroordeeld in het vlees.” (Romeinen 8:3, STV)
De wet was niet krachteloos in zichzelf. Zij was krachteloos door het vlees. De zondige mens kon haar niet volbrengen.
Waarom de vermenging van Wet en Genade zo gevaarlijk is
De vermenging van wet en genade is geen onschuldige leerstellige vergissing want:
tast de genoegzaamheid van Christus aan.
berooft gelovigen van zekerheid.
kweekt hoogmoed bij wie denkt goed te presteren.
veroorzaakt wanhoop bij wie voortdurend tekortschiet.
maakt geestelijke leiders tot controleurs van Gods gunst.
brengt gelovigen opnieuw onder angst en veroordeling.
maakt het kruis tot het begin van de redding, terwijl de mens geacht wordt het werk af te maken.
Maar Christus riep aan het kruis niet: Ik heb een goede basis gelegd, nu is het aan u.
Hij heeft het werk volbracht.
Alleen Christus kan zaligmaken
De wet kan niemand zaligmaken.
Mozes kan niemand zaligmaken.
Religieuze regels kunnen niemand zaligmaken.
Geestelijke ervaringen kunnen niemand zaligmaken.
Kerkelijke tradities kunnen niemand zaligmaken.
Menselijke toewijding kan niemand zaligmaken.
Alleen de Here Jezus Christus kan zaligmaken.
“En de zaligheid is in geen Anderen; want er is ook onder den hemel geen andere Naam, Die onder de mensen gegeven is, door Welken wij moeten zalig worden.” (Handelingen 4:12, STV)
Dat is de heerlijkheid van het Evangelie der genade Gods.
De zondaar wordt niet opgeroepen zichzelf te verbeteren totdat hij aanvaardbaar is. Hij wordt geroepen te geloven in Hem Die goddelozen rechtvaardigt.
“Doch dengene, die niet werkt, maar gelooft in Hem, Die den goddeloze rechtvaardigt, wordt zijn geloof gerekend tot rechtvaardigheid.” (Romeinen 4:5, STV)
De beslissende vraag
De beslissende vraag is daarom niet hoeveel de mens heeft gedaan.
De vraag is of Christus’ werk voldoende is.
Is Zijn offer volledig?
Is Zijn bloed genoegzaam?
Is Zijn opstanding de grond van onze rechtvaardiging?
Is Zijn genade werkelijk Genade?
Wanneer het antwoord ja is, kan er niets aan worden toegevoegd.
Wie iets toevoegt aan het volbrachte werk van Christus, maakt dat werk niet sterker. Hij verklaart het daarmee juist onvoldoende.
Samengevat
De wet is heilig, rechtvaardig en goed. Zij openbaart Gods maatstaf en stelt de zondaar schuldig.
Maar de wet kan geen leven geven.
De wet kan niet rechtvaardigen.
De wet kan niet reinigen.
De wet kan niemand zaligmaken.
Daarom gaf God Zijn Zoon.
Wet en Genade sluiten elkaar uit als grond voor rechtvaardiging. De mens wordt niet gedeeltelijk door Christus en gedeeltelijk door eigen werken gered. Hij wordt volledig uit Genade gerechtvaardigd, door het geloof, op grond van het volbrachte werk van de Here Jezus Christus.
Het grootste gevaar voor het Evangelie is daarom niet alleen openlijk ongeloof. Het is ook de vrome poging om aan Christus iets toe te voegen.
Paulus laat geen middenweg toe.
Óf de rechtvaardiging is uit werken.
Óf zij is uit genade.
Óf de mens roemt in zichzelf.
Óf hij roemt uitsluitend in het kruis.
“Maar het zij verre van mij, dat ik zou roemen, anders dan in het kruis van onzen Heere Jezus Christus, door Welken de wereld mij gekruisigd is, en ik der wereld.” (Galaten 6:14, STV)
De wet is goed.
Maar alleen de genade van God in de Here Jezus Christus kan een verloren zondaar zaligmaken.
“Want het einde (einddoel) der wet is Christus, tot rechtvaardigheid een iegelijk die gelooft” (Romeinen 10:4, STV)
In evangelische en charismatische kringen wordt veel gezegd over Gods stem verstaan. Gelovigen zouden moeten leren luisteren naar God, Zijn stem tussen hun eigen gedachten leren herkennen en persoonlijke boodschappen van Hem ontvangen. Wie geestelijk groeit, zou steeds duidelijker horen wat God tegen hem zegt.
Daarom zijn er cursussen, trainingen en profetische scholen waarin mensen leren stil te worden, beelden te ontvangen, gedachten op te schrijven en woorden over anderen uit te spreken. Sommige christelijke leiders beweren zelfs hele gesprekken met God te voeren.
Het klinkt wellicht geestelijk, persoonlijk en indrukwekkend.
Maar de vraag is niet hoe het klinkt. De vraag zou moeten zijn: is het Bijbels?
God hééft gesproken. Hij heeft Zijn Woord gegeven.
Christus wordt Zelf het Woord genoemd.
Waarom bestaat er dan toch zo’n sterke behoefte aan een aanvullend, persoonlijk en exclusief lijntje met God?
Gods stem verstaan
God heeft gesproken door Zijn Zoon
De Schrift begint niet met de opdracht om stil te worden en te wachten totdat er een stem in onze gedachten opkomt. Hij wijst ons op de wijze waarop God daadwerkelijk gesproken heeft:
“God, voortijds veelmaals en op velerlei wijze tot de vaderen gesproken hebbende door de profeten, heeft in deze laatste dagen tot ons gesproken door den Zoon.” Hebreeën 1:1-2 (STV)
God sprak door de profeten. Vervolgens sprak Hij door de Zoon. Dat spreken vond niet plaats in de verborgen binnenwereld van iedere afzonderlijke gelovige, maar in de geschiedenis en in de openbaring die Hij heeft laten vastleggen.
De Here Jezus Christus is bovendien niet slechts iemand die woorden van God doorgaf. Hij is Zelf het Woord:
“In den beginne was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God.” Johannes 1:1 (STV)
“En het Woord is vlees geworden, en heeft onder ons gewoond.” Johannes 1:14 (STV)
Wie God wil kennen en Gods stem wil verstaan, moet daarom niet allereerst naar binnen kijken. Hij moet zien op Christus zoals Hij in de Schrift wordt geopenbaard.
De echte Christus is niet de Jezus van onze fantasie, dromen, gevoelens of innerlijke gesprekken. Het is de Christus van de Schriften.
Gods stem verstaan begint bij de Bijbel
De Here Jezus Christus bevestigde voortdurend het gezag van de Schriften. Hij verwees naar Mozes, de Profeten en de Psalmen. Hij verklaarde:
“Uw woord is de waarheid.” Johannes 17:17 (STV)
Ook wees Hij bepaalde getuigen aan door wie de nieuwtestamentische openbaring zou worden doorgegeven. De woorden van de apostelen kregen gezag omdat zij door Christus waren geroepen en gezonden. Zij hadden dat gezag niet omdat zij gevoelige, mystieke of bijzonder ontvankelijke mensen waren.
Het Bijbelse uitgangspunt is daarom helder: God heeft gesproken en Hij heeft ervoor gezorgd dat Zijn Woord werd overgeleverd.
Toch ontstaat in veel gemeenten de indruk dat de Bijbel niet voldoende persoonlijk is. Men wil niet alleen weten wat God in de Schrift heeft gezegd. Men wil weten wat God nu speciaal tegen mij zegt.
Daarmee verschuift het zwaartepunt van het geschreven Woord naar de persoonlijke ervaring.
Men verlangt naar een woord van God, maar ontwijkt het Woord van God
Het is opvallend dat sommige mensen voortdurend zeggen dat zij naar een woord van God verlangen, terwijl zij het Woord van God nauwelijks bestuderen.
De Bijbel vindt men moeilijk. De Bijbel zou te oud, te ingewikkeld of te leerstellig zijn. Grondige Schriftstudie vraagt concentratie, geduld en bereidheid om Schrift met Schrift te vergelijken. Men moet rekening houden met de context, de geadresseerden en de plaats van een Bijbelgedeelte in Gods heilsplan.
Een innerlijke stem is eenvoudiger.
Men sluit de ogen, wordt stil en wacht af welke gedachte opkomt.
Die gedachte sluit dikwijls opvallend goed aan bij wat iemand zelf al verlangde, vreesde of van plan was. Zij spreekt zijn eigen taal en bevestigt regelmatig zijn eigen voorkeur.
De Schrift doet dat niet altijd.
De Schrift staat buiten ons. Zij spreekt ons tegen. Zij ontmaskert onze motieven. Zij vraagt niet of wij haar woorden prettig vinden, maar of wij bereid zijn ons eraan te onderwerpen.
“Al de Schrift is van God ingegeven, en is nuttig tot lering, tot wederlegging, tot verbetering, tot onderwijzing, die in de rechtvaardigheid is; opdat de mens Gods volmaakt zij, tot alle goed werk volmaaktelijk toegerust.” 2 Timótheüs 3:16-17 (STV)
De mens die in God gelooft wordt door de Schrift toegerust tot alle goed werk.
Niet tot een gedeelte van zijn geestelijke leven, waarna innerlijke stemmen de ontbrekende informatie moeten aanvullen. Tot alle goed werk.
Wanneer de Schrift de gelovige volledig kan toerusten, welk noodzakelijk geestelijk tekort moet dan nog worden aangevuld door persoonlijke boodschappen?
Kan men Gods stem leren horen via een cursus?
Rondom het onderwerp Gods stem horen is inmiddels een complete geestelijke bedrijfstak ontstaan.
Er zijn cursussen stemverstaan, profetische scholen, luistertrainingen, activaties en oefeningen waarbij deelnemers woorden over elkaar moeten uitspreken. Zij krijgen de opdracht stil te worden, een vraag aan God te stellen en vervolgens op te schrijven wat als eerste in hen opkomt.
Maar wat komt daar werkelijk in gedachten?
Eigen verlangens?
Angsten?
Herinneringen?
Suggesties van de cursusleider?
Gedachten die door de sfeer in de groep worden opgeroepen?
De behoefte om niet achter te blijven bij anderen die wel iets zeggen te ontvangen?
Of werkelijk woorden van God?
Dat onderscheid kan niemand op een objectieve en controleerbare wijze maken. De menselijke innerlijke wereld is geen zuivere ontvangstkamer die alleen maar op de juiste hemelse frequentie hoeft te worden afgestemd.
De Schrift waarschuwt juist voor de onbetrouwbaarheid van het hart:
“Arglistig is het hart, meer dan enig ding, ja, dodelijk is het; wie zal het kennen?” Jeremia 17:9 (STV)
Een training die mensen leert om spontane gedachten als mogelijke woorden van God te behandelen, leert hun niet noodzakelijk om Gods stem te verstaan. Zij kan hun vooral leren om hun eigen gedachten van een goddelijk etiket te voorzien.
“Mijn schapen horen Mijn stem”
Een van de meest gebruikte teksten bij het onderwerp Gods stem verstaan is Johannes 10:
“Mijn schapen horen Mijn stem, en Ik ken dezelve, en zij volgen Mij.” Johannes 10:27 (STV)
Daaruit wordt afgeleid dat iedere gelovige een persoonlijke stem van Jezus in zijn hoofd zou moeten leren herkennen.
Maar dat staat er niet.
De Here Jezus Christus gebruikt het beeld van een herder en zijn schapen. Zijn schapen herkennen Hem, behoren Hem toe en volgen Hem. Zij luisteren niet naar dieven, rovers en vreemdelingen.
Het gaat in Johannes 10 om het herkennen van de ware Herder tegenover valse herders. Het gaat niet over het ontvangen van persoonlijke boodschappen over een baan, woning, relatie, bediening of financiële beslissing.
De tekst zegt niet:
Mijn schapen ontvangen dagelijks nieuwe informatie in hun gedachten.
Wie dat ervan maakt, gebruikt Johannes 10 als kapstok voor een praktijk die al vooraf is aangenomen.
Paulus schrijft:
“Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods.” Romeinen 10:17 (STV)
Het geloof ontstaat door het Woord Gods, niet door het trainen van een mystiek innerlijk gehoor.
De Heilige Geest is niet de concurrent van de Schrift
Sommigen werpen tegen dat de Heilige Geest toch nog steeds spreekt, overtuigt en leidt.
Zeker. Maar de Heilige Geest staat niet tegenover de Schrift. Hij is de Geest Die de Schrift heeft voortgebracht:
“Want de profetie is voortijds niet voortgebracht door den wil eens mensen, maar de heilige mensen Gods, van den Heiligen Geest gedreven zijnde, hebben ze gesproken.” 2 Petrus 1:21 (STV)
De Geest verlicht ons verstand. Hij overtuigt ons. Hij past de waarheid toe op ons geweten en onze wandel. Hij vormt ons denken door het Woord dat Hij Zelf gegeven heeft.
Dat een Bijbelgedeelte tijdens het lezen krachtig tot ons spreekt, betekent niet dat er een nieuwe openbaring is ontstaan. Het is de toepassing van het reeds gegeven Woord.
Dat iemand na gebed tot een bepaalde overtuiging komt, betekent evenmin automatisch dat God woorden in zijn gedachten heeft uitgesproken.
Wij mogen spreken over wijsheid, overtuiging, gebed, verantwoordelijkheid en voorzienige leiding. Maar dat is iets anders dan verklaren:
God zei tegen mij dat ik dit moest doen.
Wie dat zegt, doet een openbaringsclaim.
“God zei tegen mij” is geen onschuldige formulering
Er bestaat een fundamenteel verschil tussen de volgende uitspraken:
Ik heb sterk de indruk dat ik dit moet doen.
Ik denk dat dit wijs is.
Na gebed ben ik tot deze overtuiging gekomen.
En:
God heeft tegen mij gezegd dat ik dit moet doen.
De eerste uitspraken erkennen menselijke feilbaarheid. De laatste uitspraak legt de oorsprong van de boodschap bij God.
God spreekt niet onzeker. God gokt niet. God vergist Zich niet en hoeft Zijn woorden later niet te corrigeren.
“God is geen man, dat Hij liegen zou, noch eens mensen kind, dat het Hem berouwen zou; zou Hij het zeggen, en niet doen, of spreken, en niet bestendig maken?” Numeri 23:19 (STV)
Wanneer iemand niet zeker weet of een gedachte van God afkomstig is, mag hij niet zeggen dat God gesproken heeft.
Wie zegt: God zei, kan zich niet tegelijk beroepen op de mogelijkheid dat hij het verkeerd heeft aangevoeld.
Dan was de claim eenvoudig te groot.
Hedendaagse profetie wil wel gezag, maar geen verantwoordelijkheid
Binnen charismatische kringen wordt daarom dikwijls gezegd dat hedendaagse profetie feilbaar kan zijn. God spreekt volmaakt, maar mensen zouden Zijn woorden gebrekkig kunnen ontvangen of doorgeven.
Dat lijkt een oplossing, maar het maakt het probleem alleen groter.
Een boodschap wordt eerst met Gods gezag gebracht. Wanneer zij niet uitkomt, beroept men zich op menselijke zwakheid.
Zo krijgt men wel het gezag van openbaring, maar niet de verantwoordelijkheid die bij spreken namens God hoort.
Komt een profetisch woord toevallig uit, dan heeft God gesproken.
Komt het niet uit, dan was de timing anders, werd het verkeerd geïnterpreteerd, ontbrak het de ontvanger aan geloof of is de vervulling uitgesteld.
De zogenaamde profeet behoudt zijn positie. De ontvanger blijft achter met verwarring, schuldgevoel of teleurstelling.
Gods Naam wordt zo gebruikt als een geestelijk vangnet voor menselijke vermoedens.
Profetische woorden maken mensen afhankelijk
Rondom het ontvangen van persoonlijke boodschappen ontstaat gemakkelijk een geestelijke rangorde.
Onderaan staan de gewone gelovigen die alleen hun Bijbel lezen.
Daarboven staan degenen die indrukken, beelden en woorden ontvangen.
Nog hoger staan degenen die dagelijks Gods stem zeggen te horen.
En helemaal bovenaan staan leiders die beweren complete gesprekken met God te voeren.
Zij weten niet alleen wat in de Schrift geschreven staat. Zij beschikken ook over actuele informatie uit de hemel.
Dat verleent status en macht.
Gelovigen worden afhankelijk van iemand die een persoonlijk woord voor hen zou kunnen ontvangen. In plaats van zelf de Schrift te onderzoeken, wijsheid te zoeken en verantwoordelijkheid te dragen, wachten zij op een profetische bevestiging.
De Bijbel wordt niet officieel afgeschaft. Praktisch raakt hij echter op de achtergrond.
Niemand reist uren naar een conferentie omdat hij hoopt dat een spreker hem zal adviseren Romeinen of Efeze grondig te bestuderen. Men komt omdat men verlangt naar een bijzonder en persoonlijk woord.
Het gewone Woord is blijkbaar niet bijzonder genoeg.
Wanneer “God zei” geestelijke manipulatie wordt
Het wordt nog ernstiger wanneer iemand niet alleen zegt dat God tot hem heeft gesproken, maar ook beweert dat God iets over een ander heeft gezegd.
God zei dat jij je aan mijn leiderschap moet onderwerpen.
God heeft mij laten zien dat jij deze gemeente niet mag verlaten.
God zei dat jij geld aan deze bediening moet geven.
God heeft gezegd dat jij met deze persoon moet trouwen.
God zei dat jij deze taak moet aanvaarden.
Op dat moment is geen sprake meer van een onschuldige persoonlijke indruk. Dan wordt Gods Naam gebruikt om invloed en macht uit te oefenen.
Hoe kan de ontvanger nog vrij antwoorden?
Wanneer hij weigert, lijkt hij God ongehoorzaam te zijn. Wanneer hij twijfelt, zou hij de Heilige Geest bedroeven. Wanneer hij de boodschap afwijst, zou hij zich tegen Gods leiding verzetten.
Zo wordt een menselijke mening onttrokken aan normale toetsing.
Een leider hoeft geen argumenten meer te geven. Hij hoeft zijn beslissing niet zorgvuldig uit de Schrift te onderbouwen. Hij hoeft alleen te zeggen:
God heeft mij gezegd…
Daarmee wordt het gesprek feitelijk beëindigd.
Dit is geestelijke manipulatie in vrome verpakking.
Hele gesprekken met God creëren een geestelijke elite
Sommige populaire sprekers vertellen uitvoerig over hun gesprekken met God. God zou hun vragen beantwoorden, grappen maken, persoonlijke details onthullen en zeggen wat Hij van andere personen of gemeenten vindt.
Zulke verhalen maken indruk. Zij suggereren een bijzondere intimiteit met God.
Maar zij roepen ook ernstige vragen op.
Wanneer God werkelijk zulke gesprekken voert, is de inhoud dan waar?
Heeft de boodschap gezag?
Moeten anderen haar gehoorzamen?
Kan zij fouten bevatten?
En wanneer zij fouten bevat, waarom werd Gods Naam eraan verbonden?
Wie beweert hele gesprekken met God te voeren, doet een openbaringsclaim. Men kan niet tegelijkertijd zeggen dat God uitvoerig gesproken heeft en dat de inhoud slechts een persoonlijke, feilbare indruk is.
De gewone gelovige heeft dan de Bijbel.
De bijzondere leider heeft de Bijbel én rechtstreekse hemelse informatie.
Zo ontstaat een geestelijke elite die moeilijk controleerbaar wordt.
De Bijbel wordt gedegradeerd tot controlemiddel
Voorstanders zeggen vaak dat ieder persoonlijk woord aan de Bijbel moet worden getoetst.
Dat klinkt zorgvuldig, maar ondertussen is de positie van de Bijbel veranderd.
De Schrift is dan niet langer de plaats waar God voldoende en gezaghebbend spreekt. Zij wordt een controlemiddel waarmee achteraf wordt onderzocht of een andere boodschap misschien van God afkomstig was.
De belangstelling ligt niet meer bij wat geschreven staat, maar bij de aanvullende boodschap.
Bovendien gaan veel profetische woorden over zaken waarover de Bijbel geen persoonlijke en concrete uitspraak doet. De Schrift noemt niet de naam van de persoon met wie iemand moet trouwen. Zij vertelt niet welk huis hij moet kopen of welke baan hij moet aannemen.
Juist op dat terrein kan de vermeende stem nauwelijks worden gecontroleerd.
Zolang een boodschap geen duidelijke zonde voorschrijft, kan bijna alles worden voorgesteld als leiding van God.
Gods leiding is niet hetzelfde als een hoorbare of innerlijke stem
Dat God door Zijn voorzienigheid leidt, staat niet ter discussie.
Hij kan deuren openen en sluiten. Hij kan omstandigheden gebruiken. Hij kan door Zijn Woord, door wijze raad en door praktische mogelijkheden onze weg bepalen.
Maar Gods leiding betekent niet automatisch dat Hij zinnen in ons hoofd uitspreekt.
Gelovigen hoeven niet over iedere beslissing een persoonlijk woord te ontvangen. Voor veel keuzes geeft God ruimte om in wijsheid en verantwoordelijkheid te handelen.
Wij mogen bidden.
Wij mogen Bijbelse beginselen toepassen.
Wij mogen advies vragen.
Wij mogen omstandigheden afwegen.
Wij mogen een beslissing nemen.
En wij mogen erkennen dat wij ons kunnen vergissen.
Dat is geen gebrek aan geloof. Dat is nuchterheid.
De uitspraak God zei tegen mij wordt soms gebruikt om de last van persoonlijke verantwoordelijkheid te vermijden. Wanneer de beslissing verkeerd uitpakt, heeft men immers niet zelf gekozen. Men meende slechts Gods stem te volgen.
Maar geestelijke volwassenheid betekent ook dat wij leren beslissingen te nemen zonder iedere keuze tot een rechtstreekse opdracht uit de hemel te verheffen.
Het probleem is niet dat God zwijgt
De geestelijke crisis van onze tijd is niet dat God te weinig spreekt.
De crisis is dat veel christenen niet tevreden zijn met de wijze waarop God gesproken heeft.
Wij willen geen Schrift die zorgvuldig moet worden bestudeerd, maar een stem die direct antwoord geeft.
Wij willen niet groeien in wijsheid, maar onmiddellijke zekerheid ontvangen.
Wij willen niet zelf verantwoordelijkheid dragen, maar kunnen zeggen dat God de beslissing heeft genomen.
Wij willen niet slechts samen met andere gelovigen onder het Woord staan. Wij willen iets persoonlijks en exclusiefs horen wat niet iedereen in zijn Bijbel kan lezen.
Maar geestelijke volwassenheid blijkt niet uit het aantal stemmen dat iemand zegt te horen.
Zij blijkt uit kennis van het Woord, nederigheid, onderscheidingsvermogen en bereidheid om door de Schrift gecorrigeerd te worden.
Gods stem verstaan zonder mystiek toneel
Echt Gods stem verstaan betekent niet dat wij ons hoofd leegmaken en wachten welke gedachte bovenkomt.
Het betekent dat wij Gods Woord openen.
Dat wij lezen wat er werkelijk staat.
Dat wij de context respecteren.
Dat wij Schrift met Schrift vergelijken.
Dat wij onderscheiden tot wie een Schriftgedeelte gericht is.
Dat wij onze leer niet bouwen op ervaringen, maar onze ervaringen toetsen aan de leer van de Schrift.
Dat wij onze beslissingen nemen in gebed, wijsheid en verantwoordelijkheid.
Dat wij niet vragen welke tekst ons gevoel bevestigt, maar wat God werkelijk heeft bekendgemaakt.
Petrus verwijst de gelovigen niet naar fluisteringen in hun binnenste:
“En wij hebben het profetische woord, dat zeer vast is, en gij doet wel, dat gij daarop acht hebt, als op een licht, schijnende in een duistere plaats.” 2 Petrus 1:19 (STV)
Het profetische Woord is zeer vast.
Onze gedachten zijn dat niet.
Onze gevoelens zijn dat niet.
Onze indrukken zijn dat niet.
Profetische sprekers zijn dat niet.
God heeft geen concurrentie nodig van onze verbeelding.
God heeft gesproken, luisteren wij ook?
Wij spreken tot God in het gebed. God spreekt gezaghebbend tot ons door Zijn Woord. De Heilige Geest verlicht ons verstand, overtuigt ons hart en past dat Woord toe op onze wandel.
Dat is minder spectaculair dan een verslag van een persoonlijk gesprek met God.
Het geeft minder geestelijke status.
Het trekt minder bezoekers naar een profetische conferentie.
Maar het is vast, controleerbaar en veilig.
De vraag is daarom niet:
Hoor ik een bijzondere stem van God?
De vraag is:
Ben ik bereid te luisteren naar wat God duidelijk heeft laten opschrijven?