Hebreeën 10:25, welke samenkomst?
“En laat ons onze onderlinge bijeenkomst niet nalaten, gelijk sommigen de gewoonte hebben, maar elkander vermanen; en dat zoveel te meer, als gij ziet dat de dag nadert”.. (Hebreeën 10:25 STV)
Hebreeën 10:25 wordt vaak aangehaald als bewijs dat een christen verplicht zou zijn om naar de plaatselijke samenkomst of kerk te gaan.. Zeer recent nog hoorde ik deze tekst als zodanig aangehaald worden.
Voor veel mensen is dit zondermeer een uitgemaakte zaak. Toch blijkt bij nadere bestudering dat dit vers over iets anders gaat.
Het gevaar van een losse tekst
Het probleem begint wanneer Hebreeën 10:25 los wordt geciteerd, zonder rekening te houden met de directe context. Wie eerlijk doorleest, komt onmiddellijk bij de verzen 26 tot en met 29. Daar wordt gesproken over willens en wetens zondigen nadat men de kennis van de waarheid heeft ontvangen, over het ontbreken van een offer voor de zonde, over een schrikkelijke verwachting van oordeel en over het vertreden van de Zoon van God en het onrein achten van het bloed van het verbond.
De vraag dringt zich vanzelf op: kan dit werkelijk slaan op iemand die niet naar een kerkelijke bijeenkomst gaat? Het antwoord is overduidelijk. Dat zou leerstellig onhoudbaar en innerlijk tegenstrijdig zijn.
De hoofdgedachte van de Hebreeënbrief
De Hebreeënbrief heeft één grote lijn. De schrijver richt zich tot gelovigen met een Joodse achtergrond en waarschuwt hen ernstig om niet terug te keren naar het oude verbond. Christus wordt gepresenteerd als de volmaakte Hogepriester, Zijn offer als eenmalig en volkomen voldoende. Er bestaat geen ander offer meer en er is geen andere weg tot God dan door Hem.
Alles in deze brief draait om het blijven ingaan tot Christus, om het vasthouden aan Hem en aan het nieuwe Verbond dat in Zijn bloed is opgericht.
Wat betekent “onderlinge bijeenkomst”?
In Hebreeën 10:25 wordt het Griekse woord episynagōgē gebruikt. Dat woord komt in het Nieuwe Testament slechts twee keer voor. De andere keer is in 2 Thessalonicenzen 2:1, waar het wordt vertaald met “toevergadering tot Hem”.
In die tekst kan het onmogelijk over een plaatselijke samenkomst gaan. Het gaat daar over het bijeenvergaderd worden tot Christus Zelf. Hetzelfde woord, in dezelfde betekenis, wordt gebruikt in Hebreeën 10. De vertaling “onderlinge bijeenkomst” wekt daarom gemakkelijk een verkeerde indruk. Het gaat niet primair om een fysieke bijeenkomst, maar om het blijven toevergaderd zijn tot Christus.
De werkelijke oproep van Hebreeën 10:25
De oproep van de schrijver is ernstig en indringend. Hij waarschuwt zijn lezers om het niet los te laten om tot Christus te blijven gaan. Om niet af te haken, niet terug te keren naar een systeem dat geen leven meer biedt, maar vast te houden aan de belijdenis van de hoop. Dat verklaart ook waarom de waarschuwing in de verzen daarna zo scherp is. Het gaat niet om het missen van een samenkomst, maar om het loslaten van Christus Zelf.
Samenkomen als gelovigen?
Dat samenkomen als gelovigen nuttig, goed en waardevol is, staat buiten kijf. De Schrift geeft daarvan ook tal van voorbeelden. Maar nergens wordt dit afgedwongen met dreiging van oordeel. Het Nieuwe Testament kent geen kerkelijke aanwezigheidsplicht op straffe van geestelijk verderf.
Hebreeën 10:25 gebruiken om kerkbezoek verplicht te stellen, doet daarom geen recht aan de tekst, niet aan de context en niet aan de boodschap van het evangelie.