De mythe rond Israël: wat het dominante narratief weglaat

In het publieke debat over Israël overheerst vaak één vast verhaal: dat de Joden na de Holocaust een stuk land kregen dat eigenlijk van anderen was, en dat het huidige conflict daar zijn oorsprong vindt. Volgens Melanie Phillips is dit narratief echter historisch en juridisch onjuist. In een uitvoerig interview zet zij uiteen waarom dit beeld volgens haar niet klopt.

Israël als historisch nationaal thuisland

Phillips benadrukt dat het Joodse volk het enige volk is dat ooit een onafhankelijke nationale staat heeft gehad in het land Israël, eeuwen vóór de opkomst van de islam. De Joden vormden daar een volk met eigen wetten, bestuur en verdediging. Volgens haar maakt dit Israël uniek: andere beschavingen hebben het gebied wel bezet, maar geen duurzame nationale soevereiniteit gevestigd zoals de Joden dat deden.

Belangrijk daarbij is dat de Joden het land nooit volledig hebben verlaten. Door de eeuwen heen bleef er een Joodse aanwezigheid bestaan, zelfs onder Romeinse, islamitische en Ottomaanse overheersing. Vanaf het midden van de negentiende eeuw was er volgens Phillips zelfs weer een Joodse meerderheid in Jeruzalem.

Het Mandaat en internationaal recht

Na de Eerste Wereldoorlog werd het Midden-Oosten heringericht. De voorloper van de Verenigde Naties, de Volkenbond, kende Groot-Brittannië het Mandaat over Palestina toe. Dit Mandaat bevatte volgens Phillips een bindende internationale verplichting: het mogelijk maken van de terugkeer van het Joodse volk naar zijn nationale thuisland.

Een groot deel van dit Mandaatgebied werd al snel afgesplitst en toegewezen aan Arabisch bestuur (Transjordanië, het huidige Jordanië). Wat overbleef was het gebied van het huidige Israël, de Westelijke Jordaanoever en Gaza. Deze Mandaatverplichtingen zijn volgens Phillips nooit formeel ingetrokken en werden overgenomen door de Verenigde Naties.

Afwijzing en conflict

Volgens Phillips hebben Joodse leiders herhaaldelijk ingestemd met voorstellen voor territoriale deling en een tweestatenoplossing. Arabische leiders zouden deze voorstellen telkens hebben afgewezen, gevolgd door geweld en oorlog. De Israëlische Onafhankelijkheidsoorlog ziet zij in dat licht als een defensieve strijd om overleving.

Zij stelt bovendien dat het Arabische verzet niet primair nationaal, maar grotendeels religieus gemotiveerd was, en dat dit al vroeg gepaard ging met geweld tegen Joodse gemeenschappen.

De Palestijnse identiteit

Een controversieel punt in haar betoog is de stelling dat er vóór de jaren zestig geen afzonderlijke Palestijnse nationale identiteit bestond. De Arabische bevolking in het gebied zag zichzelf volgens haar vooral als onderdeel van Syrië of als lokale Arabische stammen. De term “Palestijn” werd in het Mandaat juist veelal gebruikt voor Joden.

Media, moraal en dubbele standaarden

Phillips verbindt het historische debat met haar persoonlijke ervaring als journaliste. Zij beschrijft hoe Israël structureel strenger en emotioneler wordt beoordeeld dan andere landen, zelfs wanneer die grootschaliger geweld gebruiken. Dit verschil in behandeling ziet zij als een morele dubbele standaard, die volgens haar uiteindelijk samenhangt met antisemitisme.

Emotie boven waarheid

Tot slot stelt Phillips dat in het huidige debat feiten steeds vaker worden vervangen door gevoelens. Begrippen als “genocide” worden volgens haar gebruikt los van hun oorspronkelijke betekenis. Waarheid wordt ondergeschikt gemaakt aan emotionele beleving, met grote gevolgen voor hoe Israël wereldwijd wordt waargenomen.

Samengevat

De kern van Phillips’ betoog is dat het Israëlisch-Palestijnse conflict niet begrepen kan worden zolang het dominante narratief onkritisch wordt overgenomen. Volgens haar draait het conflict uiteindelijk om de weigering om Joodse nationale legitimiteit te erkennen — historisch, juridisch en moreel.