Wie de Bergrede gebruikt als leefregel voor de christen, plaatst de gelovige terug onder de wet en miskent daarmee de volle betekenis van het kruis. De Bergrede werd uitgesproken vóór Golgotha, tot mensen die onder de wet stonden. De vrijheid van de gelovige — “niet onder de wet, maar onder de genade” — was toen nog niet geopenbaard.
“Maar eer het geloof kwam, waren wij onder de wet in bewaring gesteld, en besloten tot het geloof dat geopenbaard zou worden.”
(Galaten 3:23)
“Welke verborgenheid van alle eeuwen en van alle geslachten verborgen is geweest, maar nu geopenbaard is aan Zijn heiligen.”
(Kolossenzen 1:26)
Wie de Bergrede na het kruis als wet oplegt, negeert deze breuklijn.
Geen verzachting, maar verzwaring van de wet
Jezus verzacht in de Bergrede de wet niet, Hij verdiept haar tot in het hart. Niet alleen de daad wordt geoordeeld, maar ook de begeerte:
“Maar Ik zeg u, dat een iegelijk, die een vrouw aanziet om haar te begeren, die heeft alrede overspel met haar gedaan in zijn hart.”
(Mattheüs 5:28)
“Maar Ik zeg u, dat een iegelijk, die tegen zijn broeder zonder oorzaak toornig is, schuldig zal zijn door het gericht.”
(Mattheüs 5:22)
Deze woorden maken de wet niet uitvoerbaar, maar onontkoombaar.
“Want wie de gehele wet zal houden, en in één zal struikelen, die is schuldig geworden aan alle.”
(Jakobus 2:10)
De Bergrede spreekt de mens niet vrij, maar sluit hem op onder schuld.
Wettisch gebruik ontkent het kruis
Christus heeft de gelovige van de wet verlost, niet haar verfijnd.
“Maar nu zijn wij van de wet vrijgemaakt, overmits wij dien gestorven zijn, onder welken wij gehouden waren.”
(Romeinen 7:6)
“Christus heeft ons verlost van den vloek der wet.”
(Galaten 3:13)
Wie de Bergrede tot wet maakt, herintroduceert wat Christus heeft beëindigd.
Niet eis, maar leven
Het christelijke leven wordt niet gevormd door geboden, maar door een nieuwe identiteit:
“Ik ben met Christus gekruist; en ik leef, doch niet meer ik, maar Christus leeft in mij.”
(Galaten 2:20)
“Zo is er dan nu geen verdoemenis voor degenen, die in Christus Jezus zijn.”
(Romeinen 8:1)
De gerechtigheid die de wet eist, wordt niet door de wet vervuld, maar door de Geest:
“Opdat het recht der wet vervuld zou worden in ons, die niet naar het vlees wandelen, maar naar den Geest.”
(Romeinen 8:4)
Conclusie
De Bergrede is geen nieuw Sinaï decreet en geen christelijke leefregel. Zij openbaart wat volmaakte gerechtigheid is, opdat de mens tot Christus zou vluchten.
“Alzo is dan de wet onze tuchtmeester geweest tot Christus.”
(Galaten 3:24)
Wie de Bergrede wettisch toepast, keert terug tot slavernij.
“Staat dan in de vrijheid, met welke ons Christus vrijgemaakt heeft, en wordt niet wederom met het juk der dienstbaarheid bevangen.”
(Galaten 5:1)
Niet de Bergrede regeert het leven van de christen, maar Christus alleen.
