Lid van een kerk?


Geloof is individueel en geen instituut dat door mensen wordt aangeduid als kerk. Wie gelooft in het Woord van God, en dus in de Heere Jezus Christus, wordt van Godswege aan Christus en daarmee aan Zijn Lichaam, de Gemeente, toegevoegd. Menselijke organisaties hebben daar niets mee van doen en zijn in wezen onbijbels. “De Heere deed dagelijks toe die zalig werden.”

Het plan voor wereldmacht; voorbereidingen voor de komende antichrist

Bron: Bijbelarchief

Dit artikel werd ruim voor het jaar 2000 geschreven , maar actueler dan ooit.  Met link naar een lijvig e-book.

Een uiteenzetting van ’Het Plan’
De New Age Beweging heeft een vast omlijnd plan om de ’wereldmacht’ aan hun ’messias’ te geven wie, deze ’messias’ zal zijn is voor ons buitenstaanders nog onbekend. Maar er wordt, ook binnen de New Age, rekening gehouden met de spoedige openbaring van hun ’messias’. Voor de christenen die hun Bijbel regelmatig lezen is deze aanstaande wereldleider geen onbekende. In Openbaringen 13 lezen we over ’het beest uit de zee’ en het ’beest uit de aarde’, de ene zal de werelddictator –  en de andere zal een soort religieus helper zijn. De New Age beweging heeft de religieuze voorbereiding op zich genomen. In alle geledingen van de maatschappij komen we de infiltratie van de New Age Beweging tegen, vooral op het gebied van ’genezing en ’amusement’ is men erg actief. De alternatieve geneesmethoden zijn nagenoeg allemaal gebaseerd op het ’Holisme’, d.w.z. ’alles is één, de mens, de aarde, de kosmos’. Ook de amusementsindustrie staat tendienste van de New Age Beweging, tekenfilms zijn praktisch allemaal gebaseerd op het holisme.  Filmfiguren veranderen b.v. in ’Spiderman’ o.i.d., het zijn ’normale’ mensen die door de ene of de andere gebeurtenis tot super prestaties in staat zijn. Al jaren lang zijn de kinderen door middel van deze filmpje ’geconsolideerd’ ( = klaargemaakt, omgeturnd) voor de grote en glorieuze toekomst van de New Age. De kinderen  van toen destijds hebben nu zelf al weer kinderen en vinden het ’heel normaal’ dat de tekenfilms moderner van uiterlijk zijn dan in hun jeugd. Maar ze zien niet dat het langzamerhand steeds verder is verschoven naar de z.g. ’transformatie’ van de mens, de mens van de toekomst. Deze transformatiepogingen zijn al jaren bezig, al sinds de 17e eeuw zijn er groeperingen bezig de mensheid klaar te stomen voor onderwerping aan de ’wereldleider’. (Bij Stichting MORIA zijn vele brochures uitgekomen, o.a. ”Bestaat er een Plan?’. Deze brochures zijn voor een paar gulden per stuk te koop bij de meeste evangelische boekwinkels.)

Maar ook binnen ’de christelijke kerken’ heeft de New Age genadeloos toegeslagen. Kerken vinden het heel normaal om samen met alle religies ter wereld te gaan ’bidden’, elk tot zijn eigen god! Hindoes, Boeddhisten, Islamieten, tovenaars, etc. komen om de paar jaar samen om te ’bidden’ voor de wereldvrede. Zelfs christelijke vrouwengroepen laten iriscopisten komen om uit te leggen hoe ze werken en na afloop van de lezing maken ze een afspraak bij deze holistische genezer. De New Age is via de achterdeur de kerken binnen geslopen en nu vragen de predikanten zich af waarom hun kerken leeglopen. Het antwoord is eenvoudig; via muziek, alternatieve genezers en hun eigen schriftkritiek (ongeloof) hebben de mensen deze kerkelijke gidsen niet meer nodig en kunnen ze zelf de New Age genoegens ook wel vinden in Yogaclubs, Housemuziek, Magnetiseurs en ’belevingen in hun vorige leven’ via de Hypnotiseur!! Het plan van de New Age Beging werkt al jaren, eerst was het min of meer duidelijk zichtbaar toen het nog ’occult’ heette.  Maar sinds eind zeventiger- begin tachtiger jaren heeft men openlijk aan de weg getimmerd onder de verzamelnaam New Age. Ogenschijnlijk hebben al die facetten van de New Age niets met elkaar te maken maar voor wie wat verder kijkt, er iets meer kennis van neemt, blijken al die afzonderlijke elementen onderlinge contacten te hebben en ook vaak de zelfde ’geleide geesten’.  Door die ’geleide geesten’ sluiten die losse groepen en personen naadloos aan elkaar, ze krijgen a.h.w. de zelfde boodschappen en opdrachten overal ter wereld!

Meer lezen

Manipulatie in de kerk

Geloof en manipulatie zouden niets met elkaar te maken
mogen hebben,maar de praktijk laat zien dat ook in geestelijk
werk de verleiding tot manipuleren aanwezig is. Manipulerende leiders,
financiele wantoestanden en misbruik komen helaas voor
in kerken én gemeenten.

Het woordenboek omschrijft manipulatie als “het
toepassen van kunstgrepen, meestal om iemand
te bedriegen” of als “het ongemerkt beïnvloeden”.
Als we eerlijk zijn, ligt hier een verleiding voor ons
allemaal. Wat zou het leven makkelijk zijn als we
alle mensen naar onze hand konden zetten
Anderen beïnvloeden doen we allemaal en is soms
onze plicht, denk maar aan opvoeding of evangelisatie.
Als dat op een transparante en eerlijke
manier gebeurt, is er niets aan de hand. Maar de
gewenste resultaten kun je niet afdwingen. En dáár
ligt ons probleem.

Controle

Al sinds de zondeval probeert de mens absolute
controle te krijgen over zijn werkelijkheid. Macht
werd daarom zijn doel, manipulatie en zelfs toverij
zijn middelen. Toverij houdt een verleidelijke
belofte in van totale controle. Het zijn kunstgrepen
om de realiteit te manipuleren. De Bijbel noemt
het enkele malen in één adem met waarzeggerij.
Koning Sauls eigengereide manier van God dienen
werd door Samuel de “zonde der toverij” genoemd.
We willen alles onder controle hebben. De mens
wil zijn eigen god zijn. Dit is de oerzonde van de
mens en staat lijnrecht tegenover geloof. Geloof is
een wandel in onvoorwaardelijke gehoorzaamheid
aan-, diep vertrouwen op-, en volkomen afhankelijkheid
van God. Het laat Hem de controle.

Onfeilbare “geloofsformules”

Helaas is niets menselijks ons vreemd en in de
loop der geschiedenis zijn er allerlei “christelijke”
leringen ontwikkeld die het geloof tot een onfeilbaar
systeem willen maken om de werkelijkheid
naar onze hand te zetten. Mensen zoeken naar een
onfeilbare geloofsformule, niet zozeer om te kunnen
doen wat God van hen vraagt, maar om God te
laten doen wat zij van Hem willen. In zo”n relatie
ontbreken zowel het vertrouwen in de goedheid
van God, als de gehoorzaamheid en afhankelijkheid.
Waarachtig geloof worstelt met God, niet
om onze wil door te drijven, maar om onze wil en
verlangens in lijn te brengen met Gods wil. Het
grootste voorbeeld daarvan gaf de Here Jezus in de
hof van Getsemané.

Realiteit manipuleren

Een voorbeeld van zo”n “geloofsformule” kan ons
helpen die manipulatie te doorzien. Het “welvaartsevangelie”
met haar leer van het “positief belijden”,
ook wel de “word-faith” (woord-geloof) beweging
genoemd, leert dat alles wat wij met de mond
uitspreken, ook werkelijkheid wordt. Spreekt een
mens positieve dingen uit, dan gebeuren die. Dat
geldt ook voor negatieve uitspraken. Belijdt hij dat
hij rijk of gezond wordt, dan zal het gebeuren. Deze
beweging leert dat net als God spreekt en “het is
er”, onze woorden ook een scheppende kracht zijn,
omdat wij “kleine goden” zijn. Wij scheppen onze
eigen werkelijkheid. Het is een denksysteem dat
we ook in new-agegroeperingen vinden. Het heeft
eigenlijk weinig te maken met vertrouwen op God.
Het is een vertrouwen op een denksysteem, dat
meent de realiteit te kunnen manipuleren.

God manipuleren

Er is niets mis met streven naar een positieve
instelling en het afwijzen van een negatieve
houding. Hoe wij ons opstellen heeft invloed op
de mensen om ons heen en op ons functioneren,
maar het is echter niet absoluut bepalend voor
onze materiele omstandigheden.
Deze leer van het “positief belijden” gaat echter veel
verder en claimt een “geestelijke wet” te zijn. Volgens
deze wet is het niet zo dat God wil doen wat
wij “positief belijden”, of misschien wel zal doen als
het in Zijn plan past, maar dat Hij het moet doen,
omdat Hij zelf aan deze “wet” gebonden is. Deze
leer probeert God te manipuleren. Dat is dwaasheid
ten top, zoals blijkt wanneer we de consequenties
hiervan doordenken.

Toverij

De Bijbel verhaalt van zowel negatieve als positieve
uitspraken van mensen, die niet uitkwamen en de
ervaring bevestigt dat dit voorkomt.Maar de vraag
kan ook gesteld worden, wat er gebeurt in geval
van conflicterende positieve of negatieve “belijdenissen”?
Een onfeilbare formule om het gewenste resultaat
te forceren en te garanderen is geen geloof, maar
een vorm van toverij.
Geloof kan bergen verzetten, maar gelukkig is de
letterlijke verplaatsing van bergen niet afhankelijk
van wispelturige menselijke uitspraken. Het
gebeurt alleen als dat in Gods plan past. Gelukkig
maar! Als wij met bergen zouden kunnen gooien
wanneer het ons beliefde, werd het een zootje. God
verhoort gebeden, niet omdat Hij dat moet, maar
volgens Zijn wil, op Zijn tijd en op Zijn manier.

Mensen manipuleren

Kenmerkend is dat zulke leringen vooral appelleren
aan vleselijke begeerten en zich met name
richten op materiele zegeningen. Het is natuurlijk
dwaasheid te denken dat de mens God kan manipuleren.
Mensen manipuleren is echter wel mogelijk.
Hoewel niet alle welvaartspredikers bewust
proberen te manipuleren, lenen zulke leringen zich
hier bij uitstek toe. Sommige welvaartspredikers
verzekeren hun gehoor dat een verkeerde uitspraak
bijzonder riskant is. Kritische toetsing of tegenwerpingen
worden neergezet als negatieve belijdenissen
die negatieve gevolgen of oordeel over ons kunnen
halen. Daarmee sluit men de goedgelovigen af
voor corrigerende gedachten.

Gevangen

Wanneer de formule toch niet lijkt te werken,
verschuilen sommige dwaalleraren zich achter de
smoes dat de gelovige toch iets negatiefs gedacht
of gezegd moet hebben. Dat is een slimme psychologische
truc, want wie heeft er nooit momenten
van twijfel of onzekerheid? De gelovige die hier
in trapt, komt in een kramp terecht, gevangen in
een systeem. Geloven is dan niet meer rusten en
vertrouwen in de goedheid van God, maar een
inspanning om heel krampachtig precies de juiste
gedachten vast te houden. Je durft niet af te wijken
van de woorden van de manipulator.

Gevaar van misbruik

Manipulatie is het zodanig bespelen van mensen
door sociologische, psychologische of geestelijke
technieken, dat zij in het denken of handelen een
bepaalde kant opgestuurd worden, zonder dat zij
zich daarvan bewust zijn. Manipulatie die tot doel
heeft mensen buiten hun wil om, of tegen hun
wil in, te bewegen tot handelingen of uitingen, is
in feite een vorm van toverij. Mensen die geestelijk
gezag hebben in de gemeente, moeten zich
altijd bewust zijn van het gevaar van misbruik van
hun positie. Het is een verleiding die we krachtig
moeten weerstaan, zeker waar het gaat om macht,
invloed en geld.
Er is niets mis met een appél tot offervaardigheid
voor de kosten van een campagne,
conferentie of kerk, maar de massa bespelen en
over de streep trekken met verleidelijke beloftes
van persoonlijk gewin en materiele rijkdom is niets
anders dan manipulatie

Echt geloof

Echt geloof ziet op God en heeft geen trucs nodig.
Manipulatie is een teken van ongeloof.
De evangelische beweging kent in haar geschiedenis
geweldige voorbeelden van geloof dat bergen
verzette, van leiders die daarvoor nooit mensen
probeerden de bespelen, maar alleen vertrouwden
op God. De grote zendingsleider Hudson Taylor
die de China Inland Mission (nu OZG) oprichtte,
maakte zijn (financiele) noden nooit bekend. Hij zei
dat hij “mensen wilde bewegen door God en door
gebed alleen”. C.T. Studd, oprichter van de WEC, en
George Muller, die volkomen op God vertrouwde
voor de zorg van tweeduizend wezen deden hetzelfde.
Zij hoefden hun achterban geen geld af te troggelen met dubieuze
leringen en valse beloftes van gouden bergen voor
de gulle gevers. Zoals Hudson Taylor zei: “In het
werk van God, dat op Gods manier gedaan wordt,
zal het nooit ontbreken aan
Gods voorziening”.

Wat maakt je vatbaar voor manipulatie?

Inmiddels al weer geruime tijd geleden heb ik zelf ervaren wat het is om in een charismatische gemeente te zitten met aan het hoofd een voorganger met een sterk controlerend, manipulatief karakter. Ik zal daar verder niet over uitweiden, dat is niet echt relevant. Destijds ben ik op zoek gegaan naar informatie, en stuitte daarbij op het volgende interview, (n.b. in het blad Charisma, met als doelgroep zoals de naam al doet vermoeden, de pinkster en volle evangelie gezindte.) Ik moest hier weer eens aan denken toen ik  vernam van de problemen bij Nehemia Ministries in Zwijndrecht, met een afgezette voorganger, iemand die ik ook ken uit het verleden. En recent ook het gedrag van David Maasbach, de leider van de Blessing Family in Den Haag

Het is blijkbaar en helaas een steeds weer een de kop opstekend monster; de heerszucht en eerzucht die sommige op een sokkel getilde “godsmannen” met zich meetorsen.  Dat zoiets schadelijke gevolgen heeft voor de gelovigen die onder het gehoor van degelijke predikers zitten, is voor mij als een open deur intrappen. Ik hoop dat door het lezen van het volgende interview mensen worden geholpen die hier mee te maken hebben (gehad). Manipulatie kan zeer ver gaan, zo is mijn ervaring.  Sommigen zullen een aantal zaken die hier genoemd worden zeker  herkennen. Doe er je voordeel mee. (Jaap)

Gert-Jan Hofman (52) is 19 jaar actief als zogeheten eerstelijns psycholoog, vergelijkbaar met een huisarts in de medische wereld. Daarvóór heeft hij tien jaar ‘intramuraal’ – binnen een inrichting – gewerkt als klinisch psycholoog. Hij is getrouwd en heeft vier kinderen. Met zijn allen zijn ze lid van een pinkstergemeente. Charisma zocht hem op om zijn visie te horen over sektarische aspecten in gemeentes, die met de regelmaat van de klok een desastreuze rol spelen in de levens van gelovige mensen. Een uitgebreid gesprek was het resultaat, waarin we een zeer bedachtzame man tegenkwamen, die zich al geruime tijd in deze materie bleek te hebben verdiept.

Door HANS DE KLERK

‘Waaraan kun je sektarische aspecten herkennen?

’Hofman: ‘Het belangrijkste kenmerk is manipulatie. Daarin zitten altijd gradaties van aan de ene kant heel extreme manipulatie, tot anderzijds de oudgediende die weerstand biedt aan verandering. Wat manipulatie precies is? Mijn definitie is: mensen zó behandelen dat zij dingen gaan doen, waarvoor ze zelf nooit zouden kiezen. Je trekt ze tegen hun zin over hun grenzen heen. Ik heb regelmatig cliënten die in situaties zitten, waarin wordt gemanipuleerd. Meestal hebben ze het zelf niet in de gaten, maar ze komen met een reeks psychische klachten én een verhaal over problemen, die ze in hun kerk of in een bepaalde groep ervaren. Ze kunnen het zelf niet als manipulatie zien. Wil je het zo kunnen benoemen dan lukt dat alleen als je afstand kunt nemen, en zover zijn ze meestal niet. Ze noemen wél hun klachten, zoals schuldgevoelens, depressieve gevoelens, identiteitsproblemen, verlies van het zicht op de werkelijkheid en moeite met relativeren.

‘Bestaan er gezonde gemeenten ?’

Hofman: ‘Dat mogen we hopen. In een goed functionerende gemeente is er veel ruimte. Je wordt niet in een keurslijf gedrukt. Ieder mens heeft natuurlijke en geestelijke gaven van God gekregen. Als gemeente help je om die te ontdekken en bied je de ruimte om die tot ontplooiing te brengen. Het leiderschap is niet controlerend maar dienend. Vergelijk je het met een bedrijf, dan staan het product en het rendement niet centraal, maar de mensen. Als de mensen goed functioneren dan zal het ook goed gaan met het bedrijf. Zo is het ook met een gemeente als er echt sprake is van dienend leiderschap. Dan lopen de mensen niet gauw weg. In zo’n gemeente is er ruimte voor kritiek, waar niet alleen naar wordt geluisterd, maar die ook serieus wordt genomen. Goede communicatie tussen het leiderschap en de leden is heel belangrijk. Ik krijg vaak mensen in relatietherapie. Eén van de belangrijkste oorzaken waarom er problemen zijn, is dat de communicatie niet goed is. Daar moet dan aan gewerkt worden en hetzelfde geldt voor een gemeente. Als de leiding een eigen koers gaat varen zonder goede communicatie en men gaat voorbij aan kritische opmerkingen, dan voelen de mensen zich niet serieus genomen en krijg je gepruttel. Ze kunnen dan beschadigd raken en op een gegeven moment gaan ze weg.’

‘Hoe herken je een manipulerende leider?

Hofman: ‘Meestal is het een dominante persoon, voor wie macht en controle belangrijk zijn. In meer sektarische groepen kom je ook charismatische personen tegen met een sterke uitstraling. Ze hebben vaak iets stars en kortzichtigs met een beperkte visie, zo van ‘dit is het’. Vaak claimen ze een bijzondere relatie met God. De techniek die zo iemand gebruikt, is dat de leer die hij brengt, heilig is en afwijkingen worden niet getolereerd. En wat voor die leer geldt, is ook van toepassing op de leiders: ook geen kritiek. Dan wordt er geroepen: ‘de kerk is geen democratie maar een theocratie’, waarmee de mensen monddood worden gemaakt. De leider claimt dat hij weet wat goed is voor de gemeente en jou als persoon (‘De Heer zegt mij dat je..’). Dat kan vergaand ingrijpen in de levens van de mensen. De leer is daarbij belangrijker dan het persoonlijk welzijn van de gemeenteleden. Terwille van het hogere doel wordt er vaak ontzettend over de grenzen van de mensen heengegaan. Kom je met kritische opmerkingen over de leer of het leiderschap, dan is ‘je houding niet goed’ en ‘je moet je bekeren’, of ‘je moet je oudste gehoorzamen’.In feite wordt er onvoorwaardelijke gehoorzaamheid gevraagd en men eist honderd procent inzet voor de doelen van de gemeente, ongeacht de persoonlijke grenzen, wensen of beperkingen. ‘Zet de andere dingen maar opzij’, is ook iets wat je dan hoort. ‘Als jij zo doet, bedroef je de Heilige Geest’ kun je op je afkrijgen. Vaak worden dingen in Bijbelteksten verpakt om mensen naar de hand te zetten.

En soms wordt er emotionele druk uitgeoefend door het oproepen van schuldgevoelens (‘het kan toch niet zo zijn dat jij….bla, bla’). Dat alles is pure indoctrinatie, die lijkt op de hersenspoelings-technieken in het communisme. Jouw ideeën worden voorgesteld als onzinnig, waardoor je gaat twijfelen aan jezelf en op den duur kan het zo erg worden dat je zin en onzin niet meer uit elkaar kunt houden.

’‘En wat kenmerkt een sektarische gemeente?’

Hofman: ‘Die gaat zichzelf als exclusief zien. Dat wordt er ook ingeprent: wij weten het en wij hebben het. Het effect is isolatie van andersdenkenden: die krijgen een negatief etiket opgeplakt. Daar moet je maar niet mee omgaan. Mensen worden in de ban gedaan. Dat is echt heel sektarisch.

Wat ook kan plaats vinden, is financiële uitbuiting, die soms heel geraffineerd plaatsvindt. Alleen de mensen die hun tienden betalen, zijn de goede christenen. Hoe meer je geeft voor het hogere doel hoe beter, terwijl het er eigenlijk om gaat dat je de mensen leert om samen met de Heer op een volwassen manier met geld om te gaan.

Tenslotte, in sektarische groepen lijken sommige mensen zich boven de Here Jezus te plaatsen. Dat zullen ze natuurlijk nooit zeggen, maar ze gedragen zich wel alsof ze een veel hogere positie innemen.

’‘Wat maakt je vatbaar voor manipulatie?

Hofman: ‘Dat is een belangrijke. Wat je in het algemeen zoekt in een gemeente is geborgenheid, erbij willen horen en men wil een goed christen zijn. Je verwacht dat je dan vanaf het podium geleerd wordt hoe je een beter christen kunt worden. Dat neemt al een stuk kritische houding weg, waardoor je vatbaarder wordt, óók voor de verkeerde dingen die worden verteld, en zeker als die

zaken worden verpakt in enkele dingen die goed zijn. Ook de verwachting dat de gemeente een veilige plek is, waar liefde heerst, maakt je minder kritisch. Datzelfde geldt als je een wat meegaander, afhankelijk karakter hebt. Bovendien heerst er vaak een cultuur om verkeerde dingen met de mantel der liefde te bedekken, zeker in evangelisch/ charismatische gemeentes. Je moet liefhebben, dus jij mag niet praten over wat jij denkt dat verkeerd is.

Heb je die gedachten wèl, of praat je er toch over, dan voel je je gauw schuldig. Dat wordt vanaf het podium nog eens graag onderstreept. Of er wordt gezegd dat je er alleen mee naar de oudste toe mag gaan en die kan het daarna gemakkelijk naast zich neerleggen. Dat neemt natuurlijk niet weg dat er ook wel eens sprake zal zijn van onterechte kritiek. Gevaarlijk kan ook zijn als je een te groot verantwoordelijkheidsgevoel hebt. Je bent dan eerder geneigd om over je (grenzen) heen te laten lopen.’

‘Hoe moet je je dan opstellen?’

Hofman: ‘Word wakker en kijk goed naar jezelf, waar jij naar op zoek bent. Kijk naar de kenmerken in dit artikel en ga na of je manipulatie-elementen herkent in jouw gemeente. Als het teveel voor je wordt en je kunt je kritiek niet kwijt, ga dan weg. Als je blijft, word je in het hele gebeuren meegezogen en zelf slachtoffer van wat daar gebeurt. Of, en dat kan ook, je gaat erin mee en je kunt op een bepaald niveau komen, waarbij je van een gemanipuleerde tot manipulator wordt.

Misschien is er ook een mogelijkheid om met een paar sterke, helder denkende medestanders een verandering te realiseren door het vertrouwen op te zeggen en in het gunstigste geval een nieuw leiderschap aangesteld krijgen. Zoiets is vaak niet haalbaar door de invloed die het bestaande leiderschap uitoefent. Je zal dan eerder scheuringen zien ontstaan. Ik denk daarom dat je in de meeste gevallen beter kunt vertrekken.’

‘Je raakt in de problemen, wat dan?’

Hofman: ‘Het enige antwoord is professionele hulp zoeken die ook met dit soort problemen vertrouwd is. Belangrijk is dat je afstand neemt van de manipulatieve situatie. De confrontatie ermee moet stoppen. Zoek lotgenoten. Voor herstel is het nodig dat je mensen om je heen hebt die jou steunen. De professionele hulp heeft tot taak om een dèprogrammering te realiseren, ofwel anders leren denken. Dat doe je door goed te luisteren, door samen de Bijbel te pakken en die naast de problemen te leggen. Tegenover de leugen zetten we de waarheid van God. Dat moet je blijven doen, totdat zo iemand weer een evenwichtige kijk op de dingen heeft. Je ziet de mensen dan ontspannen, ze raken uit de kramp, komen meer in balans en bloeien op.’

‘Wat voor problemen kom je in een therapie tegen?’

Hofman: ‘Meestal loyaliteitsconflicten, die vaak samengaan met schuldgevoelens, tegenover de groep en de leider(s) met wie je zolang bent verbonden geweest en die je nu achterlaat. Er is sprake van een rouwproces en er is angst voor vergeldingsmaatregelen. Mensen worden heen en weer geslingerd en er is de neiging om terug te keren naar de oude situatie, want misschien was het allemaal zo slecht nog niet. De klachten komen niet alleen door de gemeente, het werkt door naar de werksituatie.

Het punt is dat er pas hulp wordt gezocht nadat de situatie is stuk gelopen, vaak een gevolg van een conflict met de leider. Het zou mooi zijn als de mensen eerder hun problemen herkennen en er ook wat mee doen. Naar het eigen pastoraat gaan? Het risico is groot dat zij jouw probleem niet serieus nemen, omdat zij ook onder controle van hun leiderschap staan. Je kunt beter hulp buiten de gemeente zoeken. Ga je helemaal weg en naar een andere gemeente, kijk dan goed uit hoe die geleid wordt. Bestaat de leiding uit maar één of twee personen? Is er soms sprake van ‘ideale’ oudsten die hun voorganger in alles gehoorzamen?’

‘Waarom willen sommige mensen manipuleren?’

Hofman: ‘Dan moet je in het psychisch verleden van zo iemand gaan kijken. Wat voor voorbeelden heeft zo iemand thuis gekregen? Een situatie waarin macht een belangrijke rol heeft gespeeld? Waarschijnlijk is er sprake van een affectief tekort, dat wil zeggen een tekort aan liefde en bevestiging, en waarschijnlijk zijn er ook wat andere zaken misgegaan. De vraag is: tot wat voor mens heeft dat verleden jou gemaakt en wat voor gevolgen heeft dat voor de manier waarop je met de gemeente omgaat? Jezus zei dat het om dienen gaat en niet om heersen, ook niet als je motieven (zogenaamd) goed zijn. Manipulatie voorziet in een behoefte om controle en/of macht te hebben. Je zoekt – meestal onbewust – compensatie voor iets dat eigenlijk nooit is opgelost. Het droevige is dat als leiders zelf met bepaalde psychische problemen zitten en er niks aan doen, ze een gezonde bediening in de weg staan.

‘Wat zal de reactie zijn op dit interview, denk je?’

Hofman: ‘Ach, zonder twijfel zullen sommigen zeggen: dat komt van een psycholoog dus da ‘s niks. Nu ben ik een christen-psycholoog, dat maakt het iets lastiger om het te negeren. Iemand die dit leest en waarvan wij zouden zeggen dat die manipuleert, die zal gauw zeggen: ‘Dat slaat niet op mij want ik meen het goed’. Dan houd je jezelf dus voor de gek. Aan de andere kant denk ik dat mensen die in zo’n soort situatie zitten, veel zullen herkennen.